İYİ Parti’nin ‘Karadeniz Bölgesi’nde sarsıntı riskinin araştırılması’ önerisi AKP ve MHP tarafından reddedildi

İYİ Parti’nin, “Karadeniz Bölgesi’nde ve Trabzon vilayetinde sarsıntı riskinin araştırılması” önerisi AKP ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla TBMM Genel Kurulu’nda reddedildi. İYİ Parti Trabzon Milletvekili Hüseyin Örs, “1996 yılında yayınlanan sarsıntı tehlike haritası 2019 yılında güncellenmişti. 2019 yılında yayınlanan haritada Trabzon’un sarsıntı tehlikesinin bir evvelki haritaya göre 2 kat, Rize’nin zelzele tehlikesinin ise 3 kat arttığını görüyoruz. 23 yılda Trabzon ve Rize yöresinde inşa edilen yapılar bugünkü zelzele yönetmeliğine göre yapılmamıştır. Bundan Ötürü sarsıntı tehlikesine açıktır” dedi.

İYİ Parti’nin, “Karadeniz bölgesinde ve Trabzon vilayetinde zelzele riskinin araştırılmasına” ilişkin araştırma önergesinin bugün TBMM Genel Kurulu’nda görüşülme önerisi AKP ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.

Önerinin münasebetini açıklayan Hüseyin Örs şunları söyledi:

“Uzmanlar Karadeniz fayının da zelzele riski taşıdığına dikkat çekiyor”

“Türkiye’yi sarsan zelzelelerin akabinde mümkün bir Marmara zelzelesi nedeniyle gözler İstanbul’a çevrilmişken uzmanlar deniz tabanından geçen Karadeniz fayının da zelzele riski taşıdığına dikkat çekiyorlar. Kuzey Anadolu fayına ve kıyıya paralel, kıyıdan 10 kilometre açıktan geçen Karadeniz fayı 1968’de 6,6 büyüklüğünde bir zelzele üreterek Bartın’da can kaybına yol açmıştı. 3 Eylül 1968 tarihinde yaşanan 29 vatandaşımızın hayatını kaybettiği bu zelzelede yüzlerce vatandaşımız yaralanmış, 2 bin 478 binada hasar görmüştü.

“Gürcistan’daki zelzeleler Karadeniz fayının etkin olabileceğinin bir göstergesi”

2012 yılında Batum açıklarında, Trabzon fayı üzerinde 5,6 büyüklüğünde bir zelzele meydana gelmişti. Bu zelzelenin artçılarının Trabzon’a kadar ulaştığı dün hafızalarımızdadır. Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde görevli bilim adamlarının yayınladığı Karadeniz’in depremselliği bahisli raporda son 20 yılda Trabzon, Rize ve Ordu vilayetlerinin açıklarında 2,5 ile 4,5 şiddeti arasında değişen zelzeleler yaşandığı hatırlatılmıştır. Son olarak Kahramanmaraş depremininakabinde Gürcistan’da meydana gelen sarsıntı Artvin ve Rizei vilayetlerimizden de hissedilmişti. Gürcistan’daki zelzeleler Karadeniz fayının etkin olabileceğinin bir göstergesidir. Bu nedenle Karadeniz fayı göz arkası edilmemelidir.

1996 yılında yayınlanan zelzele tehlike haritası 2019 yılında güncellenmişti. Bu iki harita arasında bölge açısından meydana gelen farklılıklara dikkat çekmek istiyorum. 2019 yılında yayınlanan haritada Trabzon’un zelzele tehlikesinin bir evvelki haritaya göre 2 kat, Rize’nin sarsıntı tehlikesinin ise 3 kat arttığını görüyoruz. 23 yılda Trabzon ve Rize yöresinde inşa edilen yapılar bugünkü sarsıntı yönetmeliğine göre yapılmamıştır. Bundan Ötürü sarsıntı tehlikesine açıktır. Ayrıyeten bu haritanın verdiği kıymetler yalnızca sağlam taban içindir. Meğer bölgedeki taban hem dolgu hem heyelan hem de plaj bölümlerindendir.

“Yenilenmeyen haritalar kıyı üzerinde sıhhatsiz yapılaşmalara neden oldu”

Bu binalar ve yapılar eski zelzele yönetmeliğine göre yapıldığı için zelzele tehlikesine karşı yeniden gözden geçirilmelidir. Yenilenmeyen haritalar 23 yıl boyunca Trabzon ve Rize yöresinde dolgular ve kıyı üzerinde sıhhatsiz yapılaşmalara neden oldu. Bölge sarsıntı bölgesi değildir algısı bugüne kadar sıhhatsiz bir yapılaşmaya neden olmuştur. Bunun düzeltilmesi lazım. Kesinlikle suretle sarsıntı tehlike haritaları 5 yılda bir güncellenmelidir. Kahramanmaraş zelzelesi sonrası kentlerimizin zelzeleye hazır olup olmadığı, yapı stokumuzun ne durumda olduğu bölgemizde de gündeme gelmiş ve tartışmalara neden olmuştur.”

“Rize’nin 3’te 1’i dolgu alanı üzerine kurulmuş durumda”

HDP İzmir Milletvekili Murat Çepni şunları kaydetti:

“Karadeniz coğrafyası bilhassa AKP’li yıllarda tümüyle bir saldırı altında. AFAD tarafından yapılan son zelzele haritasında Trabzon’un sarsıntı riskinin bir evvelki haritaya göre 2 kat, Rize’nin ise 3 kat daha artığını ortaya koyuyor. Karadeniz hem kuzey hem de güneyden iki fay sınırıyla çevrilmiş durumda. Bu iki fay hattı da faal durumda. Rize ve Trabzon’da dolgu alanları çok fazla. Rize’nin 3’te 1’i tamamen dolgu alanı üzerine kurulmuş durumda. Trabzon’da da Akyazı Stadı dolgu üzerine yapılmış durumda ve buna aynı çok sayıda yapılaşma var.

Trabzon’da 2017-2021 arasında bina rekoru kırılmış durumda. Yani Karadeniz beton rekoru kırmış durumda. Buralarda etütler yapılmış değil. ‘Karadeniz’de zelzele olmaz’ diye bir algı yaratılıyor. Meğer bu baştan sona yanlış bir algı, yanlış bir bilgi. Türkiye’de atılan her adımın zelzele gerçeğine göre atılması gerekir. Karadeniz’de bunlardan biriKaradeniz gelin görün ki HES’lerle işgal edilmiş durumda. Su varlıkları süratle yok ediliyor. Yeniden dolgu limanlarla işgal edilmiş durumda, dolgu havalimanlarıyla işgal edilmiş durumda, dolgu yollarla işgal edilmiş durumda.

“Bizzat kentlerin kendisi dolgu üzerine kurulmuş durumda”

Bizzat kentlerin kendisi dolgu üzerine kurulmuş durumda. İmar affı ve turizm rantıyla birlikte Karadeniz turizm şirketlerine, inşaat şirketlerine peşkeş çekilmiş durumda. Karadeniz’deki durum son derece hassas ve kritiktir. Karadeniz’in tarımı, çayı, fındığı uluslararası şirketlere peşkeş çekiliyor. Ayder Yaylasına yapılan 2 bin araçlık otopark bir iktidar hüneri olarak sunuluyor. Karadeniz böylesine zalimce yok ediliyor. Karadeniz’in yapı stoku süratlice gözden geçirilmelidir. Yer etütleri hemen yapılmalıdır. Karadeniz’in tabiatını yok eden projeler derhal durdurulmalıdır.”

“Sismik verilere göre Karadeniz bir sarsıntı kaynağıdır”

CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin de şunları söyledi:

“Türkiye bir zelzele ülkesi ve son yaşadığımız zelzelelerle 50 binden fazla insanımızı maalesef enkaz altında bıraktık. Son 5 yılda ise 189 bini pandemi nedeniyle olmak üzere 250 bine yakın insanımızı tabiat kaynaklı afetler nedeniyle kaybettik. Ne yazık ki sarsıntıya karşı kâfi tedbir almayı bilmiyoruz. Problemimiz yalnızca sarsıntı değil tabii ki siyasi tercihlerimiz. Tabiat olaylarının afete dönüştüğü ülkemizde sismik verilere göre Karadeniz bir zelzele kaynağıdır. Karadeniz kıyısında olabilecek sarsıntı yer sarsıntı ivmesi 0,2 ila 0,3 arasında değişkenlik göstermektedir; bu değer Bartın zelzelesinin 6,6 büyüklüğüne eş değer orandadır.

3 Eylül 1968 tarihinde Bartın’da yaşanan zelzelede maalesef 25 insanımız hayatını kaybetmiştir. Karadeniz ve bilhassa Trabzon10 kilometre kuzeyinde Karadeniz’de bir sarsıntı riski olduğu İRAP raporlarında da belirtilmektedir. Bölgede deniz içi sismik aktiviteler yeteri kadar bilinmemektedir. Bu aktivitelerin kesinlikle araştırılmaya ihtiyacı vardır. Bölgede tsunami tehlikesi de gözden kaçırılmamalıdır. Son verilere bakıldığında durumun ciddiyetini anlamak zor değildir.

“Türkiye’nin her yerindeki fay zonları çalışılarak sismik haritalara işlenmeli ve zelzele risk haritaları kesinlikle çıkarılmalıdır”

21 Kasım 1939 tarihinde Erzincan’da meydana gelen zelzeleler nedeniyle burada 101 ev tamamen yıkılmıştır. İRAP raporlarına kesinlikle öncelik verilmeli İçişleri Bakanlığı ve AFAD bünyesinde bu çalışma kesinlikle yürütülmelidir. Karadeniz’deki sarsıntılar Marmara’da olduğu gibi sismik haritalara ve Türkiye canlı fay haritasına kesinlikle işlenmelidir. Türkiye Petrolleri Anonim Paydaşlığı, Maden Tetkik Arama, AFAD kesinlikle bu ortak çalışmayı yapmalı, Türkiye’nin her yerindeki fay zonları çalışılarak sismik haritalara işlenmeli ve zelzele risk haritaları kesinlikle çıkarılmalıdır.”