Sperm sayısını ve kalitesini neler etkiliyor?

Diğer taraftan, şahısların çocuk sahibi olmasını engelleyen birtakım fizikî faktörler de doğum oranlarındaki düşüşü etkiliyor.

Araştırmalar, erkeklerde sperm sayılarının azaldığını, testosteron seviyelerinin düştüğünü, erektil disfonksiyon (sertleşme bozukluğu) ve testis kanseri hadiselerinin arttığını gösteriyor.

Yüzen hücreler

İskoçya’daki Dundee Üniversitesi’nde üreme alanında tıbbi araştırmalar yapan ve pratisyen jinekolog olan Sarah Martins Da Silva, “Spermler harika hücreler. Çok küçükler, yüzebiliyorlar ve bedenin dışında yaşamaya devam edebiliyorlar. Diğer hiçbir hücre bunu yapamıyor” diyor.

Görünüşte küçük değişiklikler, bu son derece uzmanlaşmış hücreler, ve bilhassa bir yumurtayı dölleme yetenekleri üzerinde önemli bir tesire sahip olabiliyor.

Üremede bu hücrelerin en çok önemli istikametleri, tesirli bir şekilde hareket etme yetenekleri, biçimleri, boyutları ve sayıları.

Erkekler kısırlık testi yaptırdığında bunlar inceleniyor.

Sperm sayısının üremede çok önemli rol oynadığını söyleyen Kudüs İbrani Üniversitesi’nde epidemiyoloji profesörü olan Hagai Levine, “Genelde bir mililitre meni içerisinde 40 milyon spermin altına düştüğünüzde üremede meseleler görmeye başlarsınız” diyor.

Levine’in 2022’de yaptığı bir çalışmada, 1973-2018 yılları arasında sperm sayısının her yıl ortalama olarak yüzde 1,2 oranında düştüğü tespit edildi.

2000 yılından itibaren ise azalma oranı yüzde 2,6’nın üstüne çıktı.

Levine, bu hızlanmanın çevresel ya da ömür biçimi faktörlerinin neden olduğu epigenetik değişikliklere, yani genlerin çalışma nizamındaki değişikliklere bağlı olabileceğini söylüyor.

Levine, bu azalmanın kuşaktan nesile arttığını düşünüyor.

“Sperm sayısındaki azalma erkeklerde, tahminen de insanlıkta kötü sıhhatin göstergesi” diyen Levine, “Bir halk sağlığı kriziyle karşı karşıyayız ve bu sorunu geri döndürebilecek miyiz bilmiyoruz” tabirlerini kullanıyor.

Uzmanlar, kişisel ömür stili değişikliklerinin sperm kalitesindeki düşüşü durdurmak için kâfi olamayabileceğini, havadaki zehirli kirleticiler gibi çok daha geniş çevresel tehditlerle mücadele edilmesi gerektiğini söylüyor.

Zehirli bir dünya

İngiltere’deki Nottingham Üniversitesi’nde veterinerlik alanında öğretim vazifelisi ve araştırmacı olan Rebecca Blanchard, konutlarda bulunan kimyasalların erkeklerin üreme sağlığı üzerindeki tesirlerini araştırıyor.

İnsanlarla yakın bir hayat sürdüren ve aynı ortamları paylaşan köpekleri gözlemleyen Blanchard, birtakım kimyasalların hormon sistemlerimizi bozabileceğini ve hem köpeklerin hem de erkeklerin üreme sağlığına zarar verebileceğini ortaya koyuyor.

Blanchard’ın araştırması, tartıyla plastiklerde ve gündelik ev eşyalarında bulunan kimyasalları inceliyor.