Türkiye cinsiyet eşitsizliğinde dibe doğru ilerliyor

Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’nde bu yıl beş basamak gerileyen Türkiye 146 ülke arasında 129’uncu sırada yer aldı. Listenin ilk sırasındaki ülke tekrar İzlanda oldu.

Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) bu yıl yayımladığı Global Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’nde Türkiye 146 ülke arasında 129’uncu sırada yer aldı.

Ülkelere 0 ile 1 arasında puan verilen 2023 Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’nde Türkiye’nin puanı 0,638 olarak açıklandı. Bu puan, Türkiye’deki cinsiyet uçurumunun yüzde 63,8 kapanmış olduğu manasına geliyor. Önceki yıla kıyasla yüzde olarak 0,1 puan düşüş gösteren Türkiye, sıralamada da beş basamak geriledi. “Avrasya ve Orta Asya” sınıfında yer verilen Türkiye, bu bölgedeki ülkeler arasında sonuncu oldu.

Kadınların dört ana alandaki durumu ölçülerek belirlenen endekse göre Türkiye, “ekonomik katılım ve fırsat” kategorisinde 133’üncü, eğitim düzeyinde 99’uncu, “sağlık ve hayatta kalma” kategorisinde 100’üncü, siyasi imkân bakımındansa 118’inci basamakta yer aldı.

Türkiye parlamentodaki bayan sayısı bakımından 110’uncu, yüzde 6’lık bayan bakan oranıyla 134’üncü oldu. WEF raporunda, Türkiye’de bayanların yerel idarelerdeki temsil oranının yüzde 10,1 olduğu belirtildi.

Türkiye, bayanların iş gücüne katılım oranında 130’uncu, aynı iş için ücret eşitliğinde 91’inci, varsayımı gelirde 128’inci ve yönetici konumlarda bulunma bakımından ise 119’uncu sırada yer buldu.

2023 Global Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’ne göre, Türkiye okuryazarlık oranında 100’üncü, ilkokula kayıtta 80’inci, ortaöğretime kayıtta 107’inci ve yüksek öğretimde 106’ncı olurken sağlıklı hayat beklentisinde 108’inci sırada yer aldı.

İlk sırada yeniden İzlanda var

Dünya Ekonomik Forumu tarafından 2006 yılından beri açıklanan endeksin en üst basamağında bu sene de İzlanda yer aldı. 2023’te 0,912 puan (Yüzde 91,2) alan İzlanda 14 yıldır ilk sırayı kaptırmıyor.

Norveç üçüncü sıradan ikinci basamağa çıkarken Finlandiya üçüncülüğe indi.

Dördüncü sıradaki Yeni Zelanda ve beşinci basamaktaki İsveç’i dört sıra yükselen Almanya izledi.

Nikaragua ile Namibya yedinci ve sekizinci sıralardaki yerlerini korudu. İlk 10’daki diğer iki ülke sırasıyla Litvanya ve Belçika oldu.

Endeksin son sırasında ise Afganistan yer aldı.

WEF, dünya genelinde global cinsiyet uçurumunun kapanma oranının yüzde 68,4 olduğunu açıkladı. Bu oran geçen yıl 68,1’di. WEF, ilerlemenin bu süratte devam etmesi hâlinde küresel cinsiyet eşitsizliğinin fakat 131 yılda giderilebileceği iddiasında bulundu.