Titan kazası ve Yunanistan’daki göçmen teknesi faciası insan hayatına verdiğimiz değer hakkında bize ne söylüyor?

Saher Baloch

İslamabad, BBC Urduca Servisi
Geçtiğimiz günlerde milyonlarca kişi, Titanik enkazını görmek için okyanusa dalan ve bir süre sonra haber alınamayan Titan denizaltısı ve içindeki 5 kişi hakkındaki gelişmeleri daima takip etti. 250 bin dolar ödeyerek seyahate katılan yolcuların fotoğrafları dünyanın dört bir yanında paylaşıldı. Çok sayıda ülkede husus basında geniş yer buldu. ABD Kıyı Güvenlik yetkilileri, Titan’dakilerin denizaltıdaki basınç kaybından kaynaklanan bir patlama sonucu hayatlarını kaybettiklerini açıkladı. Öte yandan 14 Haziran’da Yunanistan açıklarındaki bir tekne kazasında en az 78 kişi hayatını kaybetmiş ve yüzlerce kişi kaybolmuştu. Ancak pek çok kişi bu olayın ilgiyi görmediğini söyleyerek insan hayatına verilen pahası sorguladı. Peki Titan olayı neden bu kadar çok ilgi gördü? Her yıl yüzlerce kişinin öldüğü tekne kazaları neden dikkati çekemiyor? BBC Urduca Servisi’nden Saher Baloch, bu soruların Pakistan’da sosyal medyada nasıl yankılandığını inceledi. Pakistan Senatosu Başkanı, Yunanistan’daki tekne kazasında, yaklaşık 300 Pakistan vatandaşının hayatını kaybettiğini açıkladı. Geçtiğimiz saatlerde Titan denizaltısıyla ilgili detaylar ortaya çıktıkça Pakistan’da sosyal medya platformlarında iki olay arasındaki benzerlikler ve farklılıklar tartışılmaya başlandı. Yunanistan açıklarında batan balıkçı teknesinde yaklaşık 700 göçmen olduğu, en az 500’ünün kayıp olduğu düşünülüyor. Kazadan sağ kurtulanlar teknede yaklaşık 100 çocuğun bulunduğunu söylüyor. Kazanın akabinde Yunan kıyı güvenlik vazifelileri teknenin İtalya’ya doğru ilerlediğini ve kurtarılmaya ihtiyacı olmadığını açıklamıştı. Ancak BBC’nin bölgedeki diğer teknelerin hareketinden yaptığı tahlile göre çok kalabalık olan balıkçı teknesi batmadan önce en az 7 saat boyunca hareket etmemişti. Yunan yetkililer BBC’ye şimdi karşılık vermedi. Alabora olan göçmen teknesinin batmadan önce kaydedilen fotoğraflarında kapasitesinin çok üstünde insan bulunduğu görülüyor   Yunanistan’ın tekne batmadan tam kapsamlı bir kurtarma operasyonuna çok daha önce başlaması gerektiği iddiaları tartışılmaya devam ediliyor, Birleşmiş Milletler, Yunanistan’ın faciayı nasıl yönettiğine dair bir soruşturma yürütülmesi gerektiğini söylüyor. Pakistan İnsan Hakları Komitesi Yöneticisi Farah Zia, Titan olayının daha çok ilgi görmesine şaşırmadığını söylüyor. BBC’ye konuşan Zia, “Dünyanın her yerinde güçlü insanları ilgilendiren trajediler çok fazla ilgi görüyor zira insanlar bu bireylerin hayatlarını merak ediyor. Bu türlü olunca doğal olarak medya da bu olaylara daha fazla yer veriyor” diyor. Zia, bu tartışmanın global medyanın “farklı sesleri değerlendirmesi” için iyi bir zaman ve imkan sunduğunu düşünüyor. Öte yandan Pakistan’da Twitter kullanıcısı Maryam, “Bir denizaltı keşif seyahatinde güçlü turistler için uluslararası kurtarma operasyonları ve basında yer alan haberlerin alabora olmuş bir teknede fakir göçmenler için sağlanmaması, içinde yaşadığımız dünya hakkında her şeyi anlatıyor” diyor. Gazeteci Zarrar Khuhro ise “Bence her trajediden sonra, aynı anda insanlığın iyi ve kötü taraflarını görüyoruz” diye konuşuyor. Yunanistan’daki tekne kazasına ilişkin Khuhro, “Bir yandan Yunan kıyı güvenliğin kınanması gereken davranışını görüyoruz.

Diğer yandan da Atina sokaklarında on binlerce kişinin protesto ettiğine şahit oluyoruz” diyor.

Sosyal medya
Khuhro, sosyal medyanın insanlara en berbat yüzlerini gösterme şansı tanıdığını söylüyor: “Kendi vefatlarından göçmenleri sorumlu tutan, ‘Buraya gelmeni kim söyledi, neden bu türlü bir riske giresin’ diyenleri nasıl gördüysek, şu anda de aynı telaffuzları Titan için de görüyoruz. Bu insanların varlıklı oldukları için bir şekilde yazgılarını hak ettiklerine ya da sempatiyi hak etmediklerine dair bir anlatı var.

Bunun da kesinlikle kınanması gerekiyor.” 19 yaşındaki Suleman Dawood ve 48 yaşındaki babası Shahzada Dawood, Titan denizaltısındaydı   Sosyal medya platformlarında, “açık bir sınıf ayrımı” olduğu söyleniyor lakin tartışmalar dönüp dolaşıp insan hayatına dönüyor. Twitter’da yapılan bir paylaşımda söylendiği aynıi, “Tam bir tezatlık söylediği söz edilentrajediler birbirine çok benziyor.” Khuhro, “Sosyal medyadaki insanlar, deniz aracındaki 19 yaşındaki bir çocuğun acı içinde ölmesini diliyordu. Neden? Babası varlıklı olduğu için mi? Bu insanlar toplu olarak, Dawood ailesinin kuşaklar uzunluğu yardım ettiği insanların yüzde birine yardım edemedi” diyor. İdeal bir dünyada yaşamadığımızı söyleyen Khuhro, “Örneğin, Fransa’da Notre Dame Katedrali yandığında, restore edilmesi için birçok ülkeden maddi yardım toplandı. Gelişmekte olan bir dünyada bir doğal afet olduğunda bu oluyor mu?Hayır. Bu bahiste kötü hissediyor muyuz? Tabii. Bu değişecek mi? Hayır” diyor.