İnsan hakları savunucusu Nimet Tanrıkulu, Celalettin Can’ın son durumunu anlattı: Hukuk işletilseydi, dışarıda olmalıydı

78’liler Teşebbüsü Sözcüsü, gazeteci, muharrir Celalettin Can, kapatılan Özgür Gündem gazetesi ile dayanışma maksadıyla bir günlük yayın direktörlüğü yaptığı için cezaevinde tutulmaya devam ediyor.

Bianet’ten Ayça Söylemez’in haberinde şimdi Marmara (Silivri) Cezaevinde bulunan Can’ın gözaltı ve hapishane sürecinde maruz kaldıklarını ve son durumunu anlatan insan hakları savunucusu Nimet Tanrıkulu, kontrollü hürlüğün eşitsiz ve keyfi şekilde uygulandığını, kanunen Celalettin Can’ın bu yasa kapsamında serbest kalması gerektiğini söyledi.

Can ile dün cezaevinde görüşen Tanrıkulu, şu bilgileri verdi:

“Sadece Celalettin Can değil, tüm tutuklu ve mahkumlar için infaz yasasının hukuk kuralları içinde uygulanmasını ısrarla talep ediyoruz. Celalettin Can görüşümüzde, mevcut uygulamanın hukuksuz olduğunu ve insani olmadığını aktardı, bu kuralların çabucak değiştirilmesi talebini dile getirdi. İnsanların dünya görüşlerinin, siyasi görüşlerinin pazarlık aracına dönüştürülmesini doğru ve kabul edilir bulmadığını, yasanın uygulanması gerektiğini belirtti.”

“Hukuk işletilseydi, dışarıda olmalıydı”

Celalettin Can, Kanun Kararında Kararname (KHK) ile kapatılan Özgür Gündem gazetesi ile dayanışma maksadıyla bir günlüğüne yayın direktörlüğü yaptığı için 1 yıl 3 ay hapisle cezalandırıldı.

Cezanın infaz müddeti, 11 ay 25 gün.

Bir yıldan az cezaları kapsayan kontrollü hürlük ile bırakılmak için başvurdu lakin talebi karşılıksız kaldı.

Nimet Tanrıkulu, uygulamadaki ayrımcılığı şöyle anlattı:

“Özgür Gündem gazetesiyle dayanışanlara açılan diğer birçok davada verilen cezalar ertelenirken Can’ın cezasının infaz edilmesine hükmedildi ve mahpusa konuldu.

Oysa aynı sebeple açılan birçok davada mahkeme, sanıkların kararın bırakılmasını talep etmemesine karşın kararı geri bıraktı. Kimileri da şekilde ceza alıp kontrollü özgürlükten yargılandı. Bu da uygulamanın tüzel değil keyfi olduğunu gösteriyor.

Can, cezanın infazı için kendisi teslim oldu. Bu sebeple de kontrollü özgürlük hakkından yararlanarak tahliye edilmek istiyor. Kanuna göre, ceza infaz kurumuna girdiğinde bir kısımda tutulup oradan tahliye edilebilecekken edilmedi. Hukuk işletilmedi, yönetimin, infaz savcılığının yahut yetkililerin kararıyla bu gerçekleşmedi, kanunen hak edilmiş bir uygulama yerine getirilmiyor. Hukuk işletilseydi, dışarıda olması gerekiyordu.”

“2,5 gün su içemedi, yemek yiyemedi”

Can, cezasının infazı için 31 Ağustos’ta Çağlayan’daki İstanbul Adliyesine gitti. Burada ellerine kelepçe takılarak karanlık bir yerde tutuldu, gereksinimleri karşılanmadı. aynı gün saat 17.00 civarında Metris Cezaevine götürüldü.

Tanrıkulu, “Çağlayan’da yalnızca bizim aldığımız yemek verildi, susuz kaldı. Metris’te de hijyen şartları yetersiz, sıhhatsiz bir yerde tutuldu. 2,5 gün su içemedi, içmesi gereken ilaçlarını da alamadı. Metris Cezaevinde yemek de verilmedi. Kantinden talepleri olmuş onları da alamadığını, sorduğunda da ‘Unuttuk’ karşılığı verildiğini söyledi” bilgisini verdi.

“Benim tarafım belli, barıştan, demokrasiden tarafım”

Celalettin Can 2 Eylül’de Marmara (Silivri) Cezaevine nakledildi.

Tanrıkulu buradan yaşananları da şöyle aktardı:

“Silivri’de kiminle kalmak istediği soruluyor, o da Can Atalay’la kalmak istediğini söylüyor. Kabul edilmeyince o cezaevinden tanıdıklarından eski Van Belediye Başkanı Bekir Kaya’nın ismini veriyor. Onu da kabul etmiyorlar. ‘Taraflı ve tarafsız kısımları var hangisini tercih edersiniz’ diye soruyorlar. Can da ‘Böyle bir ayrım yapılmasını kabul etmiyorum, benim tarafım belli, barıştan, insan haklarının işlemesinden, demokrasiden tarafım, gazeteci, yazarım’ diyor ve o zaman tek kişilik kısımda tutulmak istediğini söylüyor. Onu da uygun bulmuyorlar.

Ardından tekrar daha evvelden tanıdığı müellif İlhan Çomak’ın yanında kalma tarafındaki talebi kabul ediliyor, lakin o kısmın de ‘taraflı olduğunu’ belirtiyorlar. Can tekrar ‘Ben onu tanıyorum, onun yanına gitmek istiyorum, taraflı ayrımını da kabul etmiyorum’ diyor. Bu uygulamanın keyfi olduğunu altını çiziyor.

Şu anda İlhan Çomak’ın bulunduğu kısımda tutuluyor. O kısımdaki mahkumların büyük kısmına kontrollü hürlük uygulanmadığını aktarmışlar. ‘Taraflı’ denilen kısımdaki mahkumların iradesinin kırılması yönünde bir baskı olduğunu aktardı. İlhan Çomak da 29 yıldır cezaevinde, kendisinin de bu uygulamadan faydalandırılmadığını söylemiş. 29 yıl cezaevinde yatmış biri, fikirlerinden ötürü bu türlü bir dayatmaya maruz kalmamalı.

Denetimli hürlük kararını veren yönetim ve müşahede konseyleri, yasaya göre değil yetkililerin kararına göre bir uygulama içerisinde. Celalettin Can ‘Bırakılmak üzere kendim geldiğim yerde keyfi şekilde tutuluyorumbu yalnızca benim meselem değil. Halihazırda tüm hakları elinden alınan mahkumların maddeyle garanti altındaki hakları da verilmiyor. Siyasi pozisyonları tehdit aracı olarak kullanılıyor. Yasalar, kişinin kalmak istediği yer yahut ömür biçimine göre değil hukuka göre işlemeli. Bu kararlar düzeltilmeli, yasa neyse o uygulanmalı’ dedi.”

Tanrıkulu, ayrıyeten “Yeni yasaya göre bir yaş haddi var bunun da dikkate alınmasını istiyor. Yaş haddinden de bırakılması söz konusuyken bu da uygulanmadı. Silivri’de birtakım mahkumlara bu şekilde de tahliye süreci uygulanmıştı” diye ekledi.

Sağlık denetimleri aksadı

64 yaşındaki Can’ın sağlık durumuna ilişkin de Tanrıkulu şunları söyledi:

“Zaten sağlık meseleleri yaşayan biri, gözaltı ve hapsedilme sırasında bu sağlık şartları daha da zorlandı. Metris’te ilaçlarını alamadı, gitmesi gereken sağlık denetimleri vardı onlar da aksadı. Haklarının ihlal edildiğini düşünüyoruz.”