CHP Kurultayı’nda sonucu ‘rengini belli etmeyen’ 150-200 delege belirleyecek

Ayşe Sayın

CHP’nin 38. Olağan Kurultayı, “İkinci Yüzyılda Demokrasi ve Birlik Kurultayı” sloganıyla hafta sonunda Ankara Spor Salonu’nda gerçekleştirilecek. Kurultayın ilk gününde genel başkanlık, Pazar günü ise 60 üyeli Parti Meclisi (PM) ve 15 üyeli Yüksek Disiplin Kurulu üyeliği için seçim yapılacak.

Partililerin “travma” olarak nitelendirdiği Mayıs seçimlerindeki mağlubiyeti sonrası yapılacak Kurultay’da, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı şimdiye kadar dört isim genel başkan adaylığını açıkladı. Yarışın “değişimcilerin” adayı Grup Başkanı Özgür Özel ile Kılıçdaroğlu arasında geçmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Ancak geçmişteki, sonucu tahmin edilebilir kurultayların bilakis, genel başkanlık yarışına ilişkin bu sefer, “kritik, öngörülemez, başa baş” yorumları öne çıkıyor.

Kurultayın havası, genel liderlerin açık farkla seçildiği eski CHP kurultaylarından çok, 1990’ların başında Deniz Baykal ile Erdal İnönü arasında genel başkanlık yarışlarının az farkla sonuçlandığı Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) kurultaylarına benzetiliyor.

CHP’de yaygın görüş, genel başkanlık ve Parti Meclisi (PM) yarışında, sonucu “her iki tarafa da imza dayanağı vererek rengini belli etmeyen” 150-200 dolayındaki delegenin belirleyeceği yönünde.

Kurultay öncesi CHP Genel Merkezi ve Özel’in ofisi epeyce hareketli.

CHP Genel Merkez yöneticilerinin odaları, delegeler, belediye başkanlığına adayı olmak isteyenlerin akınına uğruyor.

Genel Merkez koridorlarında, kurultay sonuçlarına ilişkin çok farklı yorumlar, kestirimleri duymak mümkün.

Genel başkan adayları

CHP Genel Başkanlığı için beş kişi aday.

Bu isimlerden birincisi yeniden resmen aday gösterilecek olan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu.

Partide seçim sonrası “değişim” taleplerini dile getirenlerin adayı olan Grup Başkanı Özgür Özel, eski PM üyesi ve akademisyen Prof. Dr. Örsan Kunter Öymen ile eski milletvekili İlhan Cihaner ve şair-yazar Ünal Karahasan da aday olacaklarını açıkladı.

Ancak CHP tüzüğü gereği, 1367 kayıtlı CHP delegesinin yüzde 5’i olan 69 delegenin imzasıyla genel başkanlığa aday gösterilmek mümkün.

Genel Başkan seçilmek için ise delege sayısının salt çoğunluğu olan en az 684 delegenin oyunu almak gerekiyor.

Moral üstünlük için imza savaşları

Kurultay öncesi Divan Başkanlığı’nı üstlenecek olan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu partililerin destek verdiği Özgür Özel ile Genel Başkan Kılıçdaroğlu’na destek verenler arasında ise günlerdir “imza savaşları” yaşanıyor.

Delege son kararı, sandık başında verecek olsa da evvelden açıklanan imza sayısı moral üstünlük açısından çok önemli görülüyor.

Genel Merkez kanadı Kılıçdaroğlu’nun en az 800, değişimciler ise Özel’in en az 500-550 imzayla aday gösterileceği görüşünü savunuyor.

Ancak geçmiş CHP kurultayları, adaylık imzalarının, sandığa motamot yansımadığını da ortaya koyuyor.

Değişimciler, 2018’deki kurultayda adaylık için imzayı zor bulan Muharrem İnce’nin, imza sayısının iki katından fazla oy alması, Kılıçdaroğlu’nun da imza sayısından az oy alması buna örnek gösteriliyor.

• CHP Kurultayı öncesi genel merkezde ve değişimcilerde nasıl bir hava hakim?

‘Taraflar sertleşti, çok farklı tablo çıkmaz’

Genel Merkez kanadında birtakım parti yöneticileri 38. Olağan Kurultay’da tablonun daha farklı olduğunu düşünüyor.

BBC Türkçe’ye konuşan bir CHP yöneticisi mahalle, ilçe, kent kongrelerinden itibaren, değişimciler ile Kılıçdaroğlu arasında destek verenler arasında yarış yaşandığına dikkat çekerek, “Artık taraflar tavrını büyük ölçüde netleştirdi. O nedenle iki taraf arasında da büyük tavır değişikliği olmaz, imza sayısı ile sandıktan çıkan sonuç aşağı yukarı benzeyenolur” diyor.

Kılıçdaroğlu’na 95 milletvekili ve 55 kent başkanı, Özel’e ise 196 İstanbul kent delegesinden 185’i imza dayanağı açıkladı.

İki taraf da Kurultay’ı kazanacakları iddiasında.

Özel’e destek verenler 100-150 oy farkla, Genel Merkez ise 150-200 oy farkla genel başkanlık seçimini kazanacaklarını söylüyor.

Ancak Genel Merkez’de daha temkinli olanlar da var ve az farkla da olsa Kılıçdaroğlu’nun kazanacağı, asıl çekişmenin PM seçiminde yaşanacağı iddiasında bulunuyorlar.

Son olarak CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile görüşen 32 kent başkanı, 55 kent başkanı ismine Kılıçdaroğlu’na destek açıkladı.

İl liderlerinin açıklamasından kısa süre sonra da birtakım kent başkanları buna itiraz etti.

Değişimciler, en az 35 kent liderinin değişimci olduğu, 20’ye yakın kent liderinin da şimdi halini netleştirmediği görüşünde.

İmzaların sandığa nasıl yansıyacağı konusunda farklı iddialar yapılsa da, kulislerde CHP örgütleri ve delegesinde safların sertleştiği ve açıklanan imzaların “iyi niyet beyanından öteye gitmeyeceğini” savunanlar da var.

Bir genel merkez yöneticisi, “Böyle çok adaylı ve tezli yarışın olduğu Kurultay’a giderken, delegenin kent liderine göre hareket etmesi beklenmez. Hem bizim hem karşı taraf açısından da bu türlü. Şu anda kent başkanı delegesine hakim değil” görüşünü dile getiriyor.

Öymen’den tepki: İmza monopolü yaratılmaya çalışılıyor

Genel Başkan adaylığını açıklayan Örsan Kunter Öymen ise iki taraf arasındaki “imza savaşları”na tepki gösterdi.

Öymen’e göre Kurultay süreci demokratik biçimde yürümedi ve bunun sorumluları Özel, İmamoğlu ve Kılıçdaroğlu.

Kılıçdaroğlu ve Özel dışındaki genel başkan adaylarına ve kendisine “medya ambargosu” uygulandığını savunan Öymen, rakiplerini “imza tekeli” yaratmaya çalışmakla suçladı ve sürecin adeta “açık oylamaya” dönüştüğünü savundu:

“Her aday adayı için 70 kadar imza kâfi olduğu halde, Kemal Kılıçdaroğlu ve Özgür Özel tüzük gereği bir bireyden fazla adaya imza verilemeyeceğini bildikleri halde, yüzlerce imza toplama yarışına girerek üçüncü, dördüncü aday adaylarının aday olmasını engellemeye çalışmaktadırlar. Bu çerçevede kent liderlerine ve Kurultay delegelerine baskı uygulanmıştır. Vilayetler grup kararı almaya zorlanmıştır İmza ile ilgili karar, Kurultay delegelerinin özgür iradesine bırakılmamıştır.”

‘Sonucu rengini belli etmeyen delege belirler’

Gerek değişimciler ve gerekse genel merkez kanadı, birbirlerini “imza sayıları” açıklayarak delege üzerinde baskı kurmakla eleştiriyor.

Genel Merkez’in, yaklaşan yerel seçimlerde adaylık kozu, değişimcilerin ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) aracılığıyla, bu ilin delegeleri üzerinde baskı kurduğu iddia ediliyor.

Ancak her iki kanatta, seçim sonucunu her iki adaya da imza veren ve kararını sandıkta netleştirecek olan “rengini belli etmeyen” delegenin belirleyeceği kanti hakim.

Taraflar, delege üzerinde baskı olmaması için kimlerden imza aldıklarını açıklamıyor.

Ancak CHP kulislerinde 150-200 dolayındaki delegenin yinelenmiş imza vermiş olabileceği varsayımı yapılıyor.

Kılıçdaroğlu ‘Son Kurultayım’ der mi?

Hem Özel hem de Kılıçdaroğlu PM listesine son biçimini, genel başkanlık seçimi sonucunu da dikkate alarak, Cumartesi gecesi netleştirecek.

Kurultay konuşması için kurmaylarından görüş toplayan Kılıçdaroğlu’nun Türkiye ve dünyadaki gelişmeler, iktisadın yanı sıra, seçim mağlubiyetinin nedenlerine dair kapsamlı açıklama yapacağı belirtiliyor.

CHP kulislerinde, Kılıçdaroğlu’nun 31 Mart 2024’teki yerel seçimlerden sonra genel başkanlığı bırakacağı iddiası da konuşuluyor.

Kılıçdaroğlu’nun konuşmasında bunun mesajını verip vermeyeceği ise net değil.

Partide bu bahiste iki farklı görüş var.

Yakın kurmayları Kılıçdaroğlu’nun “Bu son Kurultayım” diyerek duygusal bir konuşma yapması halinde, “genel başkanlığı kesin kazanacağını” ifade etse de, bunun bir “zayıflık, güçsüzlük” algısı yaratacağı ve partide iç düzensizliğe neden olacağı yorumu da yapılıyor.

Seçim sonrası Kılıçdaroğlu’nun “gemiyi inançlı limana yaklaştırma” amacına işaret eden CHP kurmayları, bırakma kararını duyurmasının, Kılıçdaroğlu’nun yerel seçimlere partiyi birlik bütünlük içinde telaffuzuyla çelişkili olacağını vurguluyorlar.

Özgür Özel’in ise konuşmasını “değişim” üzerine kurması ve seçim mağlubiyeti üzerinden Genel Merkez’e yüklenmesi bekleniyor.

Özel’in konuşmasında yönetim anlayışından, seçim işbirlikleri, partinin yeni rotasına ilişkin yol haritasını açıklaması bekleniyor.

PM nasıl seçilecek?

CHP’de genel başkanlık yarışı kadar çok önemli yarış ise PM üyeliği için olacak.

60 üyeli PM’nin 52 üyesi çarşaf liste ile 8 üyesi Bilim Yönetim Şura Platformu kontenjanından seçilecek.

CHP PM üyeliği için 400’ün üzerinde ismin aday olması bekleniyor. Genel başkan adayları “anahtar listeleri” için oy isteyecek.

Anahtar listenin resmi bir yanı olmasa da genel başkan adaylarının PM listesi olarak anılıyor ve delegelerden bu listedeki isimlere oy vermeleri isteniyor.

Parti yöneticileri ve kendisine destekleyici kent liderlerinden aldığı teklifler doğrultusunda 120 dolayındaki isim ortasından anahtar listesine Cumartesi akşamı son halini vereceği belirtilen Kılıçdaroğlu’nun mevcut PM’nin yüzde 80’inin değiştireceği ifade ediliyor.

Bu değişimin genel başkan seçilmesi halinde belirlenecek olan Merkez Yönetim Kurulu’na da yansıyacağı belirtiliyor.

Kılıçdaroğlu’nun hala 32 olan genç ve bayan kotasını daha yüksek tutacağı belirtilirken, “çizilme” muhtemelliğine karşı, kimi yakın kurmaylarını listeye almayabileceği de kulislerde konuşuluyor.

Özel’in listesinde yeni isimler

Özgür Özel de listesini Cumartesi akşamı netleştirecek.

Özel’in, Mayıs seçimleri öncesinde parti idaresinde olan fakat seçimden sonra değişimciler arasında yer alan isimlere ise listesinde yer vermesi beklenmiyor.

Yaptığı açıklamalarda Özel de, kendisine destekleyici kimi isimlerin listeye girme talebi olmadığına ifade etmişti.

Bu çerçevede eski Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyeleri Tekin Bingöl, Seyit Torun, Bülent Tezcan’ın da aralarında bulunduğu isimler PM listesinde yer almayacak.

Tezcan: Bizim yapacağımız, değişimi kolaylaştırmak

“Bu laf olsun diye söylenmiş bir şey değildi. Bu bir samimiyet testidir. Benim bu periyotta söylediğim hiçbir şey kendime yönelik gelecek çizme problemi değil. O yüzden Parti Meclisi’ne aday olmayacağım.”

Siyaseti bırakmadığını belirten Tezcan, “Siyaset kesinlikle bir koltuğa oturarak yapılacak şey değil. Yeni arkadaşlara yol göstereceğiz. Bizim yapacağımız şey değişimi kolaylaştırmak. Buna gayret harcıyoruz” dedi.

Sözcü TV’de katıldığı bir programda konuşan Özel, PM’de yer alacak birtakım isimleri açıkladı.

Seçim öncesine kadar CHP Genel Sekreteri olarak görev yapan Selin Sayek Böke’nin PM listesinde yer alacağını belirten Özel, iktisat profesörü Yalçın Karatepe ve uluslararası ilişkiler uzmanı akademisyen İlhan Uzgel’in listesinde yer alacağını ifade etti.

Özel, Kılıçdaroğlu’nun dış siyaset danışmanı İstanbul Milletvekili Namık Tan’a da PM üyeliği teklif edeceğini açıkladı.

Kavga ve provokasyon muhtemelliğine karşı önlemler

CHP’de kurultay salonunun nizamına ilişkin de tedbirler alınıyor.

Gerek Genel Merkez gerekse değişimciler Kurultay’da taraflar arasında hengame ve tansiyon olmaması için destekçilerini uyarırken, “gerilimi tırmandıracak” slogan atılmaması ve afişler asılmaması istendi.

Bu çerçevede, Genel Merkez destekçilerinin, Kurultay salonuna asmak istediği “Oyunu biliyoruz, Kılıçdaroğlu’nu destekliyoruz” afişinin asılması Kılıçdaroğlu’nun müdahalesiyle engellendi.

Delegelerin üzerinde baskı olmaması gerekçesiyle de kabinlere telefonla girilmesinin yasağı uygulanacak.

Kurultay’da “provokasyon” muhtemelliğine karşı da tedbirler tartışılıyor.

Bu çerçevede öncelikle delegeler, basın ve parti üyeleri salona alınacak.

Parti üyesi olmayanların fakat yanındaki üyeyle salona girmesinin sağlanmasına yönelik tedbirler düşünülüyor.

Kurultay maliyeti 40-50 milyon lira

Kurultay nedeniyle, Anadolu’nun dört bir yanından çok sayıda partili Ankara’ya akın etti.

CHP Genel Merkezi delegeler için 14 dolayındaki otelde delegeler için 3 günlük yer ayırttı.

Başkentte Genel Merkez ve Kurultay salonuna yakın restoran, kafeler de ise kurultayı izlemeye gelen CHP’lilerin akınına uğramış durumda.

Bu nedenle, parti kulislerinde “CHP turizmi” esprileri de yapılıyor.

CHP’nin 100. Yılı bahisli sinevizyon gösterisi ve 100. Yıl Marşı’nın çalınacağı Kurultay’ın maliyetinin ise 40-50 milyon TL olduğu belirtiliyor.