NFT’lere ne oldu?

The Simpsons animasyon dizisinde Homer Simpson’ın çabuk varlıklı olmaya yönelik planları çoklukla kötü sonlanır. Yıllara meydan okuyan çizgi dizinin son kısımlarından birinde Homer, önce oğlu Bart’ı, akabinde da kendisini NFT’ye dönüştürerek …

Dünya

10.11.2023 09:00

A⁺

A^-

The Simpsons animasyon dizisinde Homer Simpson’ın çabuk güçlü olmaya yönelik planları çoklukla kötü sonlanır.

Yıllara meydan okuyan çizgi dizinin son kısımlarından birinde Homer, önce oğlu Bart’ı, akabinde da kendisini NFT’ye dönüştürerek milyonlar kazanmayı amaçlıyordu.

Ancak sonuç tekrar aynı oldu ve “NFT çılgınlığının sona erdiğini” öğrendiğinde hayalleri suya düştü.

Bölüm, birkaç yıl önce saman alevi parlayan NFT piyasası ile “başarılı” bir şekilde dalga geçtiği için hayranları arasında büyük alkış aldı.

Peki bu kısımda tiye alındığı gibi NFT’ler sahiden öldü mü?

Yapılan tahliller, NTF’lerin bedelinin 2023 Ekim ayında en düşük düzeyine gerilediğini gösteriyor.

Ancak BBC’den Joe Tidy’nin haberinde bazıları hala bir umut olduğunu düşünüyor.

NFT’ler kripto para ünitesiyle satın alınan dijital sahiplik sertifikası olarak tanımlanabilir.

Burada satılan sanat yapıtları, bir fotoğraf yahut heykel fizikî varlığı olan işler değil. Bu yüzden NFT’ler yani “dijital sertifikalar”, nadirliği ve sahipliği temsil ediyor. İsteyen milyonlar harcanan bu işlere dijital olarak ulaşabiliyor ve bunları kendi bilgisayarlarına indirebiliyor.

NFT’ler tıpkı bitcoin ve diğer kripto para üniteleri gibi, blockchain (blok zinciri) teknolojisini kullanıyor ve yapılan alışverişler bu teknoloji üzerinden kayıt altına alınıyor.

Bu sistem sayesinde, sanatçı müzayede şirketlerini aradan çıkararak, direkt alıcılara ulaşabildiği, satılan dijital yapıtın yeniden el değiştirmesi üzerinden de komisyon alabiliyor.

Dapp Radar’daki araştırmacılar NFT süreçlerinin pahasının, NFT pazarının tepeye çıkmasından bu yana en düşük noktaya ulaştığını rapor ediyor.

Ticaret hacmi (tüm satışlardan elde edilen para miktarı) 2022’nin başından bu yana %89 düştü.

2022’nin ilk çeyreğinde 12,6 milyar dolara ulaşan büyüklük, 2023’ün üçüncü çeyreğinde 1,39 milyar dolara geriledi.

Paris Hilton da NFT paylaşımlarını sonlandırdı

NFT alımlarının oluşturduğu hacim daralıyor.

Geçen ay, Bored Ape NFT’lerinin yaratıcısı Yuga Labs, sayı vermeden işten çıkarmalar yaptığını duyurdu.

10 bin NFT’den oluşan Bored Ape Yacht Club en ünlü koleksiyonlardan biri olmuştu. Aralarında talk show sunucusu Jimmy Kimmel ve Paris Hilton’un bulunduğu ünlü isimlerin ilgisiyle bu koleksiyon milyonlarca dolara alıcı bulmuştu.

Ancak Paris Hilton, bir yıldır eski ismiyle Twitter olan X’te NFT’ler hakkında paylaşım yapmıyor. Meğer Ocak ve Şubat 2022’de elindeki koleksiyonu tanıtmak için neredeyse her gün paylaşım yapıyordu.

NFT’lerin kıymeti üzerine çalışan NFT Price Floor web sitesine göre Bored Ape NFT’lerin taban fiyatı, ulaştığı en üst değer olan 268 bin dolardan 56 bin dolara geriledi.

ABD’li koleksiyoncu ve sanatçı Taylor Whitley, verilen teklifler giderek kötüleştiği için, koleksiyonundaki yedi Bored Ape NFT’sinden altısını elinde çıkardı.

BBC’ye konuşan Whitley, “Aslında satmak istemiyordumfakat piyasa sahiden kötü, bu yüzden benim için yapılacak en akla yatkın şey bu. NFT piyasasının daha da küçülebileceğini düşünüyorum” diyor.

Taylor, geçtiğimiz ay, elindeki en değerli Bored Ape’ini 212 bin dolara satmıştı. Meğer daha önce gelen çok daha iyi teklifleri geri çevirmişti.

Eğer piyasa zirve yapmışken satsaydı NFT’leri için en az 10 kat daha fazlasını elde edebilirdi.piyasaya erken yatırım yapan bir isim olarak hala elde ettiği kâr çok büyük.

Örneğin son sattığı işi 200 dolara almıştı ve satıştan bunun bin katı gelir elde etti.

“Bunun bir balon olduğunu düşünmüştüm”

NFT sektöründe sirkülasyonda, Bored Ape NFT’lerden çok daha az değerli milyonlarca iş bulunuyor.

İskoç sanatçı Angie Taylor, NFT olarak satışa çıkardığı işlerinden 8 bin dolar kadar kazanabiliyordu. Artık işlerini 600 dolara satıyor.

NFT’lerin zirve yaptığı devirde ayrıldığı günlük işine, yarı vakitli olarak geri döndü.

Taylor, “Hala ufak tefek şeyler satıyorumzamanda mşlı olarak çalışmak da zorundayım. Artık tüm geçimimi bundan sağlayamıyorum” diyor.

Taylor çoğu zaman “balonun” patlayacağını düşünüyordu:

“Bunun gerçekleşeceği gün için bütçemi yapmıştım. Zira bunun bir balon olduğunu, şiştiği benzeri bir yerde patlayacağını da düşünmüştüm.”

Yeniden yükseleceğini düşünüyor

Ancak dijital dünyada Little Fish olarak tanınan Adam kısa süre önce kripto punk bir işe 663 bin dolar ödemekten geri durmadı.

Ona göre yaşanan, kışlık berbat yazın almaktan ibaretti.

Satın aldığı işin sahibi bir yıl önce 1,18 milyon dolarlık teklifi reddetmişti.

Adam, NFT’lerin bedelinin yeniden yükseleceğini ve bu zaman geldiğinde “gülenin kendisi olacağına” inanıyor.

Adam’ın mevsimsel değişiklikler benzetmesi, kripto para piyasasının mevcut durumuyla paralellik gösteriyor.

Bitcoin ve ethereum (ETH) tanınmış kripto paralar büyük değer kayıplarına rağmen hala epeyce değerli durumda.

Bilinen en büyük NFT yatırımcısı, MetaKovan takma ismiyle tanınan Vignesh Sundaresan.

Amerikalı sanatçı Beeple’ın 69 milyon dolarlık rekor NFT satışı, piyasanın Mart 2021’deki devasa sıçrayışındaki en büyük nedenlerden biriydi.

Beeple’ı satın alan Sundaresan, “Bunun iyi bir yatırım olup olmadığını bilebilmemiz için hâlâ kat etmemiz gereken uzun bir yol var” diyor ve devam ediyor: “Bu kesinlikle çok büyük bir ölçüydü ama servetimin çok önemli bir kısmı değildi.”

Sundaresan hala NFT’lerin koleksiyonerler için parlak bir geleceğe sahip olduğuna inanıyor lakin ilk günlerdeki pahaların sona erdiğini de düşünüyor:

“Kriptoda her şey çok süratli oluyor ve NFT’lerin bir sonraki evresinin fiyatla ilgili olmayacağını düşünüyorum.”

Vignesh, spekülasyona dayalı piyasadan yararlanan ve birçok insanı iflas ettiren sanayiyi de eleştiriyor ve “NFT’ler üzerine kurulmuş devamlılığı olan bir şirket görmedim” diyor.

“Deneysel işler piyasayı kurtarabilir”

NFT işleri gerçek oyuncaklara çeviren Pudgy Penguin firmalar da bulunuyor.

Firma satılan her oyuncaktan NFT sahibine telif fiyatı veriyor.

Alıcı ilgisi için NFT’lerin fizikî versiyonları, özel etkinliklere üyelik teşvikler ortaya koyuluyor.

Pranksy olarak bilinen İngiliz NFT teşebbüsçüsü, piyasanın toparlanmasının anahtarı olarak bununi deneysel teşebbüsleri gösteriyor.

O da piyasanın toparlanacağını tahmin ediyor lakin daha önce görülen düzeylere ulaşmanın pek mümkün olmadığını kabul ediyor.