AB Komisyonu’ndan geçen “dijital Schengen vizesi” için başvurular nasıl yapılacak?

Yusuf Özkan

Avrupa Birliği (AB) Komitesi, Schengen vizesi için internet üzerinden müracaat yapılmasına imkan tanıyan yeni düzenlemeyi kabul etti.

AB’nin gerekli altyapıyı hazırlamasının akabinde aralarında Türkiye’nin de bulunduğu, Schengen vizesine tabi ülkelerin vatandaşları, belli şartlar dışında konsolosluk yahut büyükelçiliklere gitmeden, online vize müracaatında bulunabilecek.

Pazartesi günü yapılan AB Dışişleri Bakanları toplantısında kabul edilen yeni düzenleme, kurulun onayının akabinde AB resmi gazetesinde yayımlandı.

AB Komisyonu’na göre, internet üzerinden Schengen vizesine müracaat yapma imkanı, vatandaşlar ve müracaatın işlenmesi açısından büyük bir gelişme olacak.

İspanya İçişleri Bakan Vekili Fernando Grande-Marlaska Gómez, yeni düzenlemenin, seyahat edenler için müracaat sürecini kolaylaştıracağını; aynı vakitte vize taleplerine daha süratli ve tesirli bir şekilde cevap verebileceğini söyledi.

Gómez’e göre, yeni düzenleme, ulusal yönetimlerin üzerindeki yükü de hafifletecek.

AB yetkililerine göre, dijital Schengen müracaatları, vize etiketinin sahteciliği ve çalınması riskini azaltarak Schengen bölgesinin güvenliğini de artıracak.

Yeni yasal düzenleme, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlandıktan 20 gün sonra yürürlüğe girecek.

Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, AB Komitesi tarafından bir vize müracaat platformu oluşturulacak.

Bazı istisnai durumlar dışında Schengen vizesi müracaatları, tek bir web sitesi üzerinden yapılacak.

AB’ye ait bu site, başvuruyu, ilgili birlik üyesinin ulusal vize sistemlerine iletilecek.

Örneğin Hollanda, Almanya, Macaristan yahut herhangi bir AB üyesi ülke için Schengen vizesi başvurusu, yalnızca, komisyon tarafından oluşturulan internet sitesine yapılacak.

Sistem, eksiksiz yapılan müracaatları, seyahat planlanan ülkenin ulusal vize sistemine aktaracak.

Vize başvurusu sahipleri, AB tarafından hazırlanan internet sitesine, seyahat ve destek veren evraklarının elektronik kopyalarını yükleyebilecek.

Vize için talep edilen tüm datalar, internet sitesine girebilecek. Müracaat sahipleri, vize fiyatlarını de bu site üzerinden ödeyebilecek.

Vize talebine ilişkin sonuçlar da bu site üzerinden müracaat sahiplerine iletilecek.

Schengen vizesi için konsolosluklara şahsen müracaat, prensip olarak yalnızca ilk defa müracaat yapanlar; biyometrik bilgileri artık geçerli olmayanlar ve yeni seyahat evrakı (pasaport) olanlar için gerekli olacak.

Vize talep eden kişi, birden fazla Schengen ülkesini ziyaret etmek isterse, platform, kalış mühletine göre bu ülkelerden hangisinin başvuruyu incelemekle yükümlü olduğunu otomatik olarak belirleyecek.

Yeni düzenlemeye göre vizeler, kriptografik olarak imzalanmış 2 boyutlu barkod şeklinde dijital formatta verilecek.

Böylece geçersiz ve çalıntı vize etiketleriyle ilgili güvenlik riskleri en aza indirilmiş olacak.

AB Komisyonu’na göre, son devirde yaşanan göç ve güvenlik sıkıntıları, AB’nin vize siyasetinin içeriğini çok önemli ölçüde değiştirmesine yol açtı.

Komisyona göre, Covid salgının vize süreçlerini çok önemli ölçüde yavaşlatması nedeniyle daha fazla dijital prosedür ihtiyacı doğdu.

Bu nedenle komisyon, 27 Nisan 2022’de dijital Schengen düzenlemesi ile ilgili yasa teklifini sundu.

Dijital Schengen vizesi ile ilgili merak edilen sorular

Dijital vize başvurusu ne zaman yürürlüğe girecek?

AB Seyahat Bilgileri ve Seyahat Yetkilendirme Sistemi (ETIAS) üzerinden dijital müracaat platformun geliştirilmesi 2024’te başlayacak. Müracaatların 2026’dan itibaren başlaması öngörülüyor. 5 yıllık geçiş devrinin akabinde tüm Üye ülkeler 2031’de dijital müracaat sistemini kullanmaya başlayacak.

Dijital müracaat ile vize almak kolaylaşacak mı?

Yeni düzenleme ile vize başvurusu daha kolay yapılabilecek. Müracaat sahipleri, konsolosluk yahut büyükelçiliklere gitmek zorunda kalmayacak. Lakin müracaat için gerekli doküman ve değerlendirme şartlarında bir değişiklik olmayacak. Gerekli şartlara sahip olmayan şahısların başvurusu reddedilecek.

Dijital Schengen vizesi başvurusu nasıl yapılacak?

Schengen vizesine ihtiyaç duyan bireyler önce sistem üzerinde inançlı bir hesap oluşturacak. Bu hesap üzerinden müracaat formu doldurup, kendilerinden istenen gerekli evrakları yükleyecekler. Daha sonra vize fiyatını internet üzerinden ödeyerek müracaatlarını tamamlayacaklar.

Sistem, başvuruyu otomatik olarak seyahatin ana varış noktasının bulunduğu Schengen ülkesine yönlendirecek.

Başvuru sahipleri, müracaatlarının durumunu platform üzerinden takip edebilecek. Vize onaylandıktan sonra, müracaat sahipleri vizelerine internet üzerinden erişebilecek. Gerekirse vize mühletleri online olarak da uzatılabilecek.

Başvuru sahipleri, sohbet kutusu ve sıkça sorulan sorular uygulamalarla, işlem sırasında gerekli takviyesi alabilecekler.

Dijital vize daha mı inançlı olacak?

AB Komisyonu’na göre, pasaportlara işlenen kâğıt üzerindeki vizeler, dolandırıcılık ve hırsızlığa karşı daha hassas. Bu da AB’nin güvenliği için risk oluşturuyor. Dijital vize, Vize Bilgi Sisteminde bir çeşit elektronik dosya olacak ve bu nedenle artık sahtecilik ve dolandırıcılık önlenebilecek.

Dijital ortam dışında hala kağıda basılı vize için de müracaat yapılabilecek mi?

Schengen vizesi konusunda insani sebepler söylediği söz edilen olduğunda, özel kararlar uygulanabilecek ve kâğıt üzerinde vize talep edilebilecek. Ayrıyeten serbest deveran haklarını kullanan AB/Avrupa Ekonomik Alanı vatandaşlarının aile üyeleri de müracaatlarını kağıt üzerinde sunabilecek.

Vize başvurusu için yeniden de konsolosluğa gitmek gerekecek mi?

Tüm müracaat sahipleri, süreçlerini internet üzerinden tamamlayabilecek. Lakin, ilk defa Schengen ülkelerine seyahat edecek olanlar ile biyometrik bilgilerinin müddeti dolan müracaat sahiplerinin yeniden de konsolosluk ya da vize müracaat merkezine, biyometrik evraklarını şahsen ibraz etmeleri gerekiyor. Bu süreçler için randevu ise internet üzerinden alınabilecek.

Bütün AB ülkeleri için ortak bir müracaatın faydaları ne?

Başvuru sahipleri, gönderdikleri tüm vize müracaatlarına tek bir hesaptan erişebilecek.

Komisyon, her üye ülkeye ait ulusal portalları basamaklı olarak kaldırmayı ve bunları AB seviyesinde tek bir uygulama platformuyla değiştirmeyi öngörüyor.

Uygulama yürürlüğe girdikten sonra 5 yıl içinde ulusal platformlar kademeli olarak kaldırılacak.

Başvuru sahiplerinin ferdî dataları, büyük bir güvenlik sistemi içinde korunacak.

Dijital Schengen başvurusu Romanya, Bulgaristan ve Kıbrıs için de geçerli olacak mı?

Dijital vize başvurusu, teklif yasalaştıktan sonra, Schengen müktesebatını tam olarak uygulayan ülkeler tarafından kullanılmaya başlanacak.

İrlanda, Bulgaristan, Romanya ve Kıbrıs ile birlikte İzlanda, Norveç, Lihtenştayn ve İsviçre, Schengen müktesebatını tam olarak uygulamıyorlar

Schengen vizesi vermeyen ve vize bilgi sistemine erişimleri bulunmayan ülkeler, dijital müracaat kapsamında olmayacak.

Schengen vizesi fiyatı ne kadar?

Schengen vizesi müracaat fiyatı, 12 yaşından büyükler için 80 euro. 6-12 yaş arasındakilere 40 euro. 6 yaşından küçük müracaat sahipleri ise, ücret ödemiyor.