Türkiye’nin eski NATO daimi temsilcisi Ceylan: NATO, Ukrayna üzerinden değil, Finlandiya ve İsveç üyelikleri aracılığıyla Rusya’ya daha fazla yanaşacak

2013-2018 yılları arasında Türkiye’nin NATO Daimi Temsilcisi olarak görev yapan Fatih Ceylan, Finlandiya ve İsveç’in gündeminde NATO üyeliği olmasının Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının direkt bir sonucu olduğuna dikkat çekerken, bu ülkelerinin ittifaka katılmasının Moskova’nın güvenliği açısından çok önemli kayıp olacağı değerlendirmesinde bulundu. 

Ceylan, Foreign Policy Institute için yazdığı makalede, Finlandiya’nın üyeliği konusunda Rusya’nın NATO’yla paylaştığı sonun genişleyeceğini vurgulayarak, “Bu da bölgedeki güvenlik denkleminde  Rusya’nın planlarını altüst edecek kritik bir gelişme olarak kayıtlara geçecek” tabirlerini kullandı. 

Rusya’nın işgaldeki ana amaçlarından birinin Ukrayna’nın tarafsız kalmasını sağlamak olduğunu hatırlatırken, “NATO, Ukrayna üzerinden değil, Finlandiya ve İsveç üyelikleri aracılığıyla Rusya’ya daha fazla yanaşacak” yazdı.

Ceylan’ın makalesinin ilgili kısmı şöyle:

Savaş tüm gücüyle sürerken Rusya ile Ukrayna arasında başlayan barış görüşmeleri sırasında Zelensky’nin, Ukrayna’nın NATO üyeliği fikrinden uzaklaşmasına karşılık AB’ye üye olmayı hedeflediğini ortaya koyan çeşitli beyanları oldu.

Ukrayna’nın NATO üyeliğini kendisi için varoluşsal bir tehdit olarak gören Rusya, 2021 Aralık ayında ABD ve NATO’ya ilettiği anlaşma taslaklarında da yer bulan Ukrayna’nın tarafsız kalması şartının pratikte olumlu yankı bulmasından herhalde memnuniyet duydu. Lakin bu memnuniyeti, 1945’ten bugüne kadar herhangi bir askeri bloğa dahil olmamayı güvenlik siyasetlerinde esas edinen, bundan ötürü tarafsız statülerini koruyan  Finlandiya ve İsveç’in İttifaka üye olma hazırlıklarını hızlandırmalarıyla kursağında kaldı .

Finlandiya Başbakanı, muhtemelen 2022 Mayıs’ında üyelik için NATO’ya başvuracaklarını açıkladı. Buna paralel olarak İsveç Başbakanı, 2022 Haziran ayı sonunda, diğer bir anlatımla, NATO Madrid Zirvesininertesinde ülkesinin NATO’ya üyelik için başvuracağının işaretini verdi.  NATO bünyesindeki atmosfer de Ukrayna’daki savaşın ortaya çıkardığı tablo karşısında her iki ülkenin üyeliğe kabulü için gereğince olgun.

Ukrayna’da başlattıkları savaşın direkt bir sonucu olan bu tablo Rusya’nın izlediği strateji bağlamında  ikinci bir kırılma noktası oluşturdu. Sözkonusu  iki ülkenin NATO üyesi olmasıyla 2004 yılından beri gerçekleşen genişleme sürecinde (Karadağ ve Kuzey Makedonya’nın üyelikleri) Rusyayanıbaşında iki yeni NATO üyesine direkt komşu olacak. Bu da bölgedeki güvenlik denkleminde  Rusya’nın planlarını altüst edecek kritik bir gelişme olarak kayıtlara geçecek. Başlattığı savaşın kendi güvenliği açısından çok önemli kayıplarından birini oluşturacak. NATO, Ukrayna üzerinden değil, Finlandiya ve İsveç üyelikleri aracılığıyla Rusya’ya daha fazla yanaşacak.     

Finlandiya ve İsveç’in NATO üyesi olmayı hedefledikleri açıklamaları karşısında Rusya eski devlet başkanı Medvedev, Rusya’nın davranış örgüsünün artık alamet-i farikası haline gelen bir telaffuz doğrultusunda bu üyelikler gerçekleşirse Rusya dışında olup, Rusya’nın  egemen topraklarına dahil  Kaliningrad eksklavında nükleer kuvvetler de konuşlandıracaklarını, bunun yanısıra Baltık denizindeki askeri mevcudiyetlerini arttıracaklarını açıkladı.    Medvedev daha önce de Batının Ukrayna’ya  askeri teçhizat ve ekipman yardımını arttırması durumunda 2021 Şubat ayında ABD ‘yle stratejik nükleer kuvvetlere dair Yeni START Antlaşmasına son vermeyi düşünebileceklerini dile getirdi.

Aslına bakılacak olursa Rusya’nın Kaliningrad bölgesinde esasen nükleer başlık taşımaya da uygun füze sistemleri-örneğin İskander- esasen mevcut.