Batı Şeria’da Hamas’a destek artıyor mu, sonuçları ne olabilir?

İsrail ordusu vakitte silahlı kümelerin kullandığı altyapıyı da yok etmeye çalışıyor.

Bu kere kampta bir düzineden fazla yeraltı tüneli, patlayıcı üretimi için tesisler ve İsrail güçlerini izlemek için “gözlem denetim odaları” bulduğunu iddia etti.

Bu hafta gözaltına alınan ve sorgulandıktan sonra serbest bırakılanlar arasında yer alan, kamptan genç bir adam, insanların Hamas’ın ayaklanma davetine kulak asmamasının nedeninin, kümenin Batı Şeria’ya İsrail ordusuyla savaşmak için kâfi ekipman sağlamaması olduğunu söyledi.

Ramallah’taki Filistin Siyaset ve Anket Araştırmaları Merkezi Başkanı Khalil Shikaki, “Batı Şeria’daki Hamas son on yılda kendisini organize etme konusunda iyi bir iş çıkarmadı” dedi.

“İsrailliler pek çok üyesini tutukluyor. Hamas şimdi Batı Şeria’da sürdürülebilir bir şiddet patlamasını harekete geçirmekte ve örgütlemekte yetersiz.”

Ancak buradaki evvelki ayaklanmalar Hamas’a dayanmıyordu. 2000 yılında başlayan İkinci İntifada (ayaklanma), Batı Şeria’nın iktidar partisi El Fetih’in üyeleri tarafından yönetildi.

El Fetih’in rolü

El Fetih’in şu anki lideri Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın, selefi Yaser Arafat’a göre büyük bir pozisyon değişikliği yaparak, İsrail’e karşı şiddetin tırmanmasını önlemeye çalıştığı görülüyor.

Abbas’ın güvenlik servisleri, silahlı kümelerin üyelerini tutuklatmak için İsrail’le işbirliği yapıyor; bu da Filistinlilerin çoğu tarafından eleştiriliyor.

El Fetih Merkez Komitesi üyesi Sabri Saidam, partinin tavrının bölge halkının niyetleriyle çeliştiğini ya da Filistin İdaresi’nin (PA) bir şekilde arbededen kaçındığını reddediyor.

“Fetih’in denetimi elinde tuttuğunu ve sükuneti koruduğunu söylemek, güya sükuneti güçlü bir şekilde dayattığımızı ima etmek gibi” dedi. “Kimse kimseye bir şey dayatmıyor.”

“Batı Şeria’daki insanlar, Netanyahu’nun, siyasi eğilimleri ne olursa olsun Filistin halkına karşı her gece ısrarlı ataklar düzenleyerek yem attığını biliyor; zira Filistinlileri, durumu tırmandırmak için bir mazeret olarak kullanacağı çatışmacı bir ruh haline doğru kışkırtmak istiyor.”

ABD, savaş sona erdiğinde Gazze’yi Filistin İdaresi’nin yönetmesine izin vermesi için İsrail’e baskı yapıyor. İsrail şu ana kadar buna olumlu bakmadığını söyledi.

Ancak 2006’dan bu yana ilk defa birleşik bir Filistin bloğunu yönetme şansı, El Fetih yüklü Filistin Yönetimi için kimliğini kanıtlaması ve Batı Şeria’daki durumun denetimden çıkmasını engellemesi için bir öbür teşvik.

Partinin gençlik lideri Raed Debiy, “El Fetih’in intifada istemediği çok açık” dedi. “Hâlâ statükoyu müdafaaya çok istekliler. Lakin El Fetih’in tabanı sonsuza dek denetim edilemeyecek. Günlük suikastlar, günlük işgaller, yerleşimcilerin günlük ihlalleri karşısında nasıl sessiz kalabilirsiniz; bu kesinlikle patlamaya yol açacaktır.”

Olası kıvılcımlar

2000 yılında, İkinci İntifada’nın kıvılcımı, devrin İsrail Başbakanı Ariel Şaron’un Kudüs’teki, Müslümanlar tarafından El Aksa yerleşkesi olarak bilinen ve Museviler tarafından da Tapınak Zirvesi olarak bilinen tartışmalı kutsal mekana yaptığı ziyaretti.

Şaron’un ziyareti, Filistinlilerin Oslo barış sürecinin başarısızlığından duyduğu öfkenin alevlendiği bir devirde gerçekleşti ve Dr. Shikaki, ayaklanmanın başlaması için bunun El Fetih’in genç üyeleri tarafından ”istismar edildiğini” söylüyor.

Bunun gibi küçük bir olay hâlâ çok önemli bir şeyi tetikleyebilir, lakin durum 2000’den bu yana değişti.

Şimdi, İsrail hükümetindeki aşırı sağcı bakanlar yerleşkeyi ziyaret ediyor ve büyük bir reaksiyona yol açmadan, en azından Batı Şeria’da, İsrail’in yerleşkeyi denetim ettiği yönünde kışkırtıcı tezlerde bulunuyorlar.

Üst seviye El Fetih lideri Sabri Saidam, “Amerikan idaresine baskının kesinlikle bir çeşit reaksiyona yol açacağını tekraren söyledik” dedi. “fakat kimse reaksiyonun Gazze’den geleceğini tahmin etmiyordu.”