Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Kılıç: Sorunumuz ne Anayasa ne de yasalarımızdır; bunu uygulayan insanlarımız

Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, Demokraside Birlik Vakfı’nın düzenlediği “Türkiye’nin İkinci Yüzyılında Tam Demokrasi Maksadı ve Yeni Anayasa’dan Beklentiler” panelinde; “Bugün sıkıntımız ne Anayasa, bence ne de maddelerimizdir. Bunu uygulayan ve yorumlayan insanlarımızdır. Yargı erkine verilmiş olan yorum hakkı mlesef isabetli kullanılmıyor. Kullanılmadığı için de bu sıkıntıların ülkede bıraktığı yakıcı ve yıkıcı tesirlerini mlesef çözemiyoruz, çözemedik” dedi.

Demokraside Birlik Vakfı bugün Ankara Gençlik Parkı Kültür Merkezi’nde “Türkiye’nin İkinci Yüzyılında Tam Demokrasi Amacı ve Yeni Anayasa’dan Beklentiler” başlıklı panel düzenledi. CHP 7. Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu‘nun da katıldığı panelde konuşmacı olan eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç şöyle konuştu:

“Bir vesayeti kaldırırken bir öteki vesayetin fırtınasına uğradık”

Cumhuriyet’in kurulduğu günden beri ki ben 2010 anayasa değişikliğini Türkiye için bir dönüm noktası olarak görüyorum, 2010 anayasa değişikliği Türkiye’nin makas değiştirdiği yıldır, çok çok önemli bir değişikliktir. Bu değişiklikte yargı vesayeti ile askeri vesayetin ortadan kaldırılması konusunda önemli adımlar atılmış ve o bahiste da başarılı olunmuştur. Lakin bir vesayeti kaldırırken bir öteki vesayetin fırtınasına uğradık. Bugün terör örgütü olarak anılan cemtin yapılanması ve onun ele geçirilmesi daha sonra da mevcut siyasi partinin iktidarın ele geçirilmesi sonunda bu vesayet bitmiş değil, bu vesayet devam ediyor. Geriye doğru gittiğiniz zaman Türkiye iki bahiste çok önemli sıkıntı çekmiş: birisi ifade özgürlüğü oburu de din ve vicdan özgürlüğü ve sıkıntılarımız bu eksende hep doğmuş.

“Bugün bizim hapishanelerimizde 300 binin üzerinde insan var”

1961 Anayasası’nda Cumhuriyet’in nitelikleri belirtilmiş; demokratik, laik, sosyal bir hukuk devleti olarak nitelendirilmiştir. Lakin bu kavramların içleri doldurulması gereken kurum tarafından kozmik hukuk kıymetlerine uygun olarak doldurulmadığından ötürü mlesef bu problemleri yaşayarak geldik. İfade özgürlüğünün içerisinde basın özgürlüğünü de ifade özgürlüğünün içinde örgütlenme ve toplantı ve gösteri, yürüyüşü de katabilirsiniz bunlara. Din ve vicdan özgürlüğü konusunda da tarihi ve fahiş kusurlar yapılarak belli bir noktaya kadar geldi ve bugün kimi hususlarda şikayet ediyorsak, kimi bahisleri eleştiriyorsak, mutlu değilsek bu laiklik konusunun içinin kozmik manada doldurulamadığındandır. Biz ne demokrasinin ne laikliğin ne de hukuk devletinin ne de sosyal devletin içini gereğince doldurduk. Bunu yapması gereken Anayasa Mahkemesi’ydi. Anayasa Mahkemesi yorum hakkı olan, anayasayı yorumlayan ve ‘Anayasa Mahkemesi ne diyorsa anayasa odur’ olan bir kurum bizim için. ama bunların içi doldurulamadı. Bugün Cumhurbaşkanlığı sisteminden şayet rahatsız olan varsa ki rahatsızlık da var ve tepki varsa bu reaksiyonun altında bu tarihi gerçekler vardır. İfade özgürlüğüyle ilgili hepiniz biliyorsunuz söylemeye gerek yok, bir vakitler 141, 142, 163 silahlarıyla insanlar tarandı, hapishanelerde yer kalmamıştı ve bizim her ne hikmetse bizim yargı yahut siyasilerimiz bu hususta çok kabiliyetli, kesinlikle bir şey buluyoruz. Merhum Turgut Özal 141, 142, 163’ü kaldırdı, gerisinden bu sefer 299. madde çıktı. Bugün Cumhurbaşkanı’na hakaretten yüz binlerce dosya soruşturma açıldı ve bu soruşturmanın bir kısmı kovuşturmayla sonuçlandı, o kovuşturmaların sonunda da 25 ile 30 bin arasında insan mahkum oldu. Bu nedir biliyor musunuz? Bu bir yerleri muhafaza ismine cezalandırmak için bir silah olarak kullanma aracıdır. Bugün, biliyorsunuz 312’nci madde terörle uğraşla ilgili, yok terörü övmeyle ilgili, önemli manada yorumlar yapılarak mahkemelerimiz kararlar veriyorlar. 10 sene önce bir tweet attı diye insanlar yargılandı ve hapishanelere düştü. Bugün bizim hapishanelerimizde 300 binin üzerinde insan var.

“Yargı erkine verilmiş olan yorum hakkı mlesef isabetli kullanılmıyor”

Biz tutukluluk konusunu bile cezalandırma aracı olarak kullandık, maddede yazmasına karşın keyfi yorumlarımzla bilhassa, insanları tutuklayarak hapishanelerde bekletmek durumunda kaldık. Bir anayasa var, bir de anayasanın uygulanması ve yorumu var. Bir laiklik var, laikliğin uygulanması ve yorumlanması var. Bir hukuk devleti var, hukuk devletinin uygulanması ve yorumu var. Şu Anda soruyorum, bunların hangisi suçlu? Bugün sıkıntımız ne Anayasa, bence ne de maddelerimizdir. Bunu uygulayan ve yorumlayan insanlarımızdır. Yargı erkine verilmiş olan yorum hakkı mlesef isabetli kullanılmıyor. Kullanılmadığı için de bu sıkıntıların ülkede bıraktığı yakıcı ve yıkıcı tesirlerini mlesef çözemiyoruz, çözemedik. Anayasa’nın 177 hususu var, 177 hususun 121 hususu değişmiş. Yaklaşık 51 unsuru ikinci ve üçüncü sefer değişmiş. Bunun 34 hususu AK Parti öncesinde değişmiş, AK Parti iktidarıyla birlikte de 79 madde değişmiş. Şu Anda bana söyler misiniz, ortada bir darbe anayasası var mı? Bundan Ötürü bugün çektiğimiz düşüncelerin altına baktığımız zaman o yapılan değişikliklerden kaynaklanıyor. Şayet Anayasa Mahkemesi’nin 15 üyesinin 12’sini sayın Cumhurbaşkanı seçiyor, 3 adedini Meclis seçiyor ve Meclis’te de çoğunluğunuz varsa şayet 15’ini deirade seçmiş dersek yanlış yapmış olur muyuz? Hakimler Savcılar Kurulu’nun 13 üyesi var, 6’sını sayın Cumhurbaşkanı seçiyor, 7’sini parlamento seçiyor. Bu parlamentodaki seçimlerin mevcut iktidar tarafından yönetildiği, onların iradesiyle seçildiği konusunda bir telaşımız var mı?

“Hukuk güvenliğini yaratamadığımız için de bugün para siyasetleriyle, mali siyasetlerle ekonomiyi ihya etmeye çalışıyoruz”

Türkiye’de üç tane kurum var. Birisi Anayasa Mahkemesi, birisi Hakimler Savcılar Kurulu, birisi de Yüksek Seçim Kurulu’dur. Bu üç kurumun tarafsız ve bağımsız olmasını temin etmedikçe biz bu problemlerimizden asla kurtulamayız. Şayet yargıda bu türlü bir sorun varsa bunun iktisada olan yansımaları, sosyal hayata olan yansımalarını da düşündüğünüzde bunun temelinde yatan tek şey hukuk güvenliğinin yaratılamamasıdır. Hukuk güvenliğini yaratamadığımız için de bugün para siyasetleriyle, mali siyasetlerle dövizi indiriyoruz faizi çıkarıyoruz, faizi indiriyoruz dövizi çıkarıyoruz ve ekonomiyi ihya etmeye çalışıyoruz. Bunlar yapay önlemler, gerçek önlem bağımsız ve tarafsız herkesin rahatlıkla kanatlarının altına sığınacağı bir yargıyı teşekkül ettirmektir.”