CHP’li Taşcıer: Komisyonda rakam konuşulmamışken Erdoğan’ın bir ücret açıklaması, komisyonun fiilen lağvedilmesinin ikrarı

CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer, “Asgari ücret yönetmeliği açık bir şekilde, komisyon kararının kesin olduğu ve kararı, kamuoyuna komisyon liderinin açıklayacağını hükmediyor. Bu kural ortada dururken AKP Genel Başkanı’na kurulun yetkisini bir defa daha gasp etmemesi için davetimizi şimdiden yapıyoruz. ‘Komisyon şu kararı verdi ama benim gönlümden de bu koptu’ üslubu bir şova karnımızın tok olduğunu, daima tekrar eden bu gösterinin artık alıcısının kalmadığını da hatırlatıyoruz. Şimdi komitede bir sayı konuşulmamışken bugün, saraydaki görüşme sonrası Erdoğan’ın bir ücret açıklaması, Minimum Ücret Tespit Komisyonu’nun fiilen lağvedilmesinin de ikrarı olacaktır” dedi.

CHP’nin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Gölge Bakan Gamze Taşcıer, bugün, genel merkezde basın toplantısı düzenledi. Taban ücret belirleme çalışmalarını değerlendiren Taşcıer, CHP’nin çalışma hayatına yönelik yapılmasını istediği düzenlemeleri de anlattı.

Anka’nın aktardığına göre Taşcıer, şunları söyledi:

“Üçüncü toplantı yapılmamışken AK Parti Genel Başkanı, emekçi ve patron taraflarını sarayına çağırmış”

“Asgari Ücret Tespit Kurulu, geçtiğimiz hafta iki toplantı gerçekleştirdi. Fakat bugün öğrendik ki şimdi üçüncü toplantısını yapmamışken AK Parti Genel Başkanı, emekçi ve patron taraflarını sarayına çağırmış. Şunun altını bilhassa çizmek istiyorum: Bu kurulun göstermelik bir pazarlık süreci yürüttüğünü zati biliyorduk. Zira çalışanın kelamının dinlenmediğini, Erdoğan’ın minimum fiyata tek başına karar verdiğini, sonra da ekranların başına geçip siyasi gösteriye dönüştürdüğü bir süreç olduğunu hepimiz görüyoruz. Bu iktidar, hiçbir kurala uymuyor. Ne Anayasa ne yasa ne yönetmelik ne de diğer bir şey… Daha Minimum Ücret Tespit Kurulu süreci başlarken bile bunun örneğiyle karşı karşıya kaldık. Komitesi toplantıya çağırmak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’nın sorumluluğudur, yazılı kurallar bu türlü. ama Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz çıkıp ‘Şu gün toplanacağız’ diye açıklama yaptı. Nihayetinde o gün, o toplantı olmadı ama sürecin bu türlü başladığına hep birlikte şahitlik ettik. Minimum ücret belirleme yetkisi hem kanunda hem yönetmelikte yazdığı üzere, Minimum Ücret Tespit Komisyonu’nundur. Bu komisyon elbette işçiden yana bir karar alabilecek yapıda değilfakat ne olursa olsun bir kural var ve uyulmak zorunda.

“‘Komisyon şu kararı verdi ama benim gönlümden de bu koptu’ üslubu bir şova karnımız tok”

Asgari ücret yönetmeliği açık bir şekilde, komisyon kararının kesin olduğu ve kararı, kamuoyuna komisyon liderinin açıklayacağını hükmediyor. Bu kural ortada dururken AKP Genel Başkanı’na komitenin yetkisini bir sefer daha gasp etmemesi için davetimizi şimdiden yapıyoruz. ‘Komisyon şu kararı verdifakat benim gönlümden de bu koptu’ biçimi bir şova karnımızın tok olduğunu, daima tekrar eden bu gösterinin artık alıcısının kalmadığını da hatırlatıyoruz. Şimdi kurulda bir sayı konuşulmamışken bugün, saraydaki görüşme sonrası Erdoğan’ın bir ücret açıklaması, Minimum Ücret Tespit Komisyonu’nun fiilen lağvedilmesinin de ikrarı olacaktır. Biz CHP olarak bu göstermelik sürecin bir modülü olmayı, bir meblağ açıklayıp ardımıza yaslanmayı doğru bulmadık ve bulmuyoruz. Bu nedenle de minimum ücret tespit sürecinde 5 haneli bir sayıyı bulmaktan öte, milyonlara işçinin kalıcı yoksulluktan nasıl kurtulacağını konuşmayı ve tekliflerimizi aktarmayı önemsedik ve önemsiyoruz.

“Türkiye ekonomisi, düşük emekçi maliyetine dayanan çağdaş kölelik sistemini tercih eden bir anlayış tarafından yönetiliyor”

CHP olarak tekliflerimiz şunlar: Minimum ücret, insan onuruna yaraşır bir düzeye yükseltilsin. Bu ülkede birileri müthiş bir zenginleşme yaşarken emeğiyle geçinen ücretliler fakirleşiyor. Orta gelir grubu yoksulluğa, alt gelir grubu açlığa sürükleniyor. Memlekette emeğiyle geçinen herkes, yıldan yıla çok daha büyük bir süratle minimum fiyatla buluşuyor. Türkiye’de, özel bölümde çalışanların yüzde 91’i minimum fiyatın iki katı ve altında yani 22 bin 804 liradan daha az ücret alıyor. Son 8 yılda gerçekleşen 20-24 yaş arası istihdamın yüzde 86’sı minimum ücret ya da aşırı yakın ücret alıyor. Yani eğitim durumu fark etmeksizin, hangi iş kolundan olursa olsun, her meslekten, her birikimden insan taban fiyatla yani en düşük fiyatla çalışıyor. Türkiye ekonomisi, katma değerli üretim modeli yerine, düşük emekçi maliyetine dayanan çağdaş kölelik sistemini tercih eden bir anlayış tarafından yönetiliyor. Biz, buna karşı çıkıyoruz. ‘Emek sömürüsü son bulsun’ diyoruz.

“‘Asgari fiyata tek artış yapıyorum’ demek, milleti birkaç ay sonra açlığa terk etmek demek”

Asgari fiyatta bu yıl tek artış ısrarından da vazgeçilsin, talebimizi yineliyoruz. Hükümet üyeleri, tek artış olsun diye algı yaratabilmek için adeta kıvranıyorlar. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, milleti alenen kandırmaya devam ediyor. Minimum ücret yönetmeliğinde, ‘Tek sefer zam verilir’ yazdığını söyleyerek aklımızla alay ediyor. Meclis Genel Kurulu’nda da gerçeği yüzüne vurduğumuz halde mlesef verecek yanıtı olmadı. CHP olarak bu hususta çok netiz. Bu enflasyon ortamında iktidarıyla, TÜİK’iyle, Merkez Bankası’yla (MB) verdikleri hiçbir amacın tutmadığı, verilen hiçbir sözün yerine gelmediği bu türlü bir ortamda, ‘asgari fiyata tek artış yapıyorum’ demek, milleti birkaç ay sonra açlığa terk etmek demek ve birkaç ay sonra gerçekleşecek olan yerel seçimlerden sonra da ‘ne haliniz varsa görün’ demek. Bugün taban ücret, konuşulan sayılardan hangisi olursa olsun, birkaç ay sonra yeniden açlık hududunun altına düşecek. Bu bir tahmin değil, matematiğin gerçeği. Bundan Ötürü tek artış ısrarından vazgeçilmesi davetini bir sefer daha yineliyoruz.

“Beşli çetenin tek kalemde yüz milyonlarca liralık vergi borcunu affedenler, iş işçiye gelince, görmez ve duymaz oluyor”

Gelir vergisi ilk dilim oranı, ücretlilerde yüzde 10’a düşürülsün. Türkiye’de vergi yükü çok büyük oranda ücretlilerin üzerinde. Dolaylı vergilerle aslında hakkaniyetsiz olan, fakirle zengini ayırmayan sistem, direkt vergilerde de yeniden ücretliye haksızlık olarak yansıyor. Bugünkü vergi dilimi sistemi, ücretlilerin çok süratli bir şekilde bir üst vergi dilimine çıkmasına ve daha yüksek vergi ödemesine sebep oluyor. İşçiler hem enflasyon karşısında alım gücünün düşmesiyle fakirleşirken hem de vergi yükünün yıl içinde artmasıyla birlikte ellerine daha az para geçerek fakirleşiyor. Yani bugünkü sistem, ücretlileri fakirleştirmek üzerine kurulu. Biz, az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alındığı bir sistem talep ediyoruz.

Beşli çetenin tek kalemde yüz milyonlarca liralık vergi borcunu affedenler, teşvik üstüne teşvik yağdıranlar iş işçiye gelince, görmez ve duymaz oluyorlar. İşçiden vergi alırken acımasız davrananlara soruyoruz; kamu iştiraklerinde görev alan yönetim/denetim kurulu üyelerinin aldıkları fiyatların vergisini kim ödüyor? Bu sorunun yanıtı, aslında birçok şeyi anlatıyor. Yalnızca iki örnek elimde, biri Takasbank oburu de Borsa İstanbul A.Ş. Burada genel şuralarda alınan kararla birlikte diyor ki; ‘Yönetim kurulu üyelerinin yapılan ücret ödemelerinde, ek vergisi banka yahut kurum tarafından ödenecek.’ Yani, duble mş aldıkları yetmiyor, üstüne bir de kendilerine özel düzenleme yapıp ek çıkan vergiyi milletin sırtına yüklemeye devam ediyorlar.

“16 milyon işçinin boğazından geçecek lokmayı neden bir kişinin insafına bırakıyoruz?”

Biz, işçinin vergide adalet talebini dile getirirken onlar yalnızca kendi yandaşlarına vergi düzenlemesi yapıp yükünü tekrar işçiye ödetiyorlar. Bizse bu ülkenin işçisinden, alın teriyle evine ekmek götüren on milyonlarından tarafız. Bizim teklifimiz, gelir vergisi ilk diliminin ücret gelirlerinde yüzde 15’ten değil 10’dan başlamasıdır. Ve bununla bağlı olarak vergi tarife dilimleri en az yeniden değerleme oranı ya da taban ücret artış oranı kadar artırılsın. Taban ücret vergi istisnası matrahtan indirim formülüyle yapılsın. Patronlara sağlanan 5 puan SGK prim takviyesi, çalışanlara de sağlansın. Yemek bedeli istisnası, günlük brüt taban fiyatın yüzde 50’sine endekslensin. Yemek bedeli istisnası, yani patronların çalışanlarına vergi ve diğer yükümlülüklere tabi olmadan sağlayabileceği yemek imkanının hududu, yıllar içinde çok önemli bir biçimde eridi. 20 yılda, istisnanın günlük minimum fiyata oranında, yarı yarıya bir azalma var. Besin enflasyonunun genel enflasyonu katladığı bu türlü bir ortamda yemek bedeli, işçiler için çok daha fazla ehemmiyet kazanıyor. İstisna fiyatını artırma ve azaltma yetkisi bugünkü haliyle Cumhurbaşkanında. Şunu herkesin kendisine sormasını istiyorum; 16 milyon işçinin boğazından geçecek lokmayı neden bir kişinin insafına bırakıyoruz? CHP olarak teklifimiz, yemek bedeli istisnasının günlük brüt taban fiyatın yüzde 50’sine endekslenmesidir. Böylelikle işçinin yiyeceği yemeğin üzerindeki Cumhurbaşkanı vesayetini kaldıralım. Bununla ilgili kanun teklifimizi de Meclis’e sunmuş bulunuyoruz.

“ILO’nun 131 sayılı mukavelesi onaylansın”

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 131 sayılı mukavelesi onaylansın. 2022 verilerine göre, hanesine emek geliri olarak yalnızca taban ücret giren 4,1 milyon hane var. Bu da yaklaşık 16 milyon vatandaş demek. 10 milyondan fazla insanımız, yalnızca 1 minimum fiyatın girdiği hanelerde yaşıyor. Yani 4 kişilik bir ailenin 3 öğün bir çay, bir simit tüketse bile aylık en az 7 bin 200 lira harcaması gerektiği bir ülkede, 11 bin 402 lirayla geçinmeye, daha doğrusu hayatta kalmaya çalışıyor. İşte biz bu yüzden ILO’nun 131 sayılı kontratı onaylansın talebimizi yineliyoruz. Bu mukavele, taban ücret tespitinde bir kişinin değil, bir ailenin geçim kaidelerinin göz önüne alınması gerektiğini söylüyor. Bugünse taban ücret bir kişi üzerinden hesap ediliyor. İşte Türkiye’de 10 milyondan fazla insanın bir minimum fiyatın girdiği hanelerde yaşadığı bir ortamda, bu gerçeği göz gerisi etmek, bu insanları mevte terk etmektir.

“Kimsenin sendikalı olduğu için türlü mazeretlerle işten çıkarılamadığı bir çalışma hayatı talep ediyoruz”

Sendikal örgütlenme hakkı önündeki tüm pürüzler kaldırılsın. Türkiye’de emekçilerin yalnızca yüzde 14,7’si sendikalı. Sendikalı olanlara da olağanüstü baskılar uygulanıyor. Her gün memleketin dört bir yanından personeller, sendikalı oldukları için önlerine çıkarılan barajları aşıp toplu mukavele yapamasınlar diye işten çıkarılıyor. Önümüzdeki günlerde çok çarpıcı bir örnek olan PTT işçilerinin toplu kontrat haklarının nasıl gasp edildiğini öbür bir basın toplantısında anlatacağım. İşte bugün; Şanlıurfa’da Özak emekçileri sendikalı oldukları için, Sakarya’da Burda Bebek emekçileri ve daha kaçları direniyorlar. Örgütlenme haklarını savunmak için fabrika önünde bir aradalar. Biz CHP olarak, örgütlenmenin önündeki tüm hukukî manilerin kaldırılmasını istiyoruz. Dava süreçlerinin hızlandırılmasını, yargının patronlarca berbata kullanımının önüne geçilmesini savunuyoruz. Kimsenin yalnızca sendikalı olduğu için türlü mazeretlerle işten çıkarılamadığı bir çalışma hayatı talep ediyoruz.

“İşçide grev kartı olmazsa taban ücret tespiti, bir televizyon gösterisinden öteye gideme”

Cumhurbaşkanına keyfi olarak grev ve lokavt erteleme hakkı veren madde yürürlükten kaldırılsın. Sendikalar ve Toplu İş Mukavelesi kanununun 63’üncü hususu Cumhurbaşkanına gönlünce, alakasız münasebetlerle grev ve lokavtları erteleme hakkı veriyor. Bu madde nedeniyle, 21 yılda 200 farklı grev engellendi. 200 bine yakın personelin grev hakkı gasp edildi. Grev, en temel personel haklarından biridir. Grev imkanı olmadan, emekçinin pazarlık gücü yoktur. Çalışanda grev kartı olmazsa, bugün yaşadığımız gibi taban ücret tespiti, bir televizyon gösterisinden öteye gidemez. Bundan Ötürü biz bu unsurun yürürlükten kaldırılmasını, personelin grev hakkına kavuşmasını istiyoruz.

“TÜİK denen kurumun başındakiler alenen, bilerek ve isteyerek suç işliyorlar”

TÜİK, talimatla hareket etmeyi bırakıp gerçek bilgileri açıklamaya başlasın. Bugün, TÜİK denen kurumun başındakiler alenen, bilerek ve isteyerek suç işliyorlar. Gerçek dataları gizleyerek, enflasyonu kâğıt üzeri oyunlarla, hükümetin istediği düzeyde açıklayarak on milyonlarca ücretlinin ve emeklinin gelirinin düşük kalmasına sebep oluyorlar. Bunun vicdani sorumluluğu bir yana, bu apaçık suç olduğu gerçeği de ortada. TÜİK’in evvelki başkanı da, Meclis komitesinde yüzümüze bakarak bilgilerde ricaların tesirli olduğunu ağzından kaçırmıştı. Enflasyonun TÜİK’in açıkladığıyla uzaktan yakından alakası olmadığını bugün çarşıya pazara giden her bir vatandaşımız birebir yaşıyor. Bundan Ötürü biz, gerçek bilgilerin açıklanmasını, on milyonlarca beşere karşı suç işlenmemesi davetini bir defa daha yineliyoruz. Anayasa’nın 49. ve 55. unsurları uygulansın. CHP olarak tekliflerimiz bunlardır. Bunlar gerçekleştiğinde işçilerin gerçek manada yoksulluktan kurtulacağına inanıyoruz. Minimum ücret tespitinin siyasi gösterilere gereç edilmemesi gerektiğini hatırlatıyoruz. On milyonlarca çalışanın bahtını tek bir kişinin keyfi kararıyla belli olduği bir tertipten işçinin lehine bir karar çıkmadığını ve çıkmayacağını çok iyi biliyoruz.”