İstanbul
Açık
26°C
İstanbul
26°C
Açık
Salı Az Bulutlu
25°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
26°C
Perşembe Açık
27°C
Cuma Parçalı Bulutlu
27°C
enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
46,0969 EURO
53,1777 ALTIN
6.381,37 BIST
13.694,19 Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Japonya, geçtiğimiz yüzyılda depremlerden hangi dersleri çıkardı?
Rupert Wingfield-Hayes Japonya’da, Fukuşima Nükleer Santrali’ndeki kazayı tetikleyen yıkıcı zelzele ve tsunaminin üzerinden neredeyse 13 yıl geçti. Lakin yaşananlar Japonların hafızalarında hâlâ taze. Pazartesi günü, Ishikawa’da sarsıntı …
Rupert Wingfield-Hayes
Japonya’da, Fukuşima Nükleer Santrali’ndeki kazayı tetikleyen yıkıcı sarsıntı ve tsunaminin üzerinden neredeyse 13 yıl geçti. Lakin yaşananlar Japonların hafızalarında hâlâ taze.
Pazartesi günü, Ishikawa’da sarsıntı başladığında ve tsunami ihtar sirenleri çalmaya başladığında Japonlar derhal yaşadıklarını hatırladı.
Japonlar bunauyarılara alışkın.
Ülkeye yeni taşındığımda, en ufak bir sarsıntıda yataktan fırlardım.
Ancak aylar sonra, zelzele sırasında uyumayı sürdürmeye başladım. Japonya’da sarsıntılar hayatın bir modülü haline geliyor. Alışıyorsunuz, lakin bir dereceye kadar.
O rahatsız edici soru ise aklınızın bir köşesinde kalıyor: Bir sonraki büyük zelzele ne zaman meydana gelecek? Binamız gereğince sağlam mı?
Bu jenerasyonun tüm bu dehşetleri 11 Mart 2011’de gerçeğe büründü.
İki dakika boyunca yeryüzü, hayatta olan kimsenin deneyimlemediği şiddette sarsıldı. Bitmek bilmedi.
Bu zelzelesi yaşayan herkes o sırada nerede olduklarını ve ne kadar korktuklarını anlatabilir.fakat daha berbatı kapıdaydı.
40 dakika içerisinde ilk tsunami dalgası karaya vurdu, deniz duvarını aştı ve Japonya’nın kuzeydoğu kıyısındaki kasaba ve köyleri yüzlerce kilometre boyunca süpürdü.
Bunların tümü Sendai kentinin üzerinde uçan bir helikopter aracılığıyla televizyondan canlı yayımlandı.
Ertesi gün gelen haberler daha da vahimdi: Nükleer santralde sorun vardı. Fukuşima Nükleer Santrali’ndeki bir reaktörün çekirdeği erimeye başlamıştı.
Yüz binlerce şahsa meskenlerini tahliye etmeleri emredildi. Tokyo’dakiler bile kendini güvende hissetmiyordu.
O gün yaşananlar toplumda derin bir iz bıraktı. Takip eden aylarda Tokyo’da yeni bir ev aramaya başladım. Eşim ırmaktan uzakta, yüksek bir yerde ev bakıyor, jeolojik haritaları inceliyordu. Binaların yaşına takmıştı. Kararı mutlaktı:
“1981’den önce inşa edilmiş hiçbir eve bakmıyoruz.”
1985 yılında inşa edilmiş binamıza taşındıktan sonra yiyecek ve su biriktirmeye başladık. Tuvaletteki lavabonun altında, raf ömrü 5 yıl olan hazır kutular tıkış tıkıştı.
2011’in dehşeti Pazartesi günü geri döndü.
Ancak bu son sarsıntı Japonya’nın muvaffakiyetinin kayda değer hikayesini de anlatıyor.
Japonya sarsıntıları bildirirken büyüklüğünü dikkate almıyor. Yerin ne kadar sallandığını açıklıyor. Ölçek 1’den 7’ye kadar değişiyor. Pazartesi günü Ishikawa’da sarsıntı 7 düzeyindeydi.
Çok sayıda yol ve köprü yıkılmıştı. Sarsıntı, büyük heyelanlara da yol açtı. Fakat binaların büyük çoğunluğu hâlâ ayakta.
Toyama ve Kanazawa gibi büyük kentlerde hayat olağana dönmeye başladı bile.
Yakınlardaki Kashiwazaki kentinde yaşayan bir arkadaşımla konuştum. “Gerçekten çok ürkütücüydü. Bugüne kadar burada yaşadığım en büyük sarsıntı. Önce kıyıdan uzaklaşmak zorunda kaldık. Şimdiyse eve döndük ve her şey yolunda” dedi.
Bu, bir asır önce, 1923’te başkent Tokyo’yu vuran büyük bir zelzeleyle başlayan bir mühendislik zaferi.
Büyük Kanto Sarsıntısı, Tokyo’nun büyük kısmını yerle bir etti. Kentte, Avrupa’dakilerle, tuğladan inşa edilen çağdaş binalar yıkıldı.
Bu, Japonya’nın ilk zelzeleye sağlam bina yönetmeliğinin hazırlanmasına yol açtı. O tarihten itibaren yeni inşa edilen binaların çelik ve betonla güçlendirilmesi gerekti. Ahşap binaların kirişleri daha kalın yapılmaya başlandı.
Ülke ne zaman büyük bir sarsıntıyla sarsılsa, hasar inceleniyor ve yönetmelikler buna göre güncelleniyor. En büyük tedbir 1981 yılında alındı ve bu tarihten sonra yapılan tüm yeni binalarda sismik izolasyon olması zarurî hale geldi. aynı şekilde, 1995’teki Kobe zelzelesinden de dersler çıkarıldı.
2011’de meydana gelen 9,0 büyüklüğündeki zelzelenin Tokyo’da 5 düzeyinde hissedilmesi, muvaffakiyetin bir göstergesiydi. Bu, Japonya’nın başşehrinin 1923’te deneyimlediği sarsıntı düzeyiyle birebirdi.
1923’te il yerle bir oldu; 140 bin kişi hayatını kaybetti. 2011’de devasa gökdelenler sallandı, camlar tuzla buz oldu lakin büyük binaların hiçbiri yıkılmadı. Binlerce insanı öldüren sarsıntı değil, tsunamiydi.
Ishikawa’dan gelen fotoğraflarda sarsıntı nedeniyle yıkılan ahşap binalar görülüyor. Yıkılan çağdaş bir bina da var fakat haber kanalları bu binanın 1971 yılında inşa edildiğini duyurdu. Çok sayıda kişinin yaralandığı sarsıntıda can kaybının az olduğu bildirildi.
Ancak bu türlü bir sarsıntı öteki bir ülkede meydana gelse, sonuçları çok daha kötü olurdu.
Yorumlar