enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
45,2327
EURO
53,2845
ALTIN
6.848,63
BIST
14.917,43
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
23°C
İstanbul
23°C
Parçalı Bulutlu
Cuma Çok Bulutlu
25°C
Cumartesi Az Bulutlu
23°C
Pazar Az Bulutlu
23°C
Pazartesi Çok Bulutlu
24°C

Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?

Kimi ülkelerde siyanürle altın aramak yasak

Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?
15.02.2024 07:00
10
A+
A-

Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler altın madeninde meydana gelen toprak kaymasında toprak altında kalan 9 emekçiyi arama çalışmaları hala devam ediyor.

Uzmanlar maden ocağıyla ilgili yıllardır pek çok ikaz yapıldığını, bu türlü bir kazanın meydana gelebileceğinin bilindiğini fakat bu ikazların dikkate alınmadığını belirtiyor.

Altın madenciliği dünyada hayli yaygın bir madencilik tipi.

İstatistik sitesi Statista’ya göre 2022 yılında dünyada yaklaşık 3 bin ton altın üretildi.

Dünya Altın Kurulu bilgileri, 2022 yılında dünyanın en büyük altın üreticisinin, global üretimde yaklaşık yüzde 10’luk bir hisse ile Çin olduğunu gösteriyor.

Çin’i Rusya, Avustralya, Kanada ve ABD izliyor.

En çok altın üreten madencilik şirketleri ise ABD ve Kanada iştirakindeki Newmont ile merkezi Toronto’da bulunan Barrick Gold.

Peki altın madenciliği dünyada nasıl yapılıyor? Siyanür her yerde kullanılıyor mu? Kazalar ne kadar yaygın?

Altın madenciliği yöntemleri

Altın madenciliği, 10 yıla kadar sürebilen bir araştırma süreciyle başlayan, daha sonra geliştirme ve sondaj basamaklarıyla devam eden çok basamaklı bir süreç.

Üretimin yapıldığı madenler 30 yıla kadar faal kalabiliyor.

Altın madenciliğinin farklı yolları var:

Plaser madenciliği: Biriken ağır mineralleri kazmak, taşımak, konsantre etmek ve geri kazanmak için suyun kullanıldığı hayli eski bir usul.

Sert kaya madenciliği:
Dünyada en çok kullanılan yol. Altını kayadan direkt çıkarmak için açık bir ocak ya da yeraltı tüneli kullanılıyor.

Bazı durumlarda bakır, kum ve çakıl gibi diğer kaynaklar çıkarılırken altın da bulunabiliyor, buna da yan ürün madenciliği deniyor. Örneğin bakır madenlerinde çoklukla çok önemli ölçüde altın da çıkabiliyor.

Altını ayrıştırma

Altın, çıkarılan kayaçların arasında gözle görülür büyüklükte ise siyanür kullanmadan ayrıştırılabiliyor.

Düşük maden potansiyeline sahip yataklarda ise siyanür kullanılıyor.

Bu süreçte kayaçtan elde edilen cevher siyanür ile işleniyor ve siyanür altını çekiyor.

Geriye kalan siyanürlü atık, su ile arındırılıyor ve bir havuzda tekrar kullanılmak üzere tutuluyor.

Birçok uzman siyanürün en tesirli ve ekonomik yol olduğunu söylerken kimileri bu sürecin tehlikeli olduğuna dikkat çekiyor.

Cıva da altını ayrıştırmak için kullanılan bir kimyasal.

Cıvanın beyin hasarına, ağır hastalıklara ve doğumda komplikasyonlara yol açtığı gerekçesiyle 2013 yılında Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 140’tan fazla ülke, cıva kullanımını global çapta ortadan kaldırmayı thhüt etmişti.

Büyük ölçekli madenlerde cıva kullanımı sona erse de dünyanın birçok yerinde küçük ölçekli madencilikte kullanımının devam ettiği bildiriliyor.

Siyanür her yerde kullanılıyor mu?

Maden Mühendisleri Odası’na göre dünyada altın üretiminin yaklaşık yüzde 85’inde siyanür kullanılıyor.

Dünyanın en büyük şirketlerine bakıldığında siyanürün yaygın bir şekilde kullanıldığı görülüyor.

Ancak kimi ülkelerde siyanür kullanımına yönelik çeşitli kısıtlamalar var.

Avrupa Parlamentosu, 2010 yılında Avrupa Komitesi’ni siyanür madenciliğinin tamamen yasaklanması için harekete geçmeye çağıran bir karar tasarısını oyladı.

Ancak Komisyon bu türlü bir yasağı uygulamak için mevzuat önermeyi reddetti.

Güney Afrika Madencilik ve Metalurji Enstitüsü’ne (SAIMM) göre ABD’de altın işlemede siyanür kullanımı Montana ve Wisconsin eyaletlerinde yasak.

Arjantin’de de kimi eyaletler siyanür madenciliğini yasakladı, lakin federal seviyede bir yasak bulunmuyor.

2002 yılında Çekya Parlamentosu, altın madenciliğinde siyanürü yasaklama kararı verdi.

Macaristan’da da 2009 yılında siyanür ile madenciliğin tamamen yasaklanmasına karar verildi.

Geçmişte yaşanan kazalar

Mlesef altın madenciliğinde de insanları ve çevreyi olumsuz etkileyen kazalar epey yaygın.

Romanya’da 2000 yılında yaşanan maden kazası, Çernobil’den sonra Doğu Avrupa’daki en yıkıcı endüstriyel kazalardan biri olarak kayıtlara geçti.

Baia Mare siyanür sızıntısı olarak anılan olayda ırmağa karışan zehirli madde büyük bir çevre felaketi yarattı.

Macaristan ve Sırbistan’a da ulaşan sızıntı nedeniyle Tuna Nehri’nde toplu balık vefatları yaşandı.

Yakın geçmişte altın madenlerinde yaşanan diğer büyük kazalarsa şöyle:

1971: Romanya’daki Certej isimli altın madeninde yaşanan bir kazada atık suyun depolandığı barajın patlaması sonucu 300 bin metreküp zehirli su Certeju de Sus isimli kasabayı bastı. Olayda 89 kişi hayatını kaybetti.

1984

Aynı yıl Kanadalı şirket Galactic Resources’un ABD’de işlettiği Summitville isimli altın madeninde siyanür kullanılması üzerine 610 bin metreküp zehirli atık suyun biriktiği anlaşıldı. Şirketin iflas etmesi üzerine ABD hükümeti, atık suyun temizlenmesi için yüzlerce milyon dolar harcamak zorunda kaldı.

1995: Kanadalı Omai Gold Mines şirketinin Guyana’da işlettiği madende büyük bir sızıntı yaşandı. Yaklaşık 3 milyon metreküp siyanürlü atık suyun bölgedeki Omai ve Essequibo ırmaklarına karıştığı ortaya çıktı.

1996

1998: Kanadalı Centerra Gold şirketinin Kırgızistan’da işlettiği Kumtor altın madenine sodyum siyanür taşıyan bir kamyon Barşkaun ırmağına düştü.

2000: Avustralyalı Dome Resources isimli şirketin Papua Yeni Gine’deki Tolukuma altın madenine materyal taşıyan helikopterden siyanür içeren bir tonluk kargo ormana düştü.

2006: Avustralya’da Beaconsfield Madeni çöktü. Bir madenci hayatını kaybetti ve iki madenci iki hafta boyunca yer altında mahsur kaldı.

2009: ABD’li Newmont Mining şirketinin Gana’daki Ahafo madeninden bölgedeki akar sulara siyanür sodyum karıştığı tespit edildi. Olayın akabinde çok sayıda balık ölümü kayıtlara geçti.

2014: Güney Afrika’da 2009’dan bu yana meydana gelen en berbat maden kazalarından birinde Johannesburg’da Harmony Gold’un Doornkop isimli madeninde yer altında çıkan yangında mahsur kalan sekiz maden çalışanı can kaybı bulundu.

2015: Kanadalı Barrick Gold isimli şirketin Arjantin’de işlettiği Veladero altın madeninde siyanür sızıntısı yaşandı. Bin metreküpten fazla siyanürlü atık su Potrerillos ırmağına karıştı. Yetkililer olayın bir vana meselesinden kaynaklandığını söyledi. İlerleyen günlerde siyanürlü suyun beş ırmağa ulaştığı tespit edildi.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.