HDP’li Mehmet Rüştü Tiryaki: AYM davayı reddederse ülkenin demokrasisine katkı sunacak

HDP’nin temele ilişkin savunmasıyla ilgili konuşan HDP’li Tiryaki, “AYM davayı reddederse ülkenin demokrasisine katkı sunacak” dedi. Tiryaki, halka olan sorumlulukla savunmanın hazırlandığını söyledi.

HDP Hukuk ve İnsan Hakları Kurulu ve “HDP’yi savunuyoruz” hukuk ekibi, partinin kapatılmasına yönelik açılan davaya karşı hazırladıkları temele ilişkin savunmayı 19 Nisan’da Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) sundu. Ön savunmada politik değerlendirme ve tarza dair temel itirazlarda bulunan HDP, temele ilişkin savunmasında ise tüm tezlere tek tek cevap verdi.

HDP’nin hukukçu milletvekillerinden ve savunmaları hazırlayan takımın içinde yer alan Mehmet Rüştü Tiryaki, AYM’ye sundukları temele ilişkin savunmaya ve davaya ilişkin Mezopotamya Ajansı’na konuştu.

“Yüzde 85’i soruşturma ve kovuşturma dosyaları”

İddianamenin yüzde 85’inin siyasi yasak istenilen bireyler hakkında “örgüt üyeliği ve propaganda” suçlamasıyla başlatılan soruşturma ve kovuşturmalardan oluşturulduğunu belirten Tiryaki, “Siyasi yasak istenen yahut siyasi yasak istenmeyip HDP’de yöneticilik yapmış şahısların, HDP üyesi olmadan önce hakkında başlatılmış soruşturma ve kovuşturmalar üst üste konularak açılmış bir dava. AYM, siyasi yasak istenen şahıslardan yazılı savunmalarını sunabileceklerine karar verdi. Bundan Ötürü biz, arkadaşlarımız hakkındaki her bir suçlamaya detaylı cevap vermedik.fakat bunun içinde çok çarpıcı örnekler vardı onlara karşılık verdik” dedi.

“Beraat kararları da kapatma gerekçesi”

İddianamede ismi karıştırılanlar olduğu, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda takipsizlik kararı verilenlerin de siyaset yasağı istendiğini dile getiren Tiryaki, “Hakkında dava açılmış ve beraat kararı verilmiş yahut mahkumiyet kararı verilmiş daha sonra AYM tarafından ‘hak ihlali’ kararı verilenler var. ama bunların hepsi hala hiç yokmuş gibi davanın münasebetleri arasında yer alıyordu. Bunların hepsini uzun uzun anlattık. Tekrar fezlekelerle ilgili de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ‘yasama sorumsuzluğu kapsamında olup olmadığını araştırmadığını’ söyledik. Çarpıcı kimi örnekler vardı bunları sunduk” diye konuştu.

Zımnî ve açık şahitler tek tek anlatıldı

Başsavcılığın “HDP ile PKK/KCK arasında yapısal ve işlevsel benzerlikler var” dediğini ve buna örnek olarak ise tüzüğünde yer alan kimi ibarelerdekilikleri gösterdiğini söyleyen Tiryaki, “Örneğin ‘anti emperyalizm’, ‘eşit temsiliyet’, ‘eşbaşkanlık’ kavramları geçiyormuş gibi örnekler. Öteki bir aynılikten bahsedilmiyor. Her siyasi partinin tüzüklerinde olabilecek tabirler savcılık tarafından kapatma münasebeti arasında sayıldı. İşlevsellikler de daha çok itirafçı beyanlarına dayanıyor. İtirafçı beyanlarına dair de detaylı değerlendirmelerimizi sunduk. İtirafçı beyanları, tamamen ‘duydum’ üzerinden. Ya da PKK’ye katılmış ve daha sonra yakalanıp itirafçı olmuş şahısların, ‘daha önce HDP’ye giderdim, çay içerdim, çay ocağında şu kişiyi şu yöneticiyi tanırdım’ sözler. Direkt HDP’ye yönelik bir suçlama olmayan sözler. Ayrıyeten mahkeme huzurunda kabul edilmemiş olan tabirler de var. Ya da mahkemelerde olmadığı ortaya çıkan zımnî şahit beyanları var. Bunlara ilişkin detaylı değerlendirme sunduk” diye konuştu.

Yerel yönetim siyaseti anlatıldı

Yerel yönetim siyasetlerine yönelik argümanlara da karşılık verdiklerini vurgulayan Tiryaki, “Eşbaşkanlık başta olmak üzere yerel yönetim siyasetimizi detaylı bir biçimde esas savunmada dile getirdik. Belediyelere yönelik suçlamaların yüzde 99’u HDP’li belediyelere yönelik değil. 2014 seçimlerinde DBP’den seçime girmiş belediye başkanlığı yapmış bireylere yönelik suçlamalar var. Bunların suç olduğu manasında değil iddianamenin ne şekilde hazırlandığını anlatmak ismine söylüyorum” tabirlerini kullandı.

“Ayrıntılı bir kısım bayanların elinden çıktı”

Tiryaki, esas savunmada, bayan ve eş başkanlık sisteminin yargılama konusu yapıldığını düşündüklerinden temele ilişkin savunmada HDP’nin bayan gayretine, tarihine yönelik detaylı bir kısmın yer aldığını söyledi. Bu kısmın tamamen bayanlar tarafından hazırlandığını da dile getiren Tiryaki, “Kadınlar kendi mücadele tarihlerini, çalışmalarını, eşbaşkanlıklar sistemini detaylarıyla tahminen de kitap olarak okutulabilecek seviyede örnek seviyede sundular” dedi.

“Başsavcılıktan daha çok araştırma yaptık”

Başsavcılığın masa başında hazırladığı bir dava olduğunu vurgulayan Tiryaki, “Zira siyasi partiler; partilerine üye olan, istifa eden her kişiyi tarihiyle birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsacılğı’na bildirirler. Siyasi partiler; her kongrelerini, tarihlerini, kongrede seçilen tüm üyelerini de bildirirler. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı üyelerimizin kimlik bilgilerini, misyonlarını üye tarihini biz bildirdiğimiz için kullanıyor.  Bu bahiste bir araştırma yapmış değil. Ayrıyeten UYAP üzerinden kimler hakkında soruşturma ve hangi davaların olduğunu da biliyor. Bundan Ötürü yalnızca bilgisayarın başında oturarak yüzde 85’inin hazırlandığı bir davadır dersek abartmış olmayız. Kalan kısmını da bu davalardan elde edilmiş beyanlar, 6-8 Ekim Kobanê davası davaların bilgilerinden oluşuyor. Biz, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan daha çok araştırma yaptık. Daha fazla okuduk. Her bir yöneticimize ulaştık onlardan bilgi almaya çalıştık kendileri de ayrıyeten hazırlanıp AYM’ye savunmalarını sundular” tabirini kullandı..

“Halka duyulan sorumlulukla hazırlandı”

Tiryaki, iddianamenin her ne kadar hukukî bir metin olarak nitelendirilmesi güç olsa da tekrar de savların her birine cevap verdiklerinin altını çizdi. Yaptıkları savunmanın başsavcılığın yönelttiği suçlamalara karşı bir savunma olmadığını aktaran Tiryaki, “Savunmamızın şöyle anlaşılması gerekiyor; tarihe karşı sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz. HDP’nin yasal, demokratik, milyonlarca seçmenin yardımını almış bir siyasal uğraşı var. Halkımıza ve seçmenlerimize karşı duyduğumuz sorumlulukla hazırladığımız bir savunma oldu. Esasen ilk günden itibaren de HDP’yi sokakta, parlamentoda, mahkemelerde savunacağımızı söylemiştik, savunacağız da” dedi.

“İktidar bile davanın ardında duramadı”

Davanın hukukî destekten mahrum olduğunu vurgulayan Tiryaki, şöyle devam etti:

“HDP’nin kurumsal olarak aldığı herhangi bir karar bu iddianamenin içinde yok. Ne eş genel liderlerin bu suçlamalara destek oluşturacak bir beyanı ne HDP’nin yetkili organları olan PM ve MYK’nın herhangi bir kararı iddianamenin içinde yok. HDP, iddianamede kurumsal olarak aldığı bir karar olmadan başsavcılık tarafından kapatılmak isteniyor. Toplumsal bir desteği yok. Irkçı fikirlere sahip bir avuç siyasi partinin gerisinde durması dışında toplumun büyük bir kısmı davanın politik olduğunu biliyor. Hukukî bir temeli olmadığını yalnızca biz değil diğer muhalif partileri de biliyor. Hatta iktidar bile bu davanın ardında duramadı. Zira geçmişte hakkında açılan bir kapatma davası var orada sunduğu savunmaları da her birimizin okuduğunu çok iyi biliyor. Zira söyleyeceği her şeyin altında kalacağını da biliyor. Bu nedenle üstü örtülü bir şekilde davayı savunuyor. Umarım AYM açılmış bu davayı reddeder. Ret ederse evet bizim için çok önemli olacakfakat daha çok bu ülkenin demokrasisine katkı sunacak.”

“HDP demokratik tahlili savunmuştur”

İddianamede partilerinin şiddeti savunmakla da ilişkilendirildiğini dile getiren Tiryaki, asıl HDP’nin şiddetin mağduru olduğunu vurguladı. Türkiye Anayasası ve Siyasi Partiler Kanunu’nda bir siyasi partinin şiddeti savunmasının kapatma münasebeti olarak görülmediğini aktaran Tiryaki,fakat AİHM kararlarında bir siyasi partinin şiddeti savunmasının kapatma münasebeti olarak görüldüğünün altını çizdi. Tiryaki, şunları ifade etti:

“Çünkü şiddeti savunmak demokrasiye bir tehdit olarak görülür. Venedik Komisyonu’nun siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin ortaya koyduğu kriterler arasında da ‘şiddeti savunmak’ vardır. Pekala Türkiye’de şiddeti savunmak denince akla hangi siyasi parti gelir. HDP,  bu ülkede Kürt sorunu başta olmak üzere tüm problemlerin şiddet dışı demokratik yol ve tekniklerle çözülmesi gerektiğini savunmuştur. Kürdistan’ın dört modülünde, Türkiye’de şiddeti ısrarlı bir şekilde savunan, sürdüren, bir tehdit olarak lisanından düşürmeyen siyasi partiler yok mu, var. O siyasi partiler bu iktidarı oluşturan AKP-MHP BBPi partilerdir. Aslında şiddeti savunan siyasi parti arıyorlarsa aynaya bakmaları gerekiyor. Bir gün bu ülkede şiddeti savunduğu için hakkında kapatma davası açılacaksa o siyasi parti HDP olmayacaktır, olamaz.”

“Halklar doğru kararı verecek”

İktidar dünyanın neresinde Kürt varsa düşmanlık siyaseti yürütmeye sürdüğünü de dile getiren Tiryaki, sözlerini şöyle tamamladı:

“Irak’ta, Suriye’de Türkiye’de hatta lisan çalışmalarına katkı sunduğu için Japonya’da bile Kürdün lisanına düşman. Bundan Ötürü bu nefretle, ırkçı siyasetlerle Kürt haklının oyunu, yardımını alacaklarını düşünüyorlarsa yanılgı içindeler. Buna karşın halklarımız hala barışı, demokrasiyi savunuyor. Hala Kürt sorunu başta olmak üzere her sorunun demokratik metotlarla çözülmesi gerektiğini savunuyor. Bu bakış açısıyla HDP de hudut ötesi tezkerelere karşı çıkıyor. Bir yanda demokrasiyi, barışı meselelerin diyalogla çözülmesi gerektiğini savunan HDP var diğer tarafta tüm sıkıntıları silahla, zorla ve şiddetle çözmeye ant içmiş iktidar ortakları var. Kim demokrasi düşmanı kim gerçek manada demokrasiyi savunuyor halklar ilk seçimde buna karar verecekler. Doğru karar vereceklerinden de hiç kuşku duymuyorum.”