Monarşi karşıtları: “Kraliyet Ailesi’nin İngiltere’ye gerçek maliyeti yılda 510 milyon sterlin”

İngiltere’de monarşi tersi kampanya grubu Republic (Cumhuriyet), Kraliyet Ailesi’nin ülkedeki vergi mükelleflerine “gerçek maliyetinin” 510 milyon sterlin olduğunu öne sürdü.

Bu meblağ, Kraliyet Ailesi’nin masraflarını finanse eden 86 milyon sterlinlik Sovereign Grant isimli devlet fonunun yaklaşık altı katı.

Sovereign Grant fonu, Kraliyet Ailesi’nin işçi, seyahat ve mekan yenileme harcamalarını karşılıyor. Fakat örneğin güvenlik gibi birtakım harcamalar bu fonun dışında kalıyor.

Republic grubu da yalnızca güvenlik masraflarının “basındaki haberlere dayanarak” 150 milyon sterlin seviyesinde hesaplanabildiğini kaydediyor.

Monarşi zıtları, bu fiyatların net olarak açıklanması yönünde hükümete de davette bulunuyor.

Republic yöneticisi Graham Smith, emeklilere yapılan yakıt yardımının kesilmesi tartışmalarına gönderme yaparak, “Yarım milyar sterlini kraliyet için boşa harcarken, nasıl olur da yardımların kesilmesini konuşabiliriz?” dedi.

Grubun hesapladığı 510 milyon sterlinlik meblağ, “kayıp gelirleri” de kapsıyor. Örneğin Kraliyet Ailesi’nin konutlarından sağlanabilecek yılda 96 milyon sterlinlik ticari gelir de bu fiyata dahil.

Republic grubu, Kraliyet’in bugünkü fonlanmasının “kamu parasının boşa harcanması” olduğunu savunuyor ve Kral’ın yılda 189 bin sterlinlik mşa sahip olmasını öneriyor.

Buckingham Sarayı, söylediği söz edilen açıklamalarla ilgili bir karşılık vermeyi reddetti.

İngiltere’de monarşi karşıları sık sık protesto şovları yapıyor.

Ancak Sovereign Grant fonunun Temmuz’da yayınlanan son raporunda, Kraliyet Ailesi’ne ayrılan devlet ödeneğinin 2024-25’te 86,3 milyon sterlin seviyesinde kalacağı, 2025-26 döneminde ise 132 milyon sterline çıkacağı görülüyor.

Fonun büyüklüğü, Kraliyet mülklerinden elde edilen gelire bağlı olarak artabiliyor. Gelecek yılki artış, offshore rüzgar türbinlerinden elde edilecek gelirin artmasını yansıtıyor.

Harcamalar bir yana, Kraliyet’in ekonomik yararlarının hesaplanması hayli güç. Bunlar arasında turizmi teşvik etmesi ve dış ticarete yönelik destek de var.

Kamuoyu araştırma şirketi YouGov’a göre geçen yıl monarşiyi nakdî yarar manasında olumlu görenlerin oranı yüzde 55’ti. Monarşiyi maddi olarak olumsuz görenler ise yüzde 30 seviyesindeydi.

Aynı ankette Kraliyet’e olumlu bakanlar yüzde 59, olumsuz bakanlar yüzde 32 olarak hesaplanmıştı.

Monarşiye takviyenin daha çok yaşlılar arasında, monarşi aykırılığının ise gençler arasında yaygın olduğu saptanmıştı.