Tethys ile UzTMK arasında stratejik işbirliği anlaşması

Özbekistan, Türkiye ve Avrupa’nın Avrasya bölgesindeki madencilik yatırım ve yönetim fliyetleriyle tanınan Tethys Trans-Eurasian Gateway ile stratejik bir iş birliği gerçekleştirdi.

Ekonomi

01.11.2024 20:00

A⁺

A^-

Özbekistan, uluslararası entegrasyona yönelik vizyoner kalkınma amaçlarının en çok önemli adımlarından birini madencilik sektöründe Türkiye ve Avrupa merkezli Tethys ile gerçekleştirdi.

Özbekistan devletine ait Uzbekistan Technological Metals Kombinat (UzTMK), dünyanın önde gelen stratejik yatırım ve teknoloji geliştirme şirketlerinden Tethys Trans-Eurasian Gateway ile kapsamlı bir yatırım, proje geliştirme ve yönetim mutabakatı imzaladı. Anlaşma, Özbekistan’ın varlıklı doğal kaynaklarının stratejik ve sürdürülebilir bir yaklaşımla kıymetlendirilmesi ile ülkenin bölgesel bir madencilik ve sanayi merkezi olma maksadına katkı sağlamayı amaçlıyor.

Stratejik işbirliğinin temel emelleri ve vizyonu

UzTMK’nın ekibi, küresel standartlar etrafına oluşturulan yapısı ve Tethys’in küresel madencilik ve finans uzmanlığı sayesinde, bu anlaşma Özbekistan’ın başta Kritik Hammaddeler ve REE olmak üzere güçlü doğal kaynaklarının Özbekistan’nın ekonomik kalkınmasına ve küresel büyümesine daha fazla katma değer yaratacak şekilde ve aranmasından son esere kadar tam madencilik ömür döngüsün Özbekistan içinde da yapılması ve uluslararası hammadde tedarik zincirinde Özbekistan’ın daha güçlü ve faal bir şekilde konumlanması ve Avrasya ve Türkistan Coğrafyasında bölgesel kalkınmaya daha fazla katkı yapması maksatlarına büyük bir katkı olacağı belirtildi.

Anlaşma çerçevesinde, tungsten ve molibden, Magnezyum, Germanyum, Nikel, lityum, Titanyum, Tantalum and Niobium ve REE gibi kritik hammaddelerin çıkarımı ve işlenmesinde en ileri teknoloji uygulamaları kullanılarak sürdürülebilir ve çevre dostu sistemler uygulanacak. vakitte bu projeler, ülke içinde yüksek katma değerli ürünlerin üretimini mümkün kılacak ve Özbekistan’ı global değer zincirine entegre bir pozisyona getirecek.

Anlaşmanın bir diğer çok önemli boyutunun, Özbekistan’da endüstriyel kapasiteyi artırırken yeni iş imkanları yaratmak ve yerel halkın ekonomik refahına katkı sağlamak olduğu ifade edildi. Bu yatırımın,zamanda Özbekistan’ın kritik hammaddeler alanında global tedarik zincirinde bağımsız ve güçlü bir oyuncu olma maksadıyla de örtüştüğü belirtildi.

İTÜ ve MEXT ile işbirlikleri

Anlaşma, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve MEXT Teknoloji Merkezi ile yapılacak iş birliklerini de kapsıyor.

Kurumlar, proje kapsamında Özbekistan’ın madencilik sektörü için eğitim, teknoloji transferi ve Ar-Ge çalışmaları da sağlayacak. İTÜ’nün madencilik mühendisliği ve mineral sürece alanlarındaki birikimi, UzTMK’nın projelerini ileri teknolojilerle donatarak, Özbekistan’ın madencilikteki geleceğini şekillendirmesi hedefleniyor.

MEXT Teknoloji Merkezi’nin ise dijitalleşme ve enerji verimliliği, Yeşil Dönüşüm, sürdürülebilirlik, Madencilik kesimine has inovasyon ve sektörel eğitimler konusunda çağdaş tahliller sunarak ve inovasyon merkezi projesini hayata geçirerek Madencilik süreçlerinin çevre dostu ve sürdürülebilir olmasını sağlayacağı belilrtildi.

Tethys, Kuzey Amerika, Avrupa ve Avrasya bölgelerindeki geniş yatırım ve finansman ağı, yatırımları ve proje geliştirme programları, deneyimleri ve teknolojik tahlilleriyle tanınıyor.

Tethys, projelerde en yüksek çevresel, sosyal ve yönetim standartlarını (ESG) benimsemeyi thhüt etti. Tethys bilhassa, yeşil finansman modelleri ve sürdürülebilir madencilik uygulamaları ile karbon ayak izini azaltarak ve ürün ömür döngüsünün küresel ürün pasaportu düzenlemeleri ile uyumlu digital entegrasyon ile çevresel sürdürülebilirliği teşvik etmeyi planlıyor.

”Ülkemiz için bir dönüm noktası”

Bu sayede, Tethys ve UzTMK’nin, sırf ekonomik getiriyi değil, vakitte çevre ve topluma olan katkıyı da ön planda tutan projeler gerçekleştirmesi hedefleniyor.

Uzbekistan Technological Metals Kombinat (UzTMK) CEO’su Farxod Abdullayev bahse ilişkin açıklamasında “Özbekistan’ın doğal kaynaklarını stratejik bir vizyonla geliştirmek için attığımız bu adım, ülkemiz için tarihi bir dönüm noktasıdır. Tethys ile yaptığımız bu iş birliği sayesinde, yalnızca ekonomik gücümüzü artırmakla kalmayacak, aynı vakitte sürdürülebilir kalkınmanın öncüsü olacağız. Bu projelerin, Özbekistan’ı global madencilik sahnesinde hak ettiği pozisyona taşıyacağına yürekten inanıyorum” sözlerini kullandı.

Farxod Abdullayev “Sayın Cumhurbaşkanımızın Shavkat Mirziyoyev’in talimatları doğrultusunda hükümetimiz tarafından uygulamaya konulan 2030 maksatları ve stratejileri çerçevesinde atılan küresel açılımlar ve Tethys’in küresel ve sektörel bilgi birikimi ve tecrübesi ile ve Dünya ölçeğinde muvaffakiyetleri ile tanınan İTÜ ve MEXTi saygın kurumlarla yapacağımız iş birlikleri sayesinde, UzTMK dünya standartlarında bir madencilik üretim lideri yapacağımıza eminiz” diye ekledi.

Bu iş birliğinin, sadece UzTMK’nın değil, aynı vakitte Özbekistan Maden ve Jeoloji Bakanlığı’nın vizyon ve liderliğinin de somut bir göstergesi olduğu belirtilirken bakanlığın, ülkenin doğal kaynaklarını en yüksek randımanla ve sürdürülebilir bir yaklaşımla değerlendirme kararlılığıyla, dünya çapında bir örnek teşkil eden bu mutabakatın hayata geçirilmesinde öncü bir rol oynamakta olduğu da ifade edildi.

UzTMK’nın stratejik değeri ve Özbekistan’ın 2030 vizyonu

Uzbekistan Technological Metals Kombinat, Özbekistan’ın kritik ve stratejik hammaddeler işlenmesi ve üretimi ile endüstrisinin altyapısının omurgasını oluşturacak, ülkenin ekonomik büyümesine öncülük eden stratejik bir öncü kurum olarak konumlanmayı hedefliyor.

Özbekistan devletinin, doğal kaynakları en verimli ve sürdürülebilir şekilde kullanma tarafındaki duruşunun UzTMK’nın küresel ölçekteki güçlü işbirlikleri ile somut bir hale büründüğü ifade edilirken bu mutabakatın yalnızca bir yatırım projesi değil, aynı vakitte Özbekistan’ın gelecekteki kuşaklara bırakacağı güçlü ve yeşil bir mirasın da habercisi olduğu ifade edildi.

Gelecek adımlar

Bu anlaşma ile birlikte, ilk etapta ve 2025 tarihi içinde Uzbekistan’ın Inchka, Sarykul, Yaxton ve Khodjadik Lolabulak gibi çok önemli maden alanlarının modernizasyonu ve kapasite artırımı hedefleniyor.

Proje kapsamında, bu alanlarda dijital teknolojiler ve otomasyon tahlilleri uygulanarak üretim süreçleri optimize edilecek. Bilhassa Tethys’in tecrübesi ile birleşen bu modernizasyon projeleri, Özbekistan’ın maden alanlarını uluslararası standartlara uygun bir şekilde dönüştürecek.

Tethys Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Leyla Keser Berber hususa ilişkin “Özbekistan’ın sahip olduğu güçlü kaynakları en çağdaş teknoloji ve sürdürülebilir metotlarla dünyaya kazandıracak olmanın heyecanını yaşıyoruz. Özbekistan devlet başkanı sayın Shavkat Mirziyoyev’in liderliğinde ve UzTMK’nın ileri görüşlü yönetimi ile bu iş birliği, sadece Özbekistan için değil, bölgenin tamamı için güçlü bir örnek teşkil edecek. Özbekistan’ı global madencilik haritasında bir stratejik merkez haline getirmek için kararlıyız” sözlerini kullandı.

Tethys’ten 30 milyon dolar yatırım finansman desteği

Tethys, Özbekistan’daki projelerin global paydaşlık, yatırım ve finansman süreçlerini desteklemek maksadıyla, 30 milyon dolara kadar yatırım yapma yönünde bir soft commitment sundu. Bu thhütün, Tethys’in projeye olan inancını ve bölgedeki stratejik büyüme potansiyeline olan bağlılığını yansıtarak, UzTMK’nın (Uzbekistan Technological Metals Kombinat) uluslararası standartlarda madencilik ve teknoloji geliştirme vizyonunu daha da desteklemekte olduğu belirtildi.

Tethys, proje yönetim ve geliştirme sürecinde, Initiative for Responsible Mining Assurance (IRMA) standartlarına uyarak madencilik süreçlerinin etik ve etrafa hassas olmasını sağlarken, EIT RawMaterials (European Institute of Innovation and Technology RawMaterials) ve ERMA (European Raw Materials Alliance) aynıi Avrupa’nın önde gelen kurumlarıyla iş birliği yapıyor.

Bu kuruluşlar, ham madde tedarik zincirlerinde sürdürülebilirliği teşvik etmek, yenilikçi tahliller geliştirmek ve sürdürülebilir kritik hammaddeler tedarik zincirine destek vermek maksadıyla stratejik rehberlik sunuyor.

Özbekistan’ın global madencilikte liderliğine yükselişi

Anlaşma, Özbekistan’ın madencilik sektöründe bir dönüm noktası olarak ülkenin ekonomik gücünü ve global rekabetçiliğini artırmakta; UzTMK’nın uluslararası seviyede güçlü bir aktör olarak tanınmasını sağlıyor.

Bu işbirliğinin Özbekistan’ın dünya madencilik haritasında çok önemli bir yer edinmesini sağlayacağı ifade edildi.