Menzil Cemaati’nde yaşanan gerilimle ilgili neler biliniyor?

Bunların başında Semerkand Vakfı ve Beşir Derneği geliyor. Bu vakıf ve dernekler yalnızca Türkiye’de değil; Endonezya, Afganistan, Somali, Suriye, Güney Afrika, Kazakistan, Bangladeş, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Azerbaycan ülkelerde de fliyet gösteriyor. TÜMSİAD, Semerkand Vakfı ve Beşir Derneği yıllar içinde ortak tertipler yaptı. 31 Mart 2024 seçimlerinde Menzil cemti AKP’ye yardımını açıklarken; Semerkand Vakfı, Beşir Derneği, Gençlik Eğitim ve Kültür Konfederasyonu (Genç-Kon) ve TÜMSİAD bu takviyesi ortak açıklamayla kamuoyuna duyurdu. Menzil’in basın ve yayın alanındaki çalışmalarının görünen yüzü ise Semerkand TV’yi de kapsayan Semerkand Yayın Grubu oldu. TV’de cemt üyeleri programlar hazırlayıp sundu, cemtin dini çizgisi doğrultusunda yorumlar yapıldı, cemt başkanlarından Muhammed Raşit Erol’un hayatını anlatan “Menzil’de Bir Sultan” programlar yayımlandı.

Abdülbaki Erol’un akabinde kim lider oldu?
Abdülbaki Erol, vasiyet olarak üç oğlunu birden “halife” olarak belirledi. Dolayısıyla vefatının akabinde cemtin başına tek bir lider gelmedi. Böylece Muhammed Saki Erol, Muhammed Mübarek Erol ve Muhammed Fettah Erol’un etrafında üç başka grup oluştu.

Muhammed Mübarek Erol ve Muhammed Fettah Erol’un büyük ölçüde paydaşlık içinde hareket ettiği anlaşılıyor. Gruplaşmalar nedeniyle Semerkand Vakfı’ndan iki başka vakıf daha çıktı. Bunlar Buhara Vakfı ve Gucdevan Vakfı. Bu üç vakıf tarafından yapılan ortak açıklamada, Muhammed Mübarek Erol’un Gucdevan Vakfı, Muhammed Fettah Erol’un Buhara Vakfı ile “ilim ve irşad hizmetlerini yürütecekleri, Semerkand Vakfı’nın ilkesel çatısı altında ve kimi hizmetlerde ortak hareket edecekleri” belirtildi. Muhammed Fettah Erol Muhammed Saki Erol ise babasının vefatından sonra Serhendi Vakfı’nı kurdu. Ayrıca yardım çalışmaları için Nezir Vakfı’nı, yayıncılık için Dehlevi Yayınları’nı oluşturdu. Serhendi Vakfı’nın ilk açıklamasında, vakfın Semerkand Vakfı, TÜMSİAD, Beşir Derneği ve Gençkon ile hiçbir bağının kalmadığı belirtildi. Bu oluşum, “Serhendi grubu” olarak da isimlendirilmeye başladı.

Gerilimin kaynağı ne?
Sosyal medya paylaşımlarına da yansıdığı haliyle; cemte ait mescid, vakıf binası, dergâh, medrese gibi çeşitli yerlerin ortak kullanımında gruplar arasında meseleler yaşandı. “Serhendi grubu” ve diğer kümelerden birbirlerine yönelik suçlayıcı açıklamalar geldi. Kamuoyuna yansıyan açıklamalara ve kümelerin sosyal medya paylaşımlarına bakıldığında üç kardeş arasında, cemt içindeki bir güç ve nüfuz uğraşı oluştuğu imajı ortaya çıkıyor. Yüzeye çıkan son tansiyonun ise cemtle kontaklı arazi ve bina gibi mülklerin kullanım hakkı ve mülkiyetiyle ilgili olduğu anlaşılıyor. Taraflardan Muhammed Mübarek Erol ve Muhammed Fettah Erol’un bu bahiste da birlikte hareket ettiği ifade ediliyor.

Gruplar birbirini ne ile suçluyor?
14 Ocak’ta, Menzil Köyü’ndeki cami binasının yanına bir bina inşa edilmesi uğraşları üzerinden yaşanan tansiyon, gruplar arasında taşlı sopalı hengameye dönüştü. Kavgaya jandarmalar müdahale etti. Olay sonrası, Saki Erol’un oğlu Ragıp Erol video ile yaptığı açıklamada kendileri dışındaki tarafları kastederek “Bunlar cami duvarına işedi” dedi. Açıklamada, “Mescidler, dergâhlar, vakıflar, medreseler ve bunlara ait malların yönetimi mahallindeki sofi çoğunluğa aittir. Bu varlıkların yönetimi kimsenin inhisarında değildir” sözleri kullanıldı. “Serhendi grubundakiler” İstanbul, Sakarya ve İzmir’de eylemler yaptı.

Eylemlerde “Camiye kazma vuranlara hakkımız helal değildir” sloganı atıldı, “Ümmetin malını miras yaptınız” ve “Ümmet olarak razı değiliz” pankart ve dövizler taşındı. Diğer iki kardeşin destekçileri ise karşı açıklamalar yayımladı. Bir açıklamada, “Gavs’ımız şimdi hayatta iken vakıf ve medreselerin tasarrufunu Muhammed Mübarek’e vermiştir. Semerkand Vakfı malları, mülkleri, medreseleri, eşyaları, paraları üzerinde yetkili şahıslar dışında kimsenin tasarruf hakkı yoktur” sözleri kullanıldı. Eylemlerin eleştirildiği bir diğer açıklamada ise “Sorunları konuşma ve bağımsız hakemler huzurunda yüzleşmeye hazırız” ifadesi kullanıldı. Grupların takipçilerinin de sosyal medyada da birbirlerine yönelik sert suçlamalara devam ettiği görüldü.