Trump’ın son hamlesiyle bakır da tarife radarına girdi

ABD’nin bakır ithalatını soruşturma talimatı veren ABD Başkanı Donald Trump, çelik ve alüminyumdan sonra savunma uygulamaları, altyapı ve gelişmekte olan teknolojiler için çok önemli bir metal olan bakıra yönelik tarifelere de kapıyı araladı.

Ekonomi

27.02.2025 13:30

A⁺

A^-

Ulusal çıkarlar ile yerli endüstriyi müdafaada tarifeleri bir araç olarak gören ABD Başkanı Donald Trump, son olarak bakır ithalatını mercek altına aldı.

ABD Başkanı Trump, salı günü imzaladığı kararnameyle bakır ithalatına yönelik soruşturma başlatma talimatı verdi.

Söz konusu kararnameye ilişkin Truth Social hesabından değerlendirmelerde bulunan Trump, ABD’nin bakır sanayisini yeniden inşa etmek için ABD Ticaret Bakanlığı ve ABD Ticaret Temsilciliğinden bakır ithalatını incelemelerini ve “Amerikalıları işsiz bırakan haksız ticareti sonlandırmalerini” talep ettiğini belirtti.

Bakırın “eve dönme vaktin geldiğini” savunan Trump, “Amerikan sanayileri bakıra bağımlı ve bakır Amerika’da üretilmeli. Muafiyet yok, istisna yok” sözlerini kullandı.

Trump’ın son atağı, ABD’nin tarife uygulanacak eserler listesine çelik, alüminyum, araba, ilaç, yarı iletken, kereste ve orman ürünlerinin akabinde bakırın da eklenebileceğine dair kaygıları artırdı.

Soruşturmayla bakır ithalatına yönelik tarifelere ihtiyaç olup olmadığına karar verilecek

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, başlatılacak soruşturmayla ABD’nin her türlü ithal bakıra artan bağımlılığından kaynaklanan ulusal güvenlik riskleri ve yerli endüstriyi korumak için ticari tahlillere duyulan potansiyel muhtaçlığın değerlendirileceği bildirildi.

Soruşturma sonucunda, bakırın tedarik zincirindeki kırılganlıkların tespit edildiği ve Amerika’nın yerli bakır sanayisinin dayanıklılığını artırmaya yönelik tavsiyelerin sunulduğu bir rapor hazırlanacağı kaydedildi.

Bakırın, Trump’ın tarife radarına girmesi, global ve ABD’deki bakır rezervleri, üretimi ve ticaretini de gündeme getirdi.

Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili

Şimdiye kadar kullanılan en eski metallerden ve medeniyetin gelişiminde çok önemli materyallerden biri olan bakır, bina üretiminde, enerji üretimi ve iletiminde, elektronik ürün imalatında ve endüstriyel makine ve ulaşım araçlarının üretiminde kullanılıyor.

Enerji iletimi ve üretimi, bina kabloları, telekomünikasyon, elektrikli ve elektronik eserler dahil olmak üzere bakırın elektrikle ilgili kullanımları, toplam bakır kullanımının yaklaşık 4’te 3’ünü oluşturuyor. Bina inştı en büyük pazar olurken, bunu elektronik eserler, ulaşım, endüstriyel makineler, tüketici ve genel eserler takip ediyor.

İnşt ve enerji iletimindeki değeri nedeniyle, bakır arzında yaşanacak herhangi bir aksamının tesirinin yüksek olabileceği belirtiliyor.

ABD Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS) verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla global ölçekte toplam bakır rezervinin yaklaşık 980 milyon ton olduğu öngörülüyor.

Bakır rezervleri dağılımında Şili, yüzde 19 ile en büyük orana sahip ülke pozisyonunda bulunuyor. Şili’yi yüzde 10 ile Peru ve Avustralya takip ediyor.

Kongo, Rusya, Meksika, ABD ve Çin de bakır rezervleri açısından güçlü diğer ülkeler arasında yer alıyor.

Aynı vakitte Şili madencilik yoluyla bakır üretiminde de 5,3 milyon ton ile dünyada ilk sırada bulunuyor. Bakır üretiminde Kongo 3,3 ton ile ikinci sırada, Peru ise 2,6 ton ile üçüncü sırada geliyor.

Bakırın rafineri üretiminde ise 12 milyon ton ile Çin ilk sırada yer alıyor. Çin’i 2,5 milyon ton ile Kongo ve 1,9 milyon ton ile Şili izliyor.

ABD’nin rezervlerindeki hissesi yüzde 5

ABD, 47 milyon tonluk rezerviyle global bakır rezervlerinin yaklaşık yüzde 5’ini oluşturuyor.

Geçen yıl ABD’de madencilik yoluyla üretilen bakır ölçüsünün 1,1 milyon ton olduğu öngörülüyor. Bu ölçünün 2023’e kıyasla yaklaşık yüzde 3 azaldığı dikkati çekiyor.

Üretilen bakırın toplam pahasının ise geçen yıl 10 milyar dolara ulaşarak, 2023’te kaydedilen 9,83 milyar dolar bedelinin üzerinde olduğu hesaplanıyor.

ABD’deki bakır üretiminin yaklaşık yüzde 70’i Arizona’da gerçekleştiriliyor. Michigan, Missouri, Montana, Nevada, New Mexico ve Utah, bakır üretiminin yapıldığı diğer eyaletler arasında yer alıyor.

ABD’nin bakır ithalatının faturası geçen yıl 9,6 milyar doları buldu

ABD’nin rafine bakır tüketimi geçen yıl 1,6 milyon ton olarak hesaplandı.

Ülkenin rafine bakır ithalatı ise benzeyendönemde 810 bin tona ulaştı. Bu sayı, 2023’te 771 bin ton olarak kaydedilmişti.

Ülkenin 2023’te 33 bin ton olan rafine bakır ihracatı da geçen yıl 60 bin tona çıktı.

ABD’nin 2022 ve 2023’te yüzde 41 olan bakır ithalatına olan bağımlılığı 2024’te tüketimin yüzde 45’ine yükseldi. Beyaz Saray’ın paylaştığı bilgilerde bu oranın 1991’de neredeyse yüzde 0 olduğu kaydedildi.

ABD Ticaret Bakanlığının verilerine göre ise ABD geçen yıl 9,6 milyar dolarlık bakır ithal etti.

Ülkenin bakır ithalatının meblağı geçen yıl evvelki yıla kıyasla yüzde 26,6 artarken, 2023’te 7,6 milyar dolarlık bakır ithal edilmişti.

Aynı devirde ABD’nin bakır ihracatı ise 11,3 milyar dolar oldu. ABD, 2023’te 10 milyar dolarlık bakır ihraç etmişti.

En çok Şili’den bakır aldı

ABD’nin bakır ithalatında Şili, Kanada ve Peru öne çıkarken, ülkenin ithal ettiği rafine bakırın yüzde 90’dan fazla bu ülkelerden geliyor.

ABD’nin 2020-2023 yıllarında en büyük rafine bakır tedarikçisi Şili olurken, bu ülkeyi Kanada, Meksika, Peru ve diğer ülkeler takip etti.

Geçen yıl ocak-ekim döneminde de ABD’nin en çok rafine bakır ithal ettiği ülke 542 bin ton ile Şili oldu.

Aynı periyotta Kanada’dan 112 bin ton, Peru’dan 55 bin 100 ton, Kongo’dan 22 bin 700 ton ve Meksika’dan 10 bin 700 ton rafine bakır ithal edildi.

ABD Savunma Bakanlığının tedarikinde en çok kullanılan ikinci materyal

Beyaz Saray tarafından paylaşılan bilgilere göre, savunma uygulamalarında, altyapıda ve temiz enerji, elektrikli araçlar ve gelişmiş elektroniki gelişmekte olan teknolojilerde çok önemli bir rol oynayan bakır, ABD Savunma Bakanlığının tedarikinde en çok kullanılan ikinci gereç olarak dikkati çekiyor.

Geniş bakır rezervlerine sahip olmasına karşın Amerika’nın eritme ve rafine etme kapasitesinin global eritme sürecinin yüzde 50’sinden fazlasını denetim eden Çin rakiplerinin gerisinde kaldığı belirtiliyor.