Dr. Bayazıt İlhan: Sağlık sisteminin sürdürülebilirliği kalmamış durumda, durum akıl dışı

Hastanemi Açın Platformu Sözcüsü Dr. Bayazıt İlhan, sağlık sisteminin sürdürülebilirliğini yitirdiğini ifade ederek bilgiler paylaştı. İlhan, “Bir kişi yılda 11.4 defa tabibe gidiyor, 30 kutu ilaç tüketiyor. Acile müracaat sayısı 100 kişi başına 177, bu durum akıl dışı” dedi.

Cumhuriyet’ten İklim Öngel’in sorularını yanıtlayan eski Türk Tabipleri Birliği Başkanı, Hastanemi Açın Platformu  Sözcüsü Dr Bayazıt İlhan şunları söyledi:

– 14 Mart’ta doktorlar iş bıraktı. Bilhassa aile tabipleri aralıklarla bir müddettir iş bırakma eylemleri yapıyor. Bu hareketlerin tesiri olur mu?

Sağlık Bakanlığı’nın en son verilerine göre 8 bin 198 aile sağlığı merkezi ve toplam 26 bin 403 aile doktoru var. Aile sağlığı merkezlerinde çalışan toplam işçi sayısı da 71 bin 29. Mekanlar aile doktorlarının kendi kiralarını, faturalarını ödediği bir çeşit özel işletme durumunda. Öncelikli istekleri, bütün yerlerin kamusal olması. Bunu çok dile getirdilerhiçbir adım atılmıyor.

– Mesleği bırakanlar dahi oldu…

Öncelikli olan gözetici sağlık hizmetleridirfakat bu merkezler polikliniklere dönüşmüş durumda. “Günlük 75’ten fazla hasta bakılırsa ekstra para alınacağı” şekilde bir ödeme sistemi var. Bir hastaya 5 dakika bile düşmüyor.

– Bu kadar kısa sürede tedavi edilen hasta konan teşhise nasıl güvenecek?

En son yayınlanan 2023 istatistiklerine göre tabibe müracaat sayısı yılda kişi başı 11.4. Yani bir kişi yılda 11.4 kere tabibe gidiyor. Bu akıl dışı bir durum. Nüfusu bizden yaşlı olan ülkelerde, çok daha az tabibe gidiliyor.

– Neden bu kadar yüksek?

İnsanlar güvensizlik nedeniyle doktor doktor geziyor ama nitelikli sağlık hizmetine erişemiyor. Bu güvensizliğin, ayrıyeten sağlık hizmetlerinin niteliksizliğinin bir yansıması. Birinden teşhisi alıyor, başkasına teyit ettirmeye yahut denetim ettirmeye gidiyor. Bakanlık da bunu teşvik ediyor. Dönemin Sağlık Bakanı Recep Akdağ “Siz kalbinizi emanet ediyorsunuz, gerekirse 10 defa doktora gideceksiniz” demişti.

– AKP’den önce nasıldı?

Örneğin 2002’de kişi başı ilaç tüketimi yılda 10 kutuydu. Şu Anda 30 kutu ilaç tüketiliyor.

– Hangi ilaçlar olduğu belli mi?

Aklınıza gelebilecek bütün ilaçlar. Antidepresanlar, antibiyotikler, ağrı kesiciler.

– Antibiyotiğe o kadar hassasiyet gösterilmesine karşın fazla mı yazılıyor?

Özellikle reçetesiz satışların engellenmesiyle bir miktar güzelleşme oldu. Bunlarda titizlik gösterilmesi doğru ama bu kadar çok ilaç tüketilmesi bilimsellikle, akılla izah edilemez. şey çok sayıda MR, tomografi çektirmede ve ameliyat olmada yani çok gereksiz tetkikler, süreçler yaptırmada da var.

…

– Bir yandan da acil servislerin doluluk oranı çok yüksek…

Türkiye’deki sağlık hizmetlerinin bozukluğunun tipik bir göstergesi de acil servislerin yoğunluğu. Hastalar randevu alamadığı, sağlık hizmetlerine gereğince erişemediği ya da kronik hastalıkların takibi yapılamadığı için daima acil servislere gidiyor. Sağlık Bakanlığı’nın en son 2023’te yayımladığı verilere göre bir yılda acil servislerde 150 milyon 523 bin muayene yapıldı. Acil servis başvurusu sayısı 100 kişi başına 177. Nüfusumuzun 1.7 katı kadar acile müracaat yapılıyor. Nüfusunun üzerinde acil başvurusu olan tek ülkeyiz. OECD ülkeleri içerisinde bize en yakın ülke Portekiz, 100 bireye 63 müracaat var. OECD ortalaması ise 27. İnsanlar randevu alamadıkça, şifa bulamadıkça acil servislere gidiyorlar ve nitekim acil hastalar kuyrukta beklemek zorunda kalıyor. Bu türlü bir sağlık sisteminin gerçekten sürdürülebilirliği kalmamış durumda.”