CHP’den doğum iznini uzatan yasa teklifine tepki: Bakım hizmeti kadının sırtında, işe dönüş güvencesi yok

CHP Çalışma ve Sosyal Güvenlik Politikaları Kurulu Başkanı Gamze Taşcıer AKP tarafından meclise sunulan kanun teklifine tepki gösterdi. Kadınların doğum iznini uzatan teklife karşı Taşcıer, işe dönüş güvencesi olup olmadığını sorarak, ”Bakım hizmeti kamusal bir sorumluluk olması gerekirken kadınların sırtına bırakılıyor.” dedi.

AK Parti tarafından Meclis’e sunulan ve kadınların doğum izinlerini 8 haftadan 16 haftaya çıkaran kanun teklifine ilişkin Taşcıer şöyle konuştu:

“İktidar doğum iznini 8 haftadan 16 haftaya çıkarıyor ama nasıl? İşe dönüş güvencesi var mı, gelir güvencesi var mı? Türkiye’de kadınların işgücüne katılımı halihazırda bu kadar sınırlıyken getirilen bu düzenleme eşitsizliği azaltmaz, derinleştirir. Doğum izninin uzatılması elbette iyidir ama niyet önemli. Bakım hizmeti kamusal bir sorumluluk olması gerekirken kadınların sırtına bırakılıyor. Gerçek bir sosyal politika kadınların ekonomik güvencesini güçlendirmelidir. Bu teklifin özeti çok nettir: Devlet kayıplarda, bakım yükü yine kadınların omzunda.”

“21,5 milyon kadın işgücü dışında”

CHP’nin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Politikaları Kurulu Başkanı Gamze Taşcıer, AK Parti tarafından sunulan kadınların doğum iznini 16 haftaya çıkaran kanun teklifine ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, şunları kaydetti:

“Kanun Teklifi ile AKP iktidarı bir kez daha sosyal politika alanında ‘koruma’ söylemiyle hak daraltan bir düzenleme getirmektedir. Kadınların doğum sonrası izin sürelerinin iyileştirilmesi elbette önemlidir. Ancak teklifin hazırlanış biçimi, kadınların çalışma hayatındaki konumunu güçlendirecek bütüncül bir yaklaşım içermemektedir. Bugün Türkiye’de kadın istihdamının hâlâ ciddi bir eşitsizlik tablosu içinde olduğunu DİSK’in yayımlamış olduğu son araştırma ortaya koymaktadır. Buna göre; 2021’de yüzde 28 olan kadın istihdam oranı 2025’in son çeyreğinde yüzde 31,9’a yükselmiştir. Aynı dönemde erkek istihdam oranı yüzde 62,8’den yüzde 66,5’e çıkmıştır. Türkiye’de 21,5 milyon kadın işgücü dışında kalmaktadır. Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 37,3’ten yüzde 38,7’ye yükselmiştir. Önümüzdeki tablo, işgücü piyasasında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yapısal olarak sürdüğünü açık biçimde göstermektedir. Uluslararası göstergeler de bu tabloyu doğrulamaktadır.”

“Bakım politikaları eşitlikçi değilse dışlayıcı soruçlar üretir”

Meclis’e sunulan teklifin, doğum sonrası izin sürelerinin artırılması gibi ilk bakışta olumlu görülebilecek bazı başlıklar içerdiğini belirten Taşcıer, ”Bütününe bakıldığında çalışma yaşamını toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde dönüştüren bir yaklaşım değil; bakım sorumluluğunu yeniden kadınların omuzlarına yükleyen bir politika mimarisini temsil etmektedir. Bakım meselesi sosyal devletin kamusal sorumluluğu mu olacak, yoksa aile içinde kadınların üstlendiği görünmez bir emek alanı olarak mı kalacaktır? İktidar, bakım politikalarını kamusal hizmetler ve eşit ebeveyn sorumluluğu üzerinden kurmak yerine, kadınların işgücü piyasasından daha uzun süre uzak kalmasını teşvik eden bir model üzerinden şekillendirmektedir. Böylece bakım emeği kamusal bir hak alanı olmaktan çıkarılmakta, yeniden aile içinde ve ağırlıklı olarak kadınların sırtına yüklenmektedir. Oysa çağdaş sosyal politika literatürü bakım politikalarını yalnızca izin süreleri üzerinden değil; ‘bakım ekonomisi’ ve ‘bakım rejimi’ kavramları üzerinden ele almaktadır. Bu perspektife göre bakım hizmetleri; doğum izni, babalık izni, ebeveyn izni, çocuk bakım hizmetleri ve sosyal güvenlik destekleriyle birlikte düşünülmesi gereken bütüncül bir sistemdir.” dedi.

“Kadınları bakım rolü üzerinden tanımlıyor”

Bunu bakım yükünün erkekler tarafından paylaşılmasını sağlayacak güçlü mekanizmaların bulunmamasına bağlayan Taşcıer, ”Uluslararası veriler, annelik izni ile babalık izni arasında büyük bir süre farkı bulunduğunu ve bunun bakım sorumluluğunun eşit paylaşılmasını engellediğini göstermektedir. Bu fark, bakımın toplumsal olarak kadın işi olarak görülmesini yeniden üretmektedir. Gerçek bir bakım politikası, kadınların iş hayatından çekilmesini değil; kadın ve erkek arasında bakım sorumluluğunun eşit paylaşımını hedeflemelidir. Bunun yolu ise yalnızca izin sürelerini düzenlemekten değil; kamusal çocuk bakım hizmetlerini yaygınlaştırmaktan, bakım ekonomisine yatırım yapmaktan ve ebeveynlik sorumluluğunu eşit biçimde tanımlayan sosyal politikalar geliştirmekten geçmektedir.” dedi.

(ANKA)