Rakamlarla Türkiye’de kadın: İstihdam oranları erkeklerin yarısı kadar, yönetimde temsil oranı düşük

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “İstatistiklerle Kadın, 2025” raporuna göre kadın nüfusu 43 milyon 32 bin oldu. Ancak eğitim düzeyi yükselen kadınlar işgücüne daha fazla katılsa da istihdam oranları erkeklerin yarısında kaldı. Araştırma sonuçlarında kadın büyükelçi, milletvekili, profesör, üst düzey yönetici oranlarına da değinildi. Buna göre, üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı yüzde 21,5, büyükelçi oranı ise yüzde 28,4 oldu.

TÜİK, “İstatistiklerle Kadın, 2025” çalışmasının sonuçlarını açıkladı. Buna göre, ülke nüfusunun yüzde 49,98’ini kadınlar, yüzde 50,02’sini erkekler oluşturdu. Türkiye’nin kadın nüfusu 43 milyon 32 bin 734 kişi, erkek nüfusu 43 milyon 59 bin 434 kişi oldu.

Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre en az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranının 2008-2024 yılları arasında arttığı görüldü. En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin toplam nüfus içindeki oranı, 2008 yılında yüzde 75,1 iken 2024 yılında yüzde 92,6 oldu.

“Kadınlar eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldı”

Cinsiyete göre incelendiğinde, 2008 yılında en az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı yüzde 67,5, erkeklerin oranı yüzde 82,8 iken, bu oran 2024 yılında kadınlarda yüzde 88,3, erkeklerde ise yüzde 97 oldu. Yine aynı istatistiklere göre, yüksekokul ve fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı, 2008 yılında yüzde 9,1 iken 2024 yılında yüzde 25,2 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, 2008 yılında yükseköğretim mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı yüzde 7,1, erkeklerin oranı yüzde 11,2 iken bu oran 2024 yılında kadınlarda yüzde 23,6, erkeklerde ise yüzde 26,8 oldu.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun işgücüne katılma oranının yüzde 54,2 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 36,8, erkeklerde ise yüzde 72,0 oldu. İşgücüne katılma oranı eğitim durumuna göre incelendiğinde, kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldıkları görüldü. Okuryazar olmayan kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 14,6, lise altı eğitimli kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 27,5, lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 38,5, mesleki veya teknik lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 43,8 iken, yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 68,7 oldu.

Yine Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun istihdam oranının yüzde 49,5 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 32,5, erkeklerde ise yüzde 66,9 oldu. İllere göre incelendiğinde ise en yüksek kadın istihdam oranı yüzde 39,3 ile Antalya, Isparta, Burdur illerinde, en düşük kadın istihdam oranı ise yüzde 20,9 ile Van, Muş, Bitlis, Hakkâri illerinde gerçekleşti. Yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranına bakıldığında ise, kadınlarda yüzde 18,3, erkeklerde ise yüzde 9 olarak hesaplandı.

Kadınların yönetimdeki temsili düşük

Araştırma sonuçlarında kadın büyükelçi, milletvekili, profesör, üst düzey yönetici oranlarına da değinildi. Buna göre,

Dışişleri Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında kadın büyükelçi oranı 28,4,

Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre 2025 yıl sonu itibarıyla 592 milletvekili içerisinde kadın milletvekili sayısı 118,

Yükseköğretim İstatistiklerine göre yükseköğretimde görevli profesörler içerisindeki kadın profesör oranı 2010-2011 öğretim yılında yüzde 27,6 iken 2024-2025 öğretim yılında yüzde 34,9,

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012 yılında yüzde 14,4 iken 2024 yılında yüzde 21,5,

Borsa İstanbul’da işlem gören en büyük 50 şirketin (BİST 50) yönetim kurulu üyelerine bakıldığında, 2016 yılında yüzde 12,2 olan kadın üye oranı 2025 yılında yüzde 18.3 oldu.