Türkiye’ye yeni NATO karargâhı mı kurulacak, Montrö Boğazlar Sözleşmesi delinecek mi?

ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ardından başlayan ve Körfez ülkelerinin de dahil olduğu savaşın ardından bölgede gerilim artarken NATO’nun Türkiye’de yeni karargâhlar kuracağı ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin delineceği iddiaları gündeme geldi. Peki NATO’nun kurmayı planladığı yeni sistem nedir, Türkiye nasıl bir rol alacak ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi delinecek mi?

Hürriyet yazarı Hande Fırat, Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başlayan savaşın ardından bölgede tırmanan gerilime karşı NATO’nun girişimlerini, Türkiye’nin pozisyonunu kaleme aldı. Fırat’ın yazısından ilgili bölüm şöyle:

“NATO, yeni bir modele geçti:

Bu konseptin özü şu:

* Kriz çıkınca değil, krizden önce hazır ol.

* Kuvvetleri sonradan değil, önceden konumlandır.

* Komuta yapısını yavaş değil, anında çalışır hale getir.

Bunun için de NATO:

* Yeni bölgesel planlar yaptı.

* Bu planları yönetecek komuta merkezleri tasarladı.

İşte Türkiye’nin adı burada giriyor.

“Ankara, inisiyatif aldı”

Türkiye, bu yeni NATO planlarında pasif kalmadı.

Tam tersine dedi ki: “Bu yapıları biz kurarız.” İnisiyatif almasının ardında yatan temel neden Türkiye’nin liderlik etmek ve doğal olarak yönetimi bırakmak istememesi. NATO kararları doğrultusunda kurulması planlanan karargâhlar şöyle idi:

1. MNC-TÜR : KARA GÜCÜNÜN KOMUTA MERKEZİ

Bu yapı ne? Çokuluslu Kolordu Karargâhı

Ama kritik nokta şu:

* Kurulum Türkiye tarafından başlatıldı.

* NATO’ya “Biz üstleniyoruz” denildi.

* Şu an çekirdek kadro var.

* Henüz tam çokuluslu statü onaylanmadı.

Bu ne anlama geliyor?

Eğer kriz olursa:

* Türkiye, NATO kara kuvvetlerinin koordinasyonunu yönetecek.

* Türkiye’ye gelecek NATO birliklerini komuta edecek.

Yani: Türkiye sadece ev sahibi değil, komutan.

2. CTF-BLACK : KARADENİZ’İN ANAHTARI

İkinci yapı daha kritik: Karadeniz Birleşik Görev Kuvveti (CTF-Black)

Bu ne demek?

* Deniz operasyonlarını yönetecek merkez.

* Karadeniz’deki askeri planların uygulanacağı yapı.

Ama asıl kritik bilgi:

* Komuta ve ev sahipliği 2028’e kadar Türkiye’de.

* Sonrası? Romanya ve Bulgaristan devreye girebilir.

Yani Türkiye diyor ki:

“İnisiyatifi bırakmıyorum.”

Montrö deliniyor mu?

Montrö Boğazlar Sözleşmesi… Sahadaki en sıcak soru bu.

Cevap net:

– Güvenlik kaynaklarına göre: HAYIR.

Türkiye’nin üç kırmızı çizgisi var:

1. Karadeniz’de bölgesel sahiplik.

2. Montrö’ye tam bağlılık.

3. Kıyıdaş olmayan güçlerin sınırlı varlığı.

Bu ne demek?

* Karadeniz NATO gölü olmayacak.

* Ama NATO planları Türkiye üzerinden yürütülecek.

İnce ama kritik bir denge.”