İran’a yönelik ablukanın ‘uzatılacağı’ haberleri sonrası petrol fiyatı 117 dolara çıktı

ABD’nin İran’a yönelik ablukayı ‘uzatma’ hazırlığında olduğuna ilişkin haberlerin ardından petrol fiyatları yükselmeye devam etti.

Brent ham petrolü, 28 Nisan Salı akşamı 110 doların biraz üzerinde kapanış yaptıktan sonra Çarşamba öğleden sonra varil başına yaklaşık 117 dolara yükselerek bu ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Wall Street Journal gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ekonomisini sıkıştırmak amacıyla limanlara uygulanan ablukanın uzatılması için hazırlık yapma talimatı verdiği yönünde bir haber yayımladı.

İran, ABD’nin ablukasına yanıt olarak Hürmüz Boğazı’nda trafiği kesintiye uğratmaya devam edeceğini açıkladı.

Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatları keskin dalgalanmalar yaşadı.

Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı savaş nedeniyle haftalardır fiilen kapalı durumda.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyordu.

Bu ayın başlarında Tahran, boğaza yaklaşan her geminin hedef alınacağı uyarısında bulunmuştu.

ABD ise, kuvvetlerinin İran limanlarına giden veya bu limanlardan ayrılan gemileri durduracağını veya geri çevireceğini duyurdu.

Son haftalardaki dalgalanmalara rağmen, petrol fiyatı savaş öncesinde varil 70 dolar varil fiyatının çok üzerinde seyrediyor.

İran ekonomisi krizle karşı karşıya

İran ekonomisi de hızla yükselen fiyatlar, değer kaybeden para birimi ve petrol ihracatının durma noktasına gelme ihtimaliyle birlikte giderek derinleşen bir krizle karşı karşıya.

İran İstatistik Merkezi’ne göre, yıllık enflasyon oranı %53,7’ye yükseldi.

Ülkenin para birimi riyal, rekor düzeyde düşük bir seviyeye geriledi.

İran hükümeti geçen hafta yaptığı açıklamada, savaşın doğrudan veya dolaylı olarak yaklaşık iki milyon İranlının işini kaybetmesine neden olduğunu belirtti.

Trump, 29 Nisan Çarşamba günü çatışmayı sona erdirme çabalarının günlerce süren çıkmazın ardından İran’ı ‘bir an önce akıllanmaya’ ve bir anlaşma imzalamaya çağırdı.

Truth Social’da yaptığı paylaşımda Trump, ülkenin ‘kendini toparlayamadığını’ söyledi.

Wall Street Journal, ABD’li yetkililere atıfta bulunarak, başkanın Tahran’ı zorlamak amacıyla İran limanlarına yönelik uzun süreli bir abluka hazırlığı yapmaları talimatını verdiğini aktardı.

Habere göre yetkililer, Trump’ın diğer seçenekleri olan bombalamaya yeniden başlamak ya da çatışmadan çekilmek daha fazla risk taşıdığı için, abluka yoluyla İran ekonomisini ve petrol ihracatını sıkıştırmaya devam etmeyi tercih ettiğini belirtti.

İranlı yetkililer salı günü, alternatif ticaret rotaları kullandıkları için ülkenin ablukaya dayanabileceğini söylediler.

Dünya Bankası, İran savaşının yol açtığı en ciddi aksaklıkların Mayıs ayında sona ermesi halinde, enerji fiyatlarının 2026’da %24 artarak dört yıl önce Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana en yüksek seviyesine ulaşacağı tahmininde bulundu.

Görüşmelerin yeniden başlaması ihtimaliyle fiyat düşmüştü

ABD ile İran arasında yeniden barış görüşmeleri yapılabileceği ihtimalinin konuşulmaya başlanmasıyla, petrol fiyatları nisan ayı ortasında az miktarda düşmüştü.

Brent petrol fiyatı 13 Nisan’da varil başına 97.20 dolara geriledi.

ABD Başkanı Donald Trump 13 Nisan günü yaptığı açıklamada “diğer tarafın kendisini aradığını” ve İran’ın anlaşma yapmayı “çok istediğini” söylemişti.

Borsalar da çatışmanın yatışması ihtimaline olumlu tepki verdi. Japonya’daki Nikkei 225 endeksi güne %2,4, Güney Kore’deki Kospi borsası ise %3 değer kazanarak başladı.

ABD ile İran arasında Pakistan’da yapılan görüşmelerden bir sonuç çıkmaması ve ardından ABD’nin İran limanlarına yönelik abluka kararı sonrası, petrol fiyatları haftaya yükselişle başlamış, altın ise değer kaybetmişti.

İran ve Lübnan’da ateşkes görüşmelerinde ilerleme kaydedildiğinde petrol fiyatları düşme eğilimi gösterdi. Ancak fiyatlar hala 28 Şubat’ta savaş başlamadan önceki seviyenin çok üzerinde.

Petrol fiyatları savaş öncesinde varil başına 70 dolar civarındaydı.