Ertuğrul Özkök: Tan Taşçı – Cüneyt Özdemir polemiğine Sezen Aksu ve Zülfü Livaneli de girmeli

Hafta başında Barcelona dönüşü uçakta Türkiye’de başlayan önemli bir tartışma dikkatimi çekti…

Konu “yapay zekâ müziği” idi…

Tartışan tarafların birinde Tan Taşçı, ötekinde ise Cüneyt Özdemir vardı.

Ancak hiç farkında olmadan bu polemiğe bir tarafından Sezen Aksu bir tarafından da ben karıştırılmıştık.

Çünkü Cüneyt Özdemir kendi görüşünün tanıklığına Sezen Aksu’yu, Tan Taşçı ise beni davet ediyordu.

Uçakta gelirken dinlediğim harika bir İtalyan şarkısı

İlginçtir, aynı saatlerde uçakta kulaklığımı takıp müzik dinlerken kendi playlistlerimden son zamanlarda en çok dinlediğim 3 şarkının tamamıyla yapay zekâ ürünü olduğunu fark etmiştim.

Çünkü Spotify her hafta bana “Tekrar tekrar çaldığım” parçalardan bir playlist sunuyordu.

Bu listeye göre, son günlerde en çok dinlediğim şarkı “La Notte Blu di Positano” olmuş.

Alessia Fontana adlı, ilk defa işittiğim, bir şarkıcı söylüyor.

Kimdir bu Alessia Fontana diye baktım

Kimdir diye araştırdığımda karşıma çıkan cevap şu oldu:

“Çok büyük ihtimalle yapay zekâ ürünü bir şarkı…”

Yani beste hayali, söz yazarı hayali, partisyonları yazan hayali, söyleyen hayali, çalanlar hayali…”

Ama ortaya çıkan şarkı beni aldı, 1960’ların İtalya’sında San Remo Festivali efsanesinin fırtına gibi estiği, İtalyan müziğinin altın çağına götürdü.

Tabi bir de lise yıllarımın İzmir’ine ve onun düğün salonlarına…

Dinlediğim öteki iki şarkıyı ve yapay zekâ müziği ile ilgili düşüncemi daha sonra yazacağım ama önce şu polemiği bir özetleyeyim.

Albümün tamamı çok iyi.

Konserde yapay zeka playback Mustafa Sandal’a saygı mı

Konu Nikbinler grubunun, “Mustafa Sandal’a Saygı 1” adıyla yayınlanan albüm ve o albümü tanıtmak için yaptığı konserle ilgili.

Bu konser sırasında yapay zekânın çok fazla kullanıldığı, hatta o teknoloji ile playback söylendiği iddiası ortaya atıldı.

Bunun üzerine Tan Taşçı X’ten bir paylaşım yaptı ve konseri şöyle eleştirdi:

“Konser adı altında playback yapılan, orkestranın sadece çalıyormuş gibi göründüğü gece, yapay zekâ vokallerle sahnelenen gösteri, reklam bütçesi ve magazinle şişirilmiş, davetiyeli ve ünlü kalabalık…”

O genelleştirerek söylemiş ama o geceyi kastettiği için ben ifadeyi tekilleştirdim.

Sezen Aksu çıkıp “şu şöyle” dese anlarım

Bunun üzerine Cüneyt Özdemir de Youtube yayınında bu suçlamaları eleştirdi ve şunu söyledi:

“Kişisel olarak ‘Şu şunu dedi’ demiyorum ama mesela Sezen Aksu bu tartışmaya girse, ‘Şu şöyle olsa’ dese anlarım. Türkiye’de bu kadar büyük bir şarkı sözü yazarı, besteci ve aranjör olarak, yani bu kadar üretken bir insan, bu tartışmaya özgüvenle girebilir. Ancak bu tartışmaya hemen balıklama atlayanlara bakıyorum; çok kişiselleştirmek istemiyorum ama kardeşim, sen ne yaptın da ne söylüyorsun? Kimin ne yaptığını eleştiriyorsun? Bir dakika yani, artık buna alışın”

Tartışmaya Cem Adrian da girdi ve o da Nikbinler’e destek verdi. Bu arada Nikbinler benim de beğendiğim bir grup.

Bunun üzerine Tan Taşçı da beni tanık gösterdi

Tan Taşçı ise bunlara verdiği cevapta şunları söyledi:

“Cüneyt Özdemir’den çok enteresan yorumlar aldık. Bizi yorum yapmamız konusunda eleştirmiş ve bizim yerimize Sezen Aksu’nun konuşması gerektiğini söylemiş. Cüneyt Bey, bence bu durumda siz de yorum yapmayın; bu konuda Ertuğrul Özkök yorum yapsın, çünkü o daha kompetan ve eski bir haberci.“

Böylece ben de polemiğe dahil oldum.

Memnuniyetle topa girerim ama önce şunu söyleyeyim.

Ben Yapay Müzik uzmanı değilim. Yapay müzik üzerine çok okuyan, çok dinleyen ve düşünen biriyim.

İşte bu özelliğimle görüşümü yazayım.

Yapay zekâ algoritması ruhumuzu gerçek sanatçılardan daha iyi okuyor olabilir mi

Yapay zekâ müziğe karşı değilim.

Çünkü beni dinlediğim müzik ilgilendiriyor.

Ve başta yazdığım gibi son zamanlarda yapay zekâ ürünü olan olağanüstü şarkılar dinliyorum ve kendi kendime şunu soruyorum:

“Acaba Yapay Zeka algoritmaları ve dilleri benim ruhumu, insan besteci ve sanatçılardan daha mı iyi okuyor?”

“La Notte Blu di Positano” şarkısı bunun çok çarpıcı bir örneği.

Mesela çok dinlediğim bir yapay zekâ ürünü şarkı da “Let Babylon Burn” adlı proje sanatçının “Soul to Soul” adlı şarkısı…

Bunun büyük bölümü yapay zekâ ürünü.

Bir de Benny Rivers’ın “I Won’t Fall Again” adlı şahane bir blues parçası…

Bunlara bakınca Cüneyt’in şu cümlesine hak veriyorum

Bu şarkılara baktığımda Cüneyt Özdemir’in şu cümlesini haklı görüyorum:

“Sanatçılar da bunlara alışmalı…”

Yapay zekâ artık müziğin çok önemli bir katılanı. Bunu önlemek mümkün değil…Maalesef bazı sanatçıların işlerini elinden alacak.

Ama şu açıdan bakınca Tan Taşçı da haklı

Ama şunu da aynı samimiyetle şunu da söyleyeyim.

Tan Taşçı da haklı.

Çünkü bu durumda artık sanatçılara kalan en önemli alan sahne ve o sahnedeki sahicilik.

Yapay zekâ, DJ’lerin sahne ortağı ve paydaşı.

Ama sanatçıların tek paydaşı ve ortağı sahnedeki gerçek müzisyenler ve sahicilik.

Zaten Taşçı da yapım aşamalarında AI müziğe ve teknolojiye karşı olmadığını söylüyor.

Zülfü Livaneli’nin “Donde Estas” şarkısını kim söylüyor

Yazının başında Zülfü Livaneli de bu tartışmaya katılmalı demiştim.

Bu yıl başında “Donde Estas” adlı bir şarkı yayınlandı.

Plağın üzerinde Zülfü Livaneli yazıyordu. Ancak şarkıyı söyleyen İspanyol bir kadındı.

Bunun üzerine Livaneli’yi aradım ve sordum.

“Eski şarkılarımdan biri ama gerisi tamamen yapay zekâ ürünü” dedi.

Son zamanlarda Livaneli’nin en çok dinlediğim parçalarından biri oldu bu şarkı.

Müthiş bir Akdeniz hüznü ve huzuru var.

Bana göre Türkiye’deki ilk başarılı yapay zekâ ürünüdür.

Zülfü de alıştığına göre, öteki sanatçılar da alışabilir diye düşünüyorum.

O nedenle onun görüşünü de merak ettim.

Tan Taşçı da hafife alınacak bir sanatçı değil

Bu arada Cüneyt’e şunu da söylemek isterim.

Tan Taşçı da öyle hafife alınacak bir sanatçı değil.

İlk albümünü 2005’te çıkardı. 21 yıldan beri Türk müziğinde iyi bir kariyeri var.

Geçen yılın sonunda çıkan “Yok Başka Hayalim” şarkısını hala keyifle dinliyorum.

Bu şarkı sadece Spotify’da 50 milyon kere dinlenmiş.

“Nasıl Seveceğim” de öyle.

Yani “Sen de kimsin” diye kenara itilecek bir sanatçı değil.

İlk AI müzik araştırmasının raporu geçen ay yayınlandı

Gelelim asıl önemli soruya…

Acaba dinleyiciler bu polemiğe ve Yapay zekâ Müziğe nasıl bakıyorlar, ne hissediyorlar?

Bu konuda benim ulaşabildiğim ilk önemli çalışma, bir streaming müzik izleme şirketinden geldi.

“Luminate” çalışmalarını çok yakından izlediğim bir müzik ve video izleme şirketi.

Geçen ayın ortasında Yapay Zeka Müzik ile ilgili ilk önemli ölçümlerin ve araştırmaların sonuçlarını “Generative AI In Music” (Müzikte Üretken Yapay Zekâ) adlı 2026 Raporuyla açıkladı.

Çok ilginç bazı sonuçlar var.

İnsanların yüzde 70’i olumlu veya kaynağını önemsemiyor

Bir kere dinleyicilerin yüzde 70’i Yapay zekâ müziğe olumlu bakıyor veya yapay zekadan mı yoksa gerçek sanatçıdan mı geldiğini pek önemsemiyor.

Yapay zekâ ile kaydedilmiş müziklerin dinlenme sayıları da giderek yükseliyor.

Mesela Xania Monet adlı bir AI sanatçısının Ritm&Blues / Hip Hop tarzı şarkısı bugüne kadar 117 milyon kere dinlenmiş.

Yapay müzik üretme platformu Suno’nun değeri 2.5 milyar dolar oldu

Xania Monet ve Breaking Rust adlı en çok dinlenen iki AI sanatçısının müziklerini yapmak için kullandıkları “Suno” adlı “Yapay zekâ Müzik Üretim Platformu’nun” piyasa değeri 2,5 milyar doları aştı.

2 milyona yakın insan yapay müzik üretimi için bu platforma abone olmuş durumda.

Şirket geçen yıl Eylül ayında daha gelişmiş bir modelini kullanıma sundu.

Yani değerini çok yakında 10 milyar dolara ulaşmış görebiliriz.

Ayrıca Instagram’da yapay zekâ müzik paylaşımlarının sayısı giderek artıyor.

Çok başarımlı blues sanatçıları yaratılıyor.

Ancak son aylarda Alfa ve Z grubunda önemli bir değişiklik var

Ancak son aylarda ilginç bir gelişme var.

Yapay zekâ müziğe olan dinleyici ilgisi düşüyor.

Mayıs 2025’te “Net yüzde 13 olan olumsuz tutum, Kasım ayında yüzde 20’ye çıktı.

Daha da ilginci, en büyük ilgi kaybı Alfa ve Z kuşaklarında gözlendi.

Aynı dönemde bu 2 kuşağın ilgisi yüzde 6’dan yüzde 16’ya çıktı.

Ama “Bu müziğe kesinlikle negatif bakıyorum diyenlerin oranı da son aylarda yükseliyor…

Peki neden böyle oluyor?

Platformlar ve ChatGPT müziğin kaynağı konusunda net bilgi veremiyor

Bunun en büyük nedeni, Spotify, Apple Music, Youtube gibi streaming platformlarının, bir müziğin Yapay zekâ ürünü olup olmadığı konusunda kesin bilgi vermemeleri.

Instagram ve Spotify zaman zaman bazı küçük bilgiler veriyor ama sanki onlar bile hangisinin yapay zekâ ürünü, hangisinin kısmen yapay zekâ ile üretilmiş olduğu konusunda emin değiller.

O nedenle ChatGPT’ye de bir müziği sorduğunuzda kesin cevap alamıyorsunuz.

Mesela Let Babylon Burn adlı proje grubunun ne kadarı yapay zekâ ne kadarı gerçek insan ürünü çıkaramadım.

İnsanların bunu bilme hakkı var.

Bizim ev de ikiye bölünmüş durumda

Sonuç olarak bu tartışma giderek büyüyecek.

Ve sonunda en azından şu konuda anlaşacağız:

Bu konudaki tutumumuzu gerçekler değil duygularımız belirliyor.

Mesela bizim evde, Tansu yapay zekâ müziğe karşı.

Bense değilim ve keyifle dinlemeye devam ediyorum.

Yaz başında yakamozlarla harika gidecek bir yapay zeka şarkı

Bu tartışmada hangimiz haklı hiç önemli değil.

Çünkü hayat, su gibi akıp kendi yolunu buluyor.

Mesela bu yaz başında Akdeniz Geceleri mevsimini şimdiden açmak istiyorsanız, “La Notte Blu di Positano” şarkısını öneririm.

Tamamen yapay zekâ ürünü…

Ve tamamen Akdeniz ambiyansı…

Yakamozlarla harika gider…

“Yine de gerçek ve sahici bir sanatçıdan harika bir şarkı dinlemek isterseniz size Peter Gabriel’in yeni çıkan şarkısı “Won’t Stand Down; Bright Side Mix’ı) tavsiye ederim.