Af Örgütü’nden CHP raporu: Yargı, muhalefeti dizayn etmek için araçsallaştırıldı; mahkeme kararı insan haklarına darbedir

Cumhuriyet Halk Partisi’nde (CHP) yerel mahkemenin yetki alanında olmayan kararıyla başlayan yönetim krizi, Ankara’da eş zamanlı gerçekleştirilen iki ayrı toplantıyla derinleşti. TBMM’de meşru grup toplantısını yöneten Özgür Özel, “geri dönüşü olmayan bir yola girildiğini” vurgularken; polis ve icra memurlarının zoruyla genel merkeze giren Kemal Kılıçdaroğlu ise Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu‘na yönelik “temizlik” harekâtı başlatacağını duyurdu. Krizin gölgesinde kapsamlı bir açıklama yayımlayan Uluslararası Af Örgütü, bir siyasi partinin iç seçim sonuçlarının mahkeme eliyle değiştirilmesini “Türkiye’de hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına ağır bir darbe” olarak nitelendirdi.

Af Örgütü’nün “Hukuk devleti ve insan haklarına saygı gösterin” başlığıyla yayımladığı açıklama, Özel yönetiminin uğradığı yargı ve kolluk müdahalesini temel bir insan hakları ihlali olarak kayıtlara geçirdi. Açıklamada, İmamoğlu’na yönelik 400 sanıklı dava ve parti merkezindeki polis müdahalesi de geniş yer buldu.

Ankara’da bölünmüş ekranlar: TBMM’de Özel, genel merkezde Kılıçdaroğlu

Başkent Ankara, CHP’de iki başlı yönetimin somutlaştığı eş zamanlı toplantılara sahne oldu. Haber kanallarının ekranlarını bölerek aktardığı tabloda; TBMM’deki meşru grup toplantısı Özel’in liderliğini pekiştirirken, genel merkezdeki toplantı Kılıçdaroğlu’nun partinin organik yapısının dışında kalan bir topluluğu resmettiği bir platforma dönüştü. Özel destekçileri “direniş” vurgusu yaparken, genel merkezde mahkeme kararıyla ele geçirilen fiili yönetim gücü üzerinden “temizlik” söylemleri öne çıktı. Bu durum, Türkiye’de siyasal alanın yargı eliyle düzenlenmesinin hukuk devleti iddiasını nasıl çaptan düşürdüğünün çarpıcı bir göstergesi oldu.

Af Örgütü: İç seçim sonuçları mahkeme eliyle değiştirildi

Uluslararası Af Örgütü’nün raporu, yargının siyasete müdahalesini sert bir dille eleştirdi. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin, Kasım 2023 kurultayını ve sonrasındaki süreçleri iptal eden ara kararının yalnızca bir “parti içi hukuk tartışması” olmadığı vurgulanan açıklamada, şu tespitlere yer verildi:

“Karşımızda bir siyasi partinin iç seçim sonuçlarının mahkeme eliyle değiştirilmesi var. Bu durum; siyasi örgütlenme özgürlüğü, seçme-seçilme hakkı, ifade özgürlüğü ve demokratik muhalefetin varlık koşulları bakımından temel bir insan hakları meselesidir.”

Af Örgütü, Ekim 2025’te bir ilk derece mahkemesinin kurultaya ilişkin “hile” iddialarını reddettiğini ve Özel’in genel başkanlığını teyit ettiğini hatırlatarak; Bölge Adliye Mahkemesi’nin somut delillere dayanmadan ilk derece kararını bozmasının hukuki zemininin tartışmalı olduğuna dikkat çekti.

İmamoğlu’nun adaylığını engelleme hedefi ve 400 sanıklı dava

Açıklamada, 21 Mayıs’ta kamuoyuna duyurulan mahkeme kararının, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı Adayı Ekrem İmamoğlu’nun Mart 2025’ten bu yana tutuklu bulunmasıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Yargı sisteminin uluslararası hukuku ihlal edecek biçimde muhalefeti bastırmak için kullanıldığına dair endişeler dile getirildi. İmamoğlu ve çevresine yönelik yargısal baskılar şu başlıklarla özetlendi:

İmamoğlu’nun yanı sıra ilçe belediye başkanları, belediye çalışanları ve iş insanlarının da aralarında bulunduğu 400’ü aşkın kişi “suç örgütü yönetmek, rüşvet ve kara para aklama” gibi suçlamalarla yargılanıyor.

9 Mart 2026’da Silivri’deki Marmara Cezaevi yerleşkesinde başlayan toplu dava, büyük ölçüde gizli tanık ifadelerine ve etkin pişmanlık beyanlarına dayanıyor. Dört bin sayfalık iddianame ve yüz binlerce sayfalık dosya, adil yargılanma hakkı açısından ciddi riskler barındırıyor.

İmamoğlu’nun cumhurbaşkanı adaylığının önünü kesmek amacıyla atılan adımlar arasında, mezuniyetinden 30 yıl sonra üniversite diplomasının iptal edilmesi ve sanık yakınlarının hedef alınması da bulunuyor.

Genel merkeze müdahale: “Gaz kullanımı işkence boyutuna ulaştı”

Af Örgütü, 24 Mayıs’ta CHP Genel Merkezi’ne yönelik gerçekleştirilen polis müdahalesine de özel bir bölüm ayırdı. Özgür Özel ve ekibini binadan çıkarmak amacıyla kapalı alanda göz yaşartıcı gaz kullanılmasının hukuka aykırı olduğu ve “işkence ya da diğer kötü muamele biçimlerine varabileceği” belirtildi. Dışarıda toplanan barışçıl kalabalığa karşı tazyikli su kullanılmasının orantısız güç anlamına geldiği ifade edildi.

“Tutukluları serbest bırakın, haklara saygı gösterin”

Raporun sonuç bölümünde, Türkiye’deki krizin sadece CHP’nin iç meselesi değil, muhalefetin siyasal varlığına yönelik geniş çaplı bir haklar krizi olduğu vurgulandı. Uluslararası Af Örgütü, Türkiye makamlarına şu çağrılarda bulundu:

İfade, örgütlenme ve barışçıl toplanma özgürlüğü dahil herkesin temel haklarına saygı gösterilmesi.

Barışçıl muhalefete yönelik siyasi baskıların derhal son bulması ve yargı bağımsızlığının yeniden tesis edilmesi.

Yalnızca insan haklarını barışçıl biçimde kullandıkları için tutuklanmış olan kişilerin derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılarak haklarındaki suçlamaların düşürülmesi.

( ALINTI bianet.org/haber/uluslararasi-af-orgutu-mutlak-butlan-karari… )