Maymun çiçeği virüsü: Belirtileri neler, nasıl bulaşıyor, hastalığın tedavisi var mı?

Bu yıl Avrupa’dan sonra ABD’de de ilk defa maymun çiçeği virüsüne rastlandı. Virüs ABD’de, yakın vakitte Kanada’ya seyahat etmiş bir erkekte tespit edildi.

İspanya’da Çarşamba günü 23 şahısta maymun çiçeği semptomları görüldüğü açıklandı.

Portekiz’de 15 şüpheli olayın araştırıldığı duyuruldu.

İngiltere’de de iki yeni maymun çiçeği olayı tespit edildi. Böylece ülkede toplam vaka sayısı 9’a yükseldi.

Maymun çiçeği nedir, ne kadar yaygın?

Maymun çiçeği, az görülen bir virüs. Çiçek hastalığına aynı bir hastalığa neden oluyor.

Lakin maymun çiçeği görülen bireylerde hastalık daha hafif geçiyor ve uzmanlar bu durumda bulaşma mümkünlüğünün daha düşük olduğunu söylüyor.

Virüs ekseriyetle tropik yağmur ormanlarının yakınındaki Batı Afrika ülkelerinde görülüyor. Virüsün, Batı Afrika ve Orta Afrika olmak üzere iki ana tipi var.

İngiltere’de hastalığın bulaştığı iki kişi Nijerya’ya seyahat etmişti. Bu nedenle daha hafif geçen Batı Afrika virüsünü kapmış olmaları mümkün fakat durumları şimdi doğrulanmadı.

Bildirilen üçüncü vaka, virüsün hastalardan bulaştığı bir sağlık çalışanıydı.

Semptomları neler?

Virüsün ilk belirtileri ateş, baş ağrısı, şişlikler, sırt ağrısı, kas ağrısı ve halsizlik.

Ateş düştükten sonra, ekseriyetle yüzde başlayan ve daha sonra bedenin diğer bölgelerine, çoğunlukla avuç içlerine ve ayak tabanlarına yayılan bir döküntü gelişebiliyor.

Çok kaşıntılı olabilen döküntü değişip bir kabuk oluşturuyor ve farklı kademelerden geçtikten sonra düşüyor. Yaraları iz bırakabiliyor.

Nasıl bulaşır?

Virüs, maymun çiçeğine yakalanmış öteki bir şahısla yakın temas halinde yayılabiliyor. Virüs bedene deri sıyrıkları, teneffüs yolu, gözler, burun ya da ağız yoluyla girebiliyor. Cinsel münasebet sırasında direkt temas yoluyla da bulaşabiliyor.

Virüs ayrıyeten bulaştığı maymunlar, sıçanlar ve sincaplar gibi hayvanlar yahut yatak takımı ve giysi aynıi objelere temas yoluyla yayılabiliyor.

Ne kadar tehlikeli?

Virüse yakalananlarda hadiselerin çoğu hafif geçiyor. Virüs bazen su çiçeğini andırıyor ve birkaç hafta içinde kendi kendine yok oluyor.

Lakin bazen daha şiddetli olabiliyor. Daha önce Batı Afrika’da ölümlere neden olduğu bildirilmişti.

Salgınlar ne kadar yaygın?

Virüse ilk defa bir maymunda rastlandı. 1970’ten bu yana 10 Afrika ülkesinde salgınlar görüldü.

Afrika dışındaki ilk olaylar 2003 yılında ABD’de görülen salgınla kaydedildi. Hastalık, insanlara çayır köpeklerinden geçmişti. Köpeklereyse ülkeye ithal edilen küçük memelilerle taşınmıştı. Toplam 81 vaka bildirildi lakin bu olayların hiçbiri mevtle sonuçlanmadı.

• Ender görülen maymun çiçeği virüsü nedeniyle ABD’de 200 kişi takip altında

2017’de Nijerya, ülkenin resmi kayıtlara geçen son maymun çiçeği salgınından yaklaşık 40 yıl sonra, en büyük salgını yaşadı. 172 şüpheli maymun çiçeği hadisesi kayda geçti ve hastaların yüzdem75’i 21 ila 40 yaşları arasındaki erkeklerdi.

Tedavisi var mı?

Maymun çiçeğinin tedavisi yok lakin salgınlar virüsün yayılmasının önüne geçerek denetim edilebiliyor.

Çiçek hastalığına karşı aşılamanın maymun çiçeği hastalığını önlemede yüzde 85 tesirli olduğu kanıtlanmıştı. Aşı hala bazen kullanılabiliyor.

• Kitlesel aşılama 1950’lerde Glasgow’da salgını nasıl durdurdu?
• Covid-19 ile yaşamayı nasıl öğreneceğiz?

Salgın mümkünlüğü var mı?

İngiltere’de halk Sağlığı uzmanlarına göre ulusal bir salgın riski hayli düşük.

Nottingham Üniversitesi’nden Moleküler Viroloji Profesörü Profesör Jonathan Ball, “Maymun çiçeği bulaşan bir şahısla temasta bulunan 50 şahıstan yalnızca birinin hastalığa yakalanması virüsün bulaşıcılığının ne kadar zayıf olduğunu gösteriyor” diyor ve ekliyor:

“Ülke çapında bir salgının eşiğinde olduğumuzu düşünmek yanlış olur.”

İngiltere Halk Sağlığı Ulusal Enfeksiyon Servisi (PHE) Yönetici Yardımcısı Hekim Nick Phin de maymun çiçeğinin insanlar arasında çarçabuk yayılmadığını, bu nedenle salgın riskinin çok düşük olduğunu belirtiyor.

PHE, hastalarla yakın temasta bulunanları takip ediyor.