Mariupol’da teslim olan yüzlerce Ukrayna askeri Rusya’ya gönderildi, savaşın yeni odağı Severodonetsk

Rusya medyası, Ukrayna’nın Mariupol kentinde teslim olan 1000’den fazla Ukrayna askerinin “soruşturma” maksadıyla Rusya’ya gönderildiğini bildirdi. Rus güçleri tarafından kuşatma ve ateş altında tutulan liman kenti Mariupol’da, son mevzi olarak bir çelik fabrikasına çekilen 2 bin 500 kadar Ukrayna askeri teslim olmuştu. Ukrayna, askerlerinin iade edilmesini istiyor. Kiev’den bildiren BBC muhabiri Joe Inwood Ukrayna’da kamuoyunun askerlerle ilgili gelişmeleri büyük kaygıyla izlediklerini aktardı. Rusların ilerleyişini 8 gün daha geciktiren Mariupol’daki deniz piyadeleri, sınır muhafızları ve Azov Taburu isimli milislerden oluşan güçler, Ukrayna’da ulusal kahramanlar olarak görülüyor. Rusya’da bilhassa de, geçmişte aşırı sağla ilişkileri bilinen, Nazilere semboller kullanan Azov Taburu mensuplarına çok farklı bakılıyor. Esir alınmalarından sonra kimi Rus siyasetçiler bu bireylere savaş esiri değil “terörist ve savaş suçlusu” muamelesi yapılması gerektiğini savunmuştu. Askerlerin Rusya’ya nakledilmelerinin bu türlü bir sürecin başlangıcı olabileceğinden telaş eden Kiev yönetimi esir değişimi konusunda bir anlaşma sağlamayı umuyor. Mariupol’daki çelik tesislerinde direnen Ukraynalı savaşçılar Mayıs ayında peyderpey teslim olmuşlardı Bu ortada esirler değilse de taraflar cenaze değiş tokuşunu gerçekleştirdiler ve karşılıklı 160’ar cenaze teslim edildi. Bunlar arasında Mariupol’un savunması sırasında ölenler de var ve cenazelerin bir kısmı bugün Kiev’e ulaştı. Ukrayna tarafında bu bahis ile ilgili haberler asker aileleri tarafından doğrulanırken, Moskova’dan açıklama gelmedi. Ukrayna’nın liman kenti Mariupol haftalarca kuşatma altında kalıp ağır ateş altında yerle bir edildikten sonra Mayıs ayında son mevzinin de düşmesiyle Rus güçlerinin eline geçmişti. Ukrayna yetkilileri kuşatma sırasında binlerce kişinin öldüğünü düşünüyor.

‘Rus taarruzunun odağında Severodonetsk var’
Ukrayna yetkilileri Rusya’nın Ukrayna’daki harekatının yeni odağının Severodonetsk olduğunu, tüm gücünü buraya verdiğini söylüyor. Vali, Rusların büyük taarruza geçmeden önce kenti çok şiddetli top ve roket ateşine tutmalarını beklediğini de kaydetti. Ukrayna ordusu da ülkenin doğusunda Rusya yanlısı ayrılıkçıların güçlü olduğu Luhansk bölgesinde, Rusların eline geçmeyen son mevzilerden biri olan Severodonetsk’te, direnişin başarılı olduğu mesajını veriyor. Kent civarında saldırı ve karşı akınlar günlerdir devam ediyoryorumcular bölgenin ne kadarını kimin denetlediğini bilmenin şu an çok zor olduğunu söylüyor. Kentte yaşayan 800 kadar sivilin Azot Kimyasal Silah Fabrikası’nın altındaki sığınaklarda olduğu yolunda haberler geliyor. Ukrayna hükümeti bu bahiste bir açıklama yapmadı ve BBC bu haberi bağımsız kaynaklardan doğrulayamadı. Severodonetsk ve yakınındaki Lisiçansk kentlerinde de hakimiyet sağlarsa Rusların Ukrayna’nın doğusunu tamamen denetim etmesinin önünde pek bir mani kalmıyor. Donbas’daki BBC muhabiri Orla Guerin, kentin birçoklarını artık Rusların denetim ettiğini söylüyor.

Cephede son durum: Rusların gayesi ne?

Donbas bölgesinden BBC muhabiri Orla Guerin’in izlenimleri
Bu yıpratıcı, tüketici bir savaş. Burada ümitsiz bir tevekkül içindeki savaşçılarla konuştuğunuz zaman anlıyorsunuz. Savaşmaya kararlılarbunun çok zorlu bir savaş olacağı da çok açık. Aldığımız son haberlere göre, Ukrayna halkının direnişi sürdürdükleri söylense de Rus güçleri artık ana maksatlarından biri olan Severodonetsk’in büyük kısmını denetim altına almış durumda.

Ruslar Severodonetsk’in ikiz kenti Lisiçansk’ı da ele geçirmek için bütün güçleriyle yükleniyor, ayrıyeten bu bölgedeki bir çok kent ve kasabaya doğru da bir kaç koldan ilerleme kaydetmeye çalışıyor. Ukraynalılar ise en çok onların ilerlemesini durdurabiliyor. Dün 2014’ten bu yana bu bölgedeki çatışmalara katılmış olan bir savaşçı ile konuştum. En fazla yapabileceklerinin, biraz zaman kazanmak olduğunu düşünüyor. Yani Ukrayna güçleri açısından şimdi bölgede bir zafer yahut karşı saldırı beklentisi söylediği söz edilen değil. Ukraynalılar bütün imkanlarıyla savaşıyor.

fakat zaman içerisinde yavaş yavaş Ruslar ellerindeki toprakları genişletiyor. Şu anda Rusların, benim de bulunduğum Donbas’ın Luhansk bölgesinin kabaca yüzde 95’ini denetim ettikleri söyleniyor. Burayı tamamen ele geçirdiklerinde, Donbas’ın diğer kısmı olan Donetsk’in tamamını almaya yönelecekleri düşünülüyor. Başından beri Ukrayna’nın doğusundaki Donbas’ı ele geçirmek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in en çok önemli amacıydı. Ama Ruslar, Kiev’in savunma mevzilerini aşmayı başaramadıklarında, Ukraynalılara göre Batı’nın “dikkati dağıldı”. Ukraynalılar arasında uluslararası toplumun Donbas’ta yaşanacağı başından beri belli olan savaş için gereken dayanağı vaktinde sağlamaya odaklanmadığı görüşü yaygın.