Yaptırım uygulanan Rus milyarder Abramoviç’in ve diğer oligarkların yatları nerede?

Güverte takip sistemleri, sonrasında 140 metrelik yatın, yaptırım kapsamına gireceği suların dışında, Akdeniz’deki memleketler arası sularda hareket ettiğini gösterdi. Abramoviç’in yaptırım kapsamına alınmasından günler sonra, Karadağ’daki Tivat’tan demir aldı. BBC Kotor Koyu geniş marinasıyla süper yatlara bir üs pozisyonunda bulunuyor. Abramoviç’in yaptırım kapsamına alındığı 15 Mart tarihinde, My Solaris, Yunanistan’ın batı kıyısında yol alıyordu. 22 Mart’ta, 140 metreye kadar yatların girebildiği Bodrum’daki bir tatil köyü yakınlarına demirledi. BBC Lakin gün yatın gelişini haber alan, bir grup Ukraynalı genç yelken takımı üyesi çalıştırıcılarıyla birlikte dev yatın önünü kesti. BBC’ye konuşan yelken antrenörü Paulo Donstov, bir yelken şampiyonası için Bodrum’da olduklarını ve yatın gelişinin kendilerine haber verildiğini söyledi.

Ailesi hala Odessa’da olan antrenör, protestoları için “Dünyanın Ukrayna’nın özgürlük ve barış davetini duymasını istiyoruz” dedi. Yaşar Anter My Solaris’e yönelik protesto Türkiye AB’yi takip ederek, Ruslara yaptırım uygulama “niyeti” olmadığını duyurdu ve hala Rusya’dan bu ülkeye uçuşlar yapılabiliyor. Rus bir zenginin yakını olan kaptan isminin kullanılmaması isteğiyle BBC’ye konuştu ve yetkililerin Türk sularında tıpkı diğer yatlar gibi güzel karşılanacakları mesajını kendilerine verdiğini söyledi. BBC Dünyanın en büyük süper yatlarından biri olan Eclipse‘te dokuz güverte bulunuyor. Üç helikopter ile bir de üç kişilik deniz altının bulunduğu dev yatta bir füze savunma sistemi olduğu da söylendiler arasında.

Ayrıyeten fotoğrafçıların imaj almasını engelleyecek bir lazer sisteminin de bulunduğu iddia ediliyor. Buradan önce Hollanda’ya ait Karayipler’deki Sint Maarten adası açıklarında demirliydi ve pratik olarak yaptırımlar kapsamına alınabilirdi. Süper yat, Mart başında demir aldı ve Akdeniz’de, Cezayir’in kuzeyinden seyrederken tespit edildi.

BBC Sonra 22 Mart’ta elde edilen bilgiler Türkiye’deki Marmaris’e geldiğini gösterdi.

Süper yatların gözdesi olan buradaki marinanın görünümünde bir Osmanlı kalesi bulunuyor.

Andrey Kostin
BBC Sea Rhapsody de hareket halindeki süper yatlardan biri. Bu yat, Rusya’da devlete ait VTB bankasınının idare heyeti başkanı olan ve ABD, İngiltere ve AB yaptırımları kapsamında olan Andrei Kostin ile ilişkilendiriliyor. BBC İçinde bir sinema ve spor salonu olan yat, 18 Şubat’ta Türkiye’den, Fethiye kıyılarından demir aldı ve Umman suları üzerinden Seyşeller’e 3 Mart’ta ulaştı ve o günden bu yana orada.

Yerinden kıpırdamayan süper yatlar da bulunuyor.

Oleg Deripaska
BBC Putin ile yakın ilişkileri olan Oleg Deripaska’nın Clio isimli bir yatı bulunuyor ve bu Rus oligark da aynı yaptırımlar kapsamına alındı. Maldivler’de demirli Clio, destek emelli kullanılan Sputnik isimli bir gemi ile seyahat ediyor.

Bu araçta da helikopter pisti var. Viktor Raşnikov’a ait Ocean Victory ve Alexei Mordaşov’a ait Nord da Maldivler’de demirli. Yaptırım altındaki işadamı Andrey Skoch’a ait Madame Gu, Dubai’de bulunuyor. Maldivler, Seyşeller ve Dubai’nin, ABD, İngiltere ve AB ile, el koyulan varlıkların iadesi konusunda bir mutabakatı bulunmuyor ve bu da yatları yaptırımlardan koruyor. Fakat Boat Bookings şirketinin CEO’su olan Capucine de Vallée, süper yatların bu sularda süresiz kalamayabileceğini öngörüyor.

Süper yatların bakıma ihtiyacı olan dev hayvanlara benzeten de Vallée, “Bunlar nitelikli limanlara ihtiyaç duyuyorlar ve bu limanların önde gelenleri Avrupa’nın kuzeyinde bulunuyor” diyor. Capucine de Vallée, ayrıyeten kesim sağlayan firmaların da yaptırımlar nedeniyle bu hizmeti vermeyi kesebileceğini öngörüyor.

Yaptırım kapsamındaki Ruslara ait olan dokuz yattan sadece bir Avrupa sularında demirli durumda. Viktor Vekselberg’e ait olan Tango İspanya’nın Palma limanı açıklarında bulunuyor. Vekselberg, ABD ve İngiltere tarafından yaptırım kapsamında bulunuyor anca Avrupa Birliği onu bu kapsama şimdi almadı.

Vladimir Putin
BBC Rusya lideri Vladimir Putin ile ilişkilendirilen bir süper yat, Ukrayna işgalinin başında Rusya sularına döndü. Graceful isimli yat, Almanya’dan Şubat ortasında Kaliningrad’a gitti.

Lloyd’s List İstihbarat firması, kimi yatların takip aygıtlarını birkaç hafta kapalı tutması nedeniyle ellerinde gereğince rota verisi olmadığını açıklıyor. Birleşmiş Milletler Denizde Can Güvenliği Milletlerarası Mukavelesi (SOLAS), insan hayatını ya da gemiyi tehdit altına alan bir durum söylediği söz edilen olmadığı sürece deniz araçlarının takip sistemlerini her an açık tutmasını öngörüyor. Rus zenginlere ait kimi diğer yatlar da geçen ay içinde bu takip aygıtlarını kapattı. ABD’li yetkililer, İtalya’nın Marina di Carrara kasabası açıklarındaki Scheherazade isimli yatın kayıt evraklarını de incelemeye aldı.

Rusya’da mahpusta olan muhalefet lideri Alexander Navalni’nin taraftarları, 700 milyon dolar bedelindeki 140 metrelik bu yatın Putin’e ait olduğunu savunuyor. AFP Amore Vero, Fransız limanı La Ciotat

Hangi yatlara el koyuldu?
Yılın bu vaktinde, süper yatlar, Avrupa’daki tanınan duraklara doğru yola çıkar. Bunların arasında Monaco’daki Hercule Limanı, İtalya’nın Capri Adası’ndaki Marina Grande de bulunuyor. Süper yat mecmuası Superyacht World Magazine’den Chris Jefferies, “Aralık – Nisan arası, Karayipler dönemidir.

Sonrasında yatlar Avrupa ve Akdeniz’e yönelirler” diyor. İtalyan, İspanyol ve Fransız kurumları tarafından el koyulan yatlar: Yaptırım altındaki işadamı Alişer Usmanov ile ilişkilendirilen dünyanın en büyük süper yatlarından biri olan Dilbar‘ın durumu ise belirsizliğini koruyor. Hamburg’da demirliyken hakkında el koyuldu haberleri çıktı lakin yerel yetkililer BBC’ye bunu doğrulamadı ve yatın bakım altında olduğunu kaydetti.

Yaptırım uygulanmayan yatlar ne durumda?
Lloyds List firması, varlıklı Rus iş insanları ile kontaklı 40’tan fazla süper yat üzerinde inceleme yaptı. Bunların birden fazla yaptırım kapsamında değil ve birçoğu hala Akdeniz sularındalar. Ama bunlar limanlarda da soğuk karşılanabiliyorlar.

Monaco’da bir yatın mürettabata bakım yapılmadı. Marinaya hizmet veren firma, ödemeleri alamayabilecekleri gerekçesiyle bu yata hizmet vermedi. Bu süper yat kaptanlarından biri BBC’ye, “Kredilerimizi tamamen kestiler bu da faaliyetlerimizi çok zorluyor” dedi. BBC BBC Reality Check ekibi tarafından hazırlandı: Jake Horton, Joshua Cheetham, Kumar Malhotra and Erwan Rivault. BBC