Sosyal medya ve internet haberciliğine ilişkin düzenleme Meclis’ten geçti

Komisyonda kabul edilen teklife göre, yasal yere kavuşturulmaları gayesiyle internet haber siteleri ile basın kartına ilişkin konular Basın Kanunu’nun kapsamına alınarak radyo, televizyon, kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu çalışanının basın kartı düzenlenmesi bakımından periyodik yayın çalışanları aynıi değerlendirileceği öngörülüyor.

Basın Kanunu’nun emelleri arasına basın kartına ilişkin adap ve asılları belirlemek de ekleniyor. Teklifle, basın kartı talep eden medya mensupları ve enformasyon vazifelileri kanun kapsamına dahil edilecek.

İnternet haber siteleri de müddetli yayın tarifi kapsamına alınacak. Düzenlemede, internet haber sitesi, İletişim Başkanı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Kurulu, medya mensubu, enformasyon vazifelisi de tanımlanıyor.

Süreli yayınların çıkarılması için beyanname Basın İlan Kurumuna verilecek

İnternet haber sitelerinde faaliyet gösterdiği iş yeri adresi, ticari unvanı, elektronik posta adresi, iletişim telefonu ve elektronik tebligat adresi ile yer sağlayıcısının ismi ve adresi kendilerine ait internet ortamında kullanıcıların ana sayfadan direkt ulaşabileceği şekilde ve “iletişim” başlığı altında bulundurulacak.

İnternet haber sitelerinde bir içeriğin ilk defa sunulmaya başlandığı tarih ile sonraki güncelleme tarihleri, her erişildiğinde değişmeyecek şekilde içeriğin üzerinde belirtilecek.

Basın duyurularının ve yargı organlarınca verilen yayın yasağı kararlarının süratli ve faal bir şekilde bildirisinin sağlanması maksadıyla; müddetli yayınların çıkarılması için, kaydedilmek üzere verilecek beyanname artık Cumhuriyet Başsavcılığı yerine Basın İlan Kurumuna verilecek.

Kayıt için verilen beyannamede elektronik tebligat adresi de gösterilecek.

Basın İlan Kurumu yayımın durdurulmasını talep edebilecek

Yayım durdurma müeyyidesi internet haber siteleri bakımından uygulanmayacak. İnternet haber sitesinin karara uymaması halinde Basın İlan Kurumu 2 hafta içinde eksikliğin giderilmesini ya da gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini internet haber sitesinden isteyecek. İstemin yerine getirilmemesi durumunda Basın İlan Kurumu internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti gayesiyle asliye ceza mahkemesine başvuracak. Mahkeme en geç 2 hafta içinde kararını verecek.

Başvurunun kabul edilmesi halinde internet haber siteleri için sağlanabilecek resmi ilan ve reklam ile çalışanlarının basın kartına ilişkin hakları ortadan kalkacak. İnternet haber sitesi için sağlanan hakların ortadan kaldırılması, bu Kanun ya da ilgili mevzuat uyarınca öngörülen yaptırımların uygulanmasına pürüz olmayacak.

“Teslim ve muhafaza yükümlülüğü”

İnternet haber sitesinde yayımlanan içerikler, gerektiğinde talep eden Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmek üzere doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış şekilde 2 yıl süre ile muhafaza edilecek.

Yargı mercileri tarafından yayının soruşturma ve kovuşturma konusu olduğunun internet haber sitesine yazılı olarak bildirilmesi halinde, bu süreçlerin sonuçlandığının bildirilmesine kadar soruşturma ve kovuşturma konusu yayın kaydının saklanması mecburî olacak.

İnternet haber sitelerinde zarar gören kişinin düzeltme ve yanıt yazısını sorumlu müdür, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL kontağı sağlanmak suretiyle, puntolarla ve benzer şekilde yayımlamak zorunda olacak. Yayın hakkında verilen erişimin engellenmesi ve/veya içeriğin çıkarılması kararının uygulanması yahut internet haber sitesi tarafından içeriğin resen çıkarılması durumunda, düzeltme ve karşılık metni ilgili yayının yapıldığı internet haber sitesinde ilk 24 saati ana sayfasında olmak üzere 1 hafta mühletle yayımlanacak.

Basılmış eserler ya da internet haber siteleri yoluyla işlenen ya da bu kanunda öngörülen diğer kabahatlerle ilgili ceza davalarının bir muhakeme kuralı olarak, günlük periyodik yayınlar ve internet haber siteleri istikametinden 4 ay, diğer basılmış eserler tarafından 6 ay içinde açılması zarurî olacak. Bu mühletler basılmış yapıtların Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği tarihten, internet haber siteleri için ise habere ilişkin suç ihbarının yapıldığı tarihten başlayacak.

Basın kartı başvurusu, niteliği ve cinsleri belli oldu

Teklifle basın kartı başvurusu, niteliği ve çeşitleri de belli oldu. Buna göre, basın kartı başvurusu İletişim Başkanlığına yapılacak. Basın kartı, resmi nitelikte bir kimlik evrakı olarak kabul edilecek.

Basın kartı cinsleri şu şekilde belli oldu:

– Göreve bağlı basın kartı: Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen basın kartını,

– Periyodik basın kartı: Görev alanı Türkiye’yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Süreksiz basın kartı: Görev alanı Türkiye’yi kapsamamakla birlikte süreksiz bir mühletle Türkiye’ye haber hedefli gelen yabancı medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Serbest basın kartı: Süreksiz bir mühletle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Daima basın kartı: En az 18 yıl mesleksel hizmeti bulunan medya mensupları ve enformasyon görevlilerine ömür uzunluğu verilen basın kartını ifade edecek.

Basın kartı, Türkiye’de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının Türk vatandaşı medya mensuplarına, vadeli yayınların sahiplerine ya da hukuksal kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu liderlerine, medya kuruluşları ismine hareket eden ve görev alanı Türkiye’yi kapsayan yabancı medya mensupları ile görev alanı Türkiye’yi kapsamamakla birlikte süreksiz bir müddetle Türkiye’ye haber maksatlı gelen yabancı medya mensuplarına, yurt dışında yayın yapan medya kuruluşlarının, Türk vatandaşı sahiplerine ve çalışanlarına, yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına, medya alanında hizmet veren kamu kurum ve kuruluşlarında ve kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu çalışanına, medya alanında faaliyet göstermeleri kaidesiyle, sendikalar ile kamu faydasına faaliyette bulunduğu tespit edilen dernek ve vakıfların yöneticilerine verilebilecek.

Basın kartı talep edenlerin müracaatta bulunabilmeleri için 18 yaşını bitirmiş olması, en az lise ya da dengi bir eğitim kurumundan mezun olması, kısıtlı ya da kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması kaidesi aranacak.

Ayrıca basın kartı talep edenlerin müracaatta bulunabilmesi için Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü hususunda belirtilen mühletler geçmiş olsa bile; taammüden işlenen bir cürümden ötürü 5 yıl ya da daha fazla müddetle hapis cezasına yahut şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, güveni berbata kullanma, palavra tanıklık, palavra yere yemin, iftira, suç uydurma, müstehcenlik, fuhuş, hileli iflas, zimmet, irtikap, rüşvet, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, kabahatten kaynaklanan malvarlığı kıymetlerini aklama hataları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamu barışına karşı suçlar, anayasayave bu sistemin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, casusluk cürümleri ve terör suçlarından karar giymemiş olması gerekiyor.

Kart talep edenlerde, Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kararlarına uygun kontrat yapmış olması ve zorlayıcı sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması, medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması koşulu da aranacak.

Basın kartı talep eden müddetli yayın sahipleri ya da hukuksal kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu liderlerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında basın kartı alabilecek çalışanlarda ve yabancı basın-yayın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarından basın kartı talep edenlerde “Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kararlarına uygun kontrat yapmış olması ve zorlayıcı sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması, medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması” kaideleri aranmayacak.

Sürekli ve serbest basın kartı talep edenler ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) aracılığıyla göreve bağlı basın kartı talep edenlerde ise “Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kararlarına uygun mukavele yapmış olması ve zorlayıcı sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması” koşulu aranmayacak.

Basın kartı talep eden yabancı medya mensuplarına, medya kuruluşu tarafından görevlendirildiklerini belgelendirmeleri, Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca çalışma müsaadelerinin olması, bağlı bulundukları kuruluşun yönetim merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye’deki büyükelçilik, elçilik ya da konsolosluklarından aldıkları takdim mektubunu ibraz etmeleri halinde, karşılıklılık temeli da gözetilerek Başkanlıkça basın kartı verilebilecek.

Basın Kartı Komitesi 9 üyeden oluşacak. Kurulda, Başkanlığı temsilen 2 üyenin yanı sıra emekçi sendikası şeklinde faaliyet gösteren sendikalardan basın kartı sahibi üyesi en fazla olan sendika tarafından belirlenecek bir üye ile iletişim fakültesi dekanları ya da basın kartı sahibi gazeteciler ortasından Başkanlıkça belirlenecek bir üye de yer alacak. Üyelerin görev müddeti 2 yıl olacak. Mühleti dolan üyeler yeniden seçilebilecek.

Komisyon; müracaat sahibinin niteliklerini, mesleksel çalışmalarını, yapıtlarını, mükafatlarını değerlendirerek basın kartı taşıyıp taşımayacağına karar verecek.

Basın İlan Kurumu Genel Kurulu üyeliğine; resmi ilan yayınlayacak internet haber sitelerinden 2, Cumhurbaşkanı’nca belirlenecek 2, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile Radyo ve Televizyon Üst Şurasından (RTÜK) 2 temsilci daha eklenecek. Genel Konseyin üye sayısı 42’ye çıkarılacak.

Basın Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile basın kartının iptal edileceği durumlar belirleniyor.

Buna göre, basın kartı sahibinin, kanunda belirtilen niteliklere sahip olmadığının ya da bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması halinde basın kartı, İletişim Başkanlığınca iptal edilecek.

Basın kartı sahibi, basın ahlak asıllarına aykırı davranışlarda bulunması halinde, ihlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak Basın Kartı Komitesince uyarılabileceğii basın kartının iptaline de karar verilebilecek.

Basın kartı sahibinin gereken niteliklere sahip olmadığının ya da bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması nedeniyle İletişim Başkanlığınca basın kartının iptali halinde; kart almaya mani durum ortadan kalksa dahi iptal tarihinden itibaren 1 yıl geçmedikçe yeniden basın kartı verilmeyecek.

Basın ahlak temellerine aykırı davranışlarda bulunulması nedeniyle basın kartının iptali halinde, iptal tarihinden itibaren 5 yıl geçmedikçe yeniden basın kartı verilmeyecek. Belirtilen mühletler, iptal edilen basın kartının iade edildiği tarihten itibaren işlemeye başlayacak.

Adli sicil kaydında basın kartı verilmesine mahzur bir kabahatten mahkumiyeti bulunan bireylere, bu mahkumiyetler adli sicil kaydından silinmedikçe ya da yasaklanmış hakların geri verilmesine karar verilmedikçe basın kartı düzenlenmeyecek.

İletişim Başkanlığınca düzenlenecek basın kartlarının hali, medya kuruluşlarında aranacak koşullar, kontenjanlar, Basın Kartı Komitesinin belirlenmesi, çalışma ve karar alma yordamları, müracaat çeşitleri ile müracaatta istenilecek evraklar İletişim Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.

İnternet haber sitelerine, yükümlülükleri yerine getirmesi için 3 ay süre veriliyor

Kanun teklifinin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet gösteren internet haber siteleri, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yayımlanmakta olan periyodik yayınlarla ilgili olarak Cumhuriyet başsavcılıklarında bulunan kayıtlar, Basın İlan Kurumuna 3 ay içinde devredilecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yolunca verilmiş olan basın kartları, gerekli koşulları taşımaları kaydıyla geçerliliğini muhafazaya devam edecek.

Basın İlan Kurumu Genel Konsey üye sayısı 42’ye çıkacak

Teklifle 36 bireyden oluşan Basın İlan Kurumu Genel Konseyine, resmi ilan yayınlayacak internet haber sitelerinden 2, Cumhurbaşkanı’nca belirlenecek 2, radyo, televizyon ve internet siteleriyle ilgili süreçler gerçekleştiren BTK ile RTÜK’ten 2 temsilci eklenecek. Genel Heyet üye sayısı 42’ye çıkacak.

Teklifle, Kurumun ülke genelinde görevli olmasıyla tüm Anadolu gazetelerinin kayıtları Basın İlan Kurumunda tutulduğundan, Anadolu gazete sahipleri temsilcileri seçimi İletişim Başkanlığı yerine Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünce düzenlenecek.

Anadolu gazete sahiplerinin Genel Şuraya katılacak temsilcileri, resmi ilan yayınlayan Anadolu gazete sahiplerinin yahut bu gazetelerin farklı ayrı gösterecekleri temsilcilerinin Genel Müdürlüğün daveti üzerine katılacakları toplantıda farklı coğrafik bölgelerden olmak üzere seçilecek. Yeni üyeler belirlenene kadar mevcut üyelerin vazifeleri devam edecek.

İnternet haber sitelerinde yayınlanacak resmi ilan ve reklamlar

Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü, her ayın sonunda resmi ilan ve reklam verilebilecek olan mevkuteler ile internet haber sitelerinin isimlerini ve vasıflarını ihtiva eden birer listeyi, kurumun internet siteleri üzerinden duyuracak.

Teklifle internet haber sitelerinde yayınlanacak resmi ilan ve reklamların kapsam ve asılları da belirlenecek. Böylelikle internet haber sitelerinde resmi ilan ve reklamların Basın İlan Kurumu aracılığıyla yayınlanabilmesine fırsat sağlanacak.

Basın İlan Kurumu aracılığıyla yayınlanan ilanların kopyalanması ya da ticari faaliyete husus edilmesi durumlarına dair yöntem ve temellerin tespit edilmesi için Genel Konseye yetki veriliyor, kamuya ait ilanlara vatandaşların tek merkezden basitçe ulaşabilmesi ve Basın İlan Kurumu İlan Portalı’na tüzel statü kazandırılıyor.

Buna göre, Resmi Gazete’de yayımlananlar hariç olmak üzere Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmelikler uyarınca yayınlatılması mecburi olan resmi ilanlar ile daire ve teşekküller, kanun ya da Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan sair kuruluşlar ya da bunların iştiraklerinin internet haber sitelerinde yayınlatacakları ilan ve reklamlar fakat Basın İlan Kurumu aracılığı ile yayınlanacak.

Kurum aracılığıyla yayınlanan ilan ve reklamların, kopyalanması, yayınlanması, yayınlattırılması ve ticari faaliyete bahis edilmesi Kurumun vereceği müsaadeye bağlı olacak.

Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar ile Bakanlıklar, bağlı, ilgili ya da bağlı kurum ve kuruluşlar, diğer kurum ve kuruluşların kendi internet sitesinde yayını mecburî olan ilanlarının ayrıyeten Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yayınlatılması mecburî olacak. Bu ilanların Basın İlan Kurumu İlan Portalı’ndaki yayınından ücret alınmayacak.

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayınlatılması görevi Basın İlan Kurumuna verildiğinden, gazete ve mecmualar için uygulanan müeyyideler internet haber sitelerine de uygulanacak.

Müeyyide uygulanan gazete, mecmua ve internet haber sitelerinin başvuracağı yargı mercisi konusunda tereddütlerin giderilmesi maksadıyla başvurulacak mahkeme yeri, Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki asliye hukuk hakimliği olarak değiştirilecek, 15 gün olan mahkemenin karar verme müddeti kaldırılarak mevzuya ilişkin kolay yargılama yordamı getirilecek.

Yönetim Kurulu kararına karşı, kararın bildirisinden itibaren 10 gün içinde Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki asliye hukuk hakimliğine itiraz edilebilecek.

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayınlayacakların sorumlulukları

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayınlayacakların sorumluluklarına da kanun teklifinde yer veriliyor.

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayınlayacakların taşıması gereken vasıflar ve yerine getirmesi gereken vazifeler ile yayına ilişkin yöntem ve temeller teklifin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Basın İlan Kurumu Genel Kurulunca 6 ay içinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki taşınır, taşınmaz satışlarının gazete yoluyla ilan edilip edilemeyeceğinin takdir yetkisi icra memurluklarının tasarrufuna bırakılacak. İcra memurlarınca ifa edilen bu yetkiden kaynaklanan uygulamalardaki farklılıkların giderilmesi, bu ilanların internet haber sitelerinde de yayınlatılması amaçlanıyor.

Elektronik satış portalı ve Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yapılacak ilan, artırmanın bitimine kadar erişime açık tutulacak.

Toplam muhammen bedeli 500 bin liraya kadar olan satışlar için gazete ya da internet haber sitesi ile ilan yapılıp yapılmayacağına, icra dairesince alakadarların menfaatleri dikkate alınarak karar verilecek lakin toplam muhammen bedeli 500 bin liranın üzerinde ve 2 milyon liranın altında olanlar, satışın yapılacağı yerde yayınlanan resmi ilan yayınlama hakkını haiz bir yerel gazete ya da bir internet haber sitesinde ilan edilecek.

Satışın yapılacağı yerde resmi ilan yayınlama hakkını haiz yerel gazete ya da internet haber sitesi yönetimi bulunmaması halinde ilan, icra dairesinin belirleyeceğişehir mülki hudutları içerisinde bulunan öbür bir yayın yerinde resmi ilan yayınlama hakkını haiz bir yerel gazete ya da bir internet haber sitesi aracılığıyla duyurulacak.

Toplam muhammen bedeli 2 milyon lira ve üzerinde olanlar ise bir internet haber sitesinde ya da yurt genelinde dağıtılıp satışa sunulan ve ilan talebi tarihinde günlük fiili satışı 50 bin adedin üzerinde olan resmi ilan yayınlama hakkını haiz bir gazetede yayınlatılacak.

Gazete ya da internet haber sitesinde yayınlanacak ilanlar eş vakitli olarak Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda da duyurulacak.

Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yayınlanacak ilanlardan ücret alınmayacak.

Parasal limitler bir evvelki yılın aralık ayındaki yıllık üretici fiyat endeksi esas alınarak Adalet Bakanlığı tarafından güncellenecek ve her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere tarihe kadar Resmi Gazete’de ilan edilecek. Söylediği Söz edilen nakdî limitler olağanüstü hallerde yeniden Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararı ile güncellenebilecek.

Gazetede, internet haber sitesinde, elektronik satış portalında ya da Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda ilanı yapılan metindeki yanlışlar, ihale tarihi değiştirilmeksizin yalnızca elektronik satış portalında ilanen düzeltilecek.

Halk arasında kaygı, endişe ya da panik yaratmak saikiyle ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu sistemi ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.

Basın Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ne göre, resmi ilanlar, koşulları Basın İlan Kurumu Genel Kurulunca belirlenecek internet haber sitelerinde de yayınlanacak.

Maliyeti yaklaşık 30 milyar lira olan mal ya da hizmet alımları ile 60 milyar lira kadar olan imal işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az 7 gün önce ihalenin ve işin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde, maliyeti yaklaşık 30 milyar ile 60 milyar lira arasında olan mal ya da hizmet alımları ile 60 milyar ile 500 milyar lira arasındaki imal işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az 14 gün önce Kamu İhale Bülteninde ve işin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde ilan edilecek.

Maliyeti yaklaşık 60 milyar lira üzerinde ve eşik pahanın altında olan mal ya da hizmet alımları ile 500 milyar lira üzerinde ve eşik bedelin altında olan imal işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az 21 gün önce Kamu İhale Bülteni’nde ve işin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde, en az birer kez yayınlanmak suretiyle ilan edilerek duyurulacak.

İlan edilecek ihalelerden hangilerinin, ayrıyeten Basın İlan Kurumu aracılığıyla bir internet sitesi ve Türkiye çapında dağıtımı olan gazetelerin birinde ilan edileceğini belirlemeye kurum yetkili olacak. İhalenin yapılacağı yerde gazete çıkmaması ya da internet haber sitesi yönetimi bulunmaması halinde ise ilan,süreler içinde Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yayınlanacak.

Basın Kanunu’nun “Cezai ve Tüzel Sorumluluklar” ile ilgili düzenlemeleri içeren kısımlarına “İnternet Haber Siteleri” de eklenecek.

Gerçeğe aykırı bir bilgiyi alenen yayanlara hapis cezası

Halk arasında kaygı, dehşet ya da panik yaratmak saikiyle ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu tertibi ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak. Failin, suçu gerçek kimliğini gizleyerek ya da bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlemesi halinde söylediği söz edilen ceza yarı oranında artırılacak.

“Halkı aldatıcı bilgiyi alenen yayma” suçu nedeniyle verilen bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları temyiz edilebilecek.

Erişim Sağlayıcıları Birliğinin görev alanı, erişimin engellenmesi kararları ile birlikte içeriğin çıkarılması kararlarının uygulanmasına yönelik diğer kanunlarda yer alan düzenlemeleri de kapsayacak şekilde yeniden belirleniyor.

Birlik ile erişim sağlayıcılar arasında kararların bildirimi noktasında doğru ve süratli bir şekilde data akışının sağlanmasını teminen gerekli yazılım ve donanımın, erişim sağlayıcılar tarafından kurulması yükümlülüğü getiriliyor.

Erişim Sağlayıcıları Birliğine, kendisine gelen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesine yönelik mahkeme kararlarını, elektronik posta yoluyla ilgili içerik ya da yer sağlayıcılarına bildirme imkanı sağlanıyor.

Teklifle, internetin dağınık ve dinamik yapısı nedeniyle içerik ya da yer sağlayıcının nerede bulunduğunun tespitinde yaşanan problemlerin ve buna bağlı olarak ortaya çıkan yetki tartışmasının giderilmesi ve katalog kabahatlerle daha faal mücadele edilebilmesi maksadıyla yurt içi yurt dışı ayrımı kaldırılıyor, Liderin engelleme yetkisinde yeknesaklık sağlanıyor.

Milli İstihbarat Teşkilatının faaliyetleri ve işçisine yönelik suç teşkil eden içerikler katalog suçlar kapsamına alınacak.

Hakim tarafından verilen içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi kararına mevzu kişilik hakkının ihlaline ilişkin yayının öteki internet adreslerinde de yayınlanması durumunda, ilgili kişi tarafından Birliğe müracaat edilmesi halinde mevcut karar bu adresler için de uygulanacak. Müracaatın, Birlik tarafından kabulüne karşı itiraz, kararı veren hakimliğe yapılacak. İnternet sitesindeki yayının tümüne yönelik erişimin engellenmesi kararlarında bu fıkra kararı uygulanmayacak.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerini getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya, bir evvelki takvim yılındaki global cirosunun yüzde 3’üne kadar idari para cezası verebilecek.

TBMM Adalet Komitesinde kabul edilen Basın Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Türkiye’den günlük erişimi 1 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcının bulunduracağı temsilcinin gerçek kişi olması halinde bu kişi Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşı olacak.

Türkiye’den günlük erişimin 10 milyondan fazla olması halinde yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı tarafından belirlenen gerçek ya da hukukî kişi temsilci, sosyal ağ sağlayıcının sorumlulukları gizli kalmak kaydıyla teknik, idari, tüzel ve mali taraftan tam yetkili ve sorumlu olup bu temsilcinin hukukî kişi olması halinde direkt sosyal ağ sağlayıcı tarafından sermaye şirketi şeklinde kurulan bir şube olması mecburî olacak.

Sosyal ağ sağlayıcıların BTK’ye sundukları raporlar; başlık etiketleri, öne çıkarılan ya da erişimi azaltılan içeriklere ilişkin algoritmalarına, reklam siyasetlerine ve şeffaflık siyasetlerine ilişkin bilgileri de içerecek. Sosyal ağ sağlayıcıları, kurum tarafından istenen bilgileri kuruma vermekle yükümlü tutulacak.

Reklam kütüphanesi

Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcılarına eşit ve tarafsız davranmakla yükümlü olup BTK’ye sunulacak raporda, bu konuya ilişkin alınan önlemlere de yer verilecek. Sosyal ağ sağlayıcı, bu kanun kapsamındaki suçlara ilişkin içerikler ile başlık etiketlerinin yayınlanmamasına ilişkin kendi sistem, düzenek ve algoritmasında BTK ile iş birliği halinde gerekli önlemleri alacak, bu önlemler raporunda bulunacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcılara teklifler sunarken hangi parametreleri kullandığına internet sitesinde açık, anlaşılır ve çarçabuk ulaşılabilir şekilde yer verecek. Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcılara önerdiği içeriklere ilişkin tercihleri güncelleme ve ferdî bilgilerinin kullanılmasını sonlandırma seçeneği sunma konusunda aldığı gerekli önlemleri, raporunda sıralayacak. Sosyal ağ sağlayıcı, reklamlara ilişkin içerik, reklam veren, reklam mühleti, hedef kitlesi, ulaşılan kişi ya da grup sayısı gibi bilgilerin bulunduğu reklam kütüphanesi oluşturarak bunu internet sitesi üzerinden yayınlayacak.

TCK’de yer alan suçlara ilişkin içerikler adli mercilere verilecek

Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) yer alan, çocukların cinsel istismarı, halkı aldatıcı bilgiyi alenen yayma, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, anayasayave bu tertibin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarına mevzu internet içeriklerini oluşturan ya da yayan faillere ulaşmak için gerekli olan bilgileri, soruşturma aşamasında cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında yargılamanın yürütüldüğü mahkemece talep edilmesi üzerine, ilgili sosyal ağ sağlayıcının Türkiye’deki temsilcisi, adli mercilere verecek.

Bu bilgiler, talep eden cumhuriyet başsavcılığı ya da mahkemeye verilmezse ilgili cumhuriyet savcısınca, yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranında daraltılması talebiyle Ankara Sulh Ceza Hakimliğine başvurulabilecek.

İnternet trafiği bant genişliğinin daraltılması kararı verilmesi halinde, bu karar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK’ye gönderilecek. Kararın gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Sosyal ağ sağlayıcının, yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde yaptırımlar kaldırılacak ve BTK’ye bildirilecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, çocuklara mahsus ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli önlemleri alacak.

Reklam ve bant daraltılması yasağı

İdari önlemler gizli kalmak kaydıyla, BTK Başkanı tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereğinin yerine getirilmemesi halinde, Türkiye’de ikamet eden vergi mükellefi gerçek ve hukukî şahısların, ilgili yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıya 6 aya kadar reklam vermesinin yasaklanmasına BTK Başkanı tarafından karar verilebilecek. Bu kapsamda yeni mukavele kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak. Reklam yasağı kararı Resmi Gazete’de yayımlanacak.

BTK Başkanı, reklam yasağı kararının yanı sıra içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının yerine getirilmesine kadar sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim tarafından bu yönde verilen kararın ilgili sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesinden itibaren 30 gün içinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının sosyal ağ sağlayıcı tarafından yerine getirilmemesi halinde, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için BTK Başkanı tarafından sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar, erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK’ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Sosyal ağ sağlayıcının, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereğini yerine getirmesi ve BTK’ye bildirmesi halinde sadece internet trafiği bant genişliğinin daraltılması önlemi kaldırılacak.

Reklam yasağına aykırı davrananlara 100 bin liraya kadar ceza

BTK Liderince verilen idari para cezaları, yasal müddetinde 1 yıl içinde birden fazla ödenmezse, Başkan tarafından yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıya Türkiye’de ikamet eden vergi mükellefi gerçek ve hukuksal şahısların ilgili sosyal ağ sağlayıcısına 6 aya kadar yeni reklam vermesinin yasaklanmasına karar verilebilecek. Bu kapsamda verilen reklam yasağına aykırı davranan Türkiye’de ikamet eden vergi mükellefi gerçek ve hükmî şahıslara 10 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanmasına BTK Başkanı karar verebilecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, BTK tarafından yapılacak kullanıcı haklarına ilişkin düzenlemelere uyacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, başlık etiketleri ya da öne çıkarılan içerikler aracılığıyla ortam sağladığı diğerine ait yayın yoluyla işlenen hatadan, yayını sunuş biçiminden kullanıcının söylediği söz edilen yayına ulaşmasını amaçladığı açıkça belli ise sorumlu olacak.

Sosyal ağ sağlayıcının kanuna uyumu

Sosyal ağ sağlayıcı, bireylerin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan içerikleri öğrenmesi ve gecikmesinde sakınca bulunması halinde, bu içeriği ve içeriği oluşturana ilişkin bilgileri yetkili kolluk üniteleriyle paylaşacak.

BTK, sosyal ağ sağlayıcının bu kanuna ahengine ilişkin olarak sosyal ağ sağlayıcıdan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, algoritmalar, bilgi sürece sistemleri ve ticari tavırlar dahil her türlü açıklamayı talep edebilecek. Sosyal ağ sağlayıcı, BTK tarafından talep edilen bilgi ve evrakları en geç 3 ay içinde verecek. BTK, sosyal ağ sağlayıcının kanuna ahengini, sosyal ağ sağlayıcının bütün tesislerinde yerinde inceleyebilecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, kamu güvenliğini ve kamu sıhhatini etkileyen olağanüstü durumlara ilişkin kriz planı oluşturmakla ve kuruma bildirmekle yükümlü olacak.

BTK Başkanı, kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerini getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya bir evvelki takvim yılındaki global cirosunun yüzde 3’üne kadar idari para cezası verebilecek.

Elektronik Haberleşme Kanunu’na, “şebekeler üstü hizmet” ve “şebekeler üstü hizmet sağlayıcı” kavramları ekleniyor.

“Şebekeler üstü hizmet”, internet erişimine sahip abone ve kullanıcılara, işletmecilerden ya da sağlanan internet hizmetinden bağımsız olarak kamuya açık bir yazılım vasıtası ile sunulan, sesli, yazılı, görsel iletişim kapsamındaki bireyler arası elektronik haberleşme hizmetlerini; “şebekeler üstü hizmet sağlayıcı” ise şebekeler üstü hizmet tarifi kapsamına giren hizmetleri sunan gerçek ya da hukukî kişiyi ifade edecek.

BTK’ye, şebekeler üstü hizmetler ilişkin gerekli düzenlemeleri yapma ve ilgili önlemleri alma konusunda yetki veriliyor.

Şebekeler üstü hizmet sunanların hak ve yükümlülüklerinde, Ulusal Numaralandırma Planı’nda yer alan numaralar ile haberleşme imkanı sunup sunmamasına, Türkiye’deki kullanıcı sayısına ya da günlük erişim sayısına bakılarak farklılaştırma yapılabileceğine ilişkin düzenleme yapılıyor.

Kanunda öngörülen yükümlülükleri yerine getirmeyen ya da yetkilendirilmeksizin hizmet sunan şebekeler üstü hizmet sağlayıcılara 1 milyon liradan 30 milyon liraya kadar idari para cezası verilebilecek.

İdari para cezasını müddetinde ödemeyen ve Kurumca yapılacak bildirimden itibaren 6 ay içerisinde Kurum düzenlemelerinde öngörülen yükümlülükleri yerine getirmeyen ya da yetkilendirilmeksizin hizmet sunan şebekeler üstü hizmet sağlayıcısının internet trafiği, bant genişliğinin yüzde 95’ine kadar daraltılmasına ya da ilgili uygulama ya da internet sitesine erişimin engellenmesine Kurum tarafından karar verilebilecek.

Teklifin, resmi ilan ve reklam verilebilecek internet haber sitelerinin de Basın İlan Kurumunun internet siteleri üzerinden kamuoyuna duyurulmasını düzenleyen unsuru, internet haber sitelerinde yayınlanacak resmi ilan ve reklamların kapsam ve asıllarını düzenleyen unsuru, gazete ve mecmualar için uygulanan müeyyidelerin internet haber sitelerine de uygulanmasını düzenleyen hususu, vatandaşların icra, ihale, tebligat ve işçi alanlarına ilişkin ilanlara tek merkezden basitçe ulaşabildiği Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda da bedelsiz yayın yapılmasını düzenleyen hususu, ihalelerin internet haber sitesinde duyurulmasını düzenleyen hususu, internet haber sitelerinin cezai ve tüzel sorumluluklarıyla ilgili düzenleme ve internet haber siteleri çalışanlarının Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kapsamına alınmasını öngören unsuru 1 Ocak 2023’te, diğer kararları ise yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.​​​