1 Temmuz’da kimler e-Fatura’ya geçiyor?

HANDE BERKTAN

Dijital dönüşüm, şirketlerin fatura süreçlerini de dijitale taşıdı.

2020 ve 2021’de brüt satış hasılatı 1 milyon TL’yi aşan mükellefler, 1 Temmuz 2022 itibarıyla e-Fatura’ya geçerken, 2022 ya da müteakip hesap devirleri için brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri olarak belirlenen kümedeki mükelleflerin geçişi için son tarih 1 Temmuz 2023 oldu.

Türkiye’de 397 sıra no’lu Vergi Yordam Kanunu (VUK) bildirisine ile hayata geçirilen ve 5 Mart 2010 tarihinden itibaren uygulamada olan e-Fatura, data format ve standardı Gelir Yönetimi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen, VUK gereği bir faturada yer alması gereken bilgilerin içerisinde yer aldığı, satıcı ve alıcı arasındaki iletiminin merkezi bir platform olan GİB üzerinden gerçekleştirildiği elektronik bir evrak. E-Fatura yeni bir doküman çeşidi olmayıp, kâğıt fatura ilehukuki niteliklere sahiptir.

e-Fatura’nın sağladığı yararlar ise faturanın gönderilmesine dair şirket içi operasyonel süreçlerin yönetilmesinde zaman ve maliyet tasarrufu sağlanması, tahsilat ve ödeme süreçlerindeki kısalma ile nakit akışının hızlanması ve bulut uygulamalar sayesinde istenen e-Fatura’ya her yerden kolay ve süratli erişim sağlanması.

Gelir Yönetimi Başkanlığı tarafından yönetilen e-Fatura uygulamasında emel tek format ve standarda göre satıcı ve alıcı arasında inançlı, zaman ve maliyet tasarrufu sağlayan bir sistem oluşturmak.

e-Fatura nasıl oluşturulur?

e-Fatura tıpkı kâğıt fatura oluşturulur. Üzerinde kâğıt faturada yer alan bilgiler bulunmaktadır. Kâğıt faturadan farklı olarak bir yazılım ara yüzü ile oluşturulduğu için yanılgı yaptığınızda kağıt faturayı iptal ederek yeni bir fatura sayfasında her şeyi baştan yapmanız gerekirken, e-Fatura uygulamamızda yanılgınızı kolaylıkla düzeltebilirsiniz. Faturanız üzerinde gerekli bilgileri sağladıktan sonra göndermek için tek yapmanız gereken tek bir tuş ile gönderimini sağlamaktır.

e-Fatura kimler için mecburî?

• Gelir Yönetimi Başkanlığı tarafından yayımlanan bildiri kapsamında; 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren 2020 ve 2021’de brüt satış hasılatı 1 milyon TL’yi aşan mükellefler, 2020 ya da 2021 hesap periyotları için 1 milyon TL cirosu olan; mal ya da hizmetlerin alınması, satılması, kiralanması ya da dağıtımı süreçlerinin gerçekleştirilmesine aracılık etmek üzere internet ortamında ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan hizmet sağlayıcıları, internet ortamında gerçek ve hükmî şahıslara ait gayrimenkul, motorlu araç vasıtalarının satılmasına ya da kiralanmasına ilişkin ilanları yayınlayan internet sitelerinin sahipleri ya da işleticileri ile internet ortamında reklamların yayınlanmasına aracılık faaliyetinde bulunan internet reklamcılığı hizmet aracıları,
• 2020 ya da 2021 hesap devirleri için 1 milyon TL cirosu olan; kendilerine ya da aracı hizmet sağlayıcılarına ait internet sitelerinde ya da diğer her türlü elektronik ortamda mal ya da hizmet satışını gerçekleştirenler,
• 2020 ya da 2021 hesap devirleri için 1 milyon TL cirosu olan; gayrimenkul ve/veya motorlu taşıt, inşa, imal, alım, satım ya da kiralama süreçlerini yapanlar ile bu süreçlere aracılık faaliyetinde bulunan mükellefler,
• 2020 ya da 2021 hesap devirleri için 1 milyon TL cirosu olan; Kültür ve Turizm Bakanlığı ile belediyelerden yatırım ve/veya işletme evrakı almak suretiyle konaklama hizmeti veren otel işletmeleri e-Fatura’ya geçmek zorundalar.

Ayrıca:

• ÖTV I sayılı listedeki EPDK lisanslı mükellefler,
• ÖTV III sayılı listedeki malları imal, inşa ve ithal eden mükellefler,
• Komisyoncu ya da tüccar olarak meyve ve zerzevat ticareti yapan mükellefler,
• Sosyal Güvenlik Kurumu ile kontrat imzalayan sağlık hizmeti sunucuları ile medikal gereç ve ilaç/etken madde temin eden tüm mükellefler (hastane, tıp merkezleri, kol merkezleri, diyaliz merkezleri, Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı diğer özelleşmiş tedavi merkezleri, teşhis, tetkik ve görüntüleme merkezleri, laboratuvarlar, eczaneler, tıbbi aygıt ve materyal tedarikçileri, optisyenlik kuruluşları, işitme merkezi, kaplıcalar, beşeri tıbbi ürün/ürün sunan ve/veya üreten özel hukuk hukuksal bireyleri ve bunların hükmî kişiliği olmayan şubeleri, ecza depoları vb.) de e-Fatura kullanmak zorundalar

e-Fatura’ya nasıl geçilir?

Doğrudan entegrasyon usulünde işletmeler kendi bilgi işlem altyapılarını Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı’nın teknik kılavuzlarla belirtilen altyapı ve kalite sertifikasyonları çerçevesinde hazırlayabilirler. GİB’e entegre çalışan kendi altyapıları ile süreçlerini yürütebilirler. GİB portal tekniğinde Gelir Yönetimi Başkanlığının servis ettiği GİB Portali üzerinden faturalarınızın girişini kendiniz yaparak uygulamayı kullanabilirsiniz. Özel entegratörlük idaresinde ise Gelir Yönetimi Başkanlığı’ndan özel entegratörlük müsaadesi alan şirketler aracılığı ile e-Fatura uygulamasına süratlice geçiş yaparak basitçe kullanmaya başlayabilirsiniz.

e-Fatura’ya geçildikten sonra kağıt fatura düzenlemeye devam edilir mi?

e-Fatura uygulamasına geçiş yaptıktan sonra, e-Fatura kullanıcılarına kağıt fatura düzenleyemezsiniz. e-Fatura sistemine geçiş yaptıktan sonra size tanınan opsiyon müddeti 7 gün ile sonludur. Bu süre zarfında kağıt fatura kesmeye devam edilebilirsiniz.

Geriye dönük e-Fatura düzenlenir mi?

Vergi Adap Kanunu’na göre fatura, hizmetin yapıldığı ya da malın teslimatının yapıldığı tarihten itibaren en fazla 7 gün içinde düzenlenmelidir. 7 günlük süre kuralına uyulduğu takdirde geriye dönük e-Fatura kesilmesi mümkündür. Teknik olarak DTP portal üzerinde bir kısıtlama bulunmamaktadır.

Gönderilen e-Fatura’da değişiklik yapılabilinir mi?

Gönderilen e-Fatura üzerinde değişiklik yapılamaz. Bu durumda; karşı taraftan faturanın reddedilmesi üzerine yeni bir e-Fatura oluşturulur. Temel e-Fatura ve ticari e-Fatura senaryolarında iptal ve iade süreçleri değişiklik gösterir.

e-Fatura ERP muhasebe yazılımlarıyla uyumlu mudur?

İşletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken tüm kaynakların verimli kullanılmasını sağlayan ERP programı yahut muhasebe programları, ekseriyetle donanım ve yazılımın da içerisinde yer aldığı birçok bileşenden oluşur. İşletmenin tüm bilgi ve süreçlerinin bir araya getirilmesine yarayan bu yazılımlar, programda yapılacak kimi değişikliklerle e-Fatura uygulamasına uygun hale getirilebilir. Böylelikle ERP/muhasebe yazılımları ile e-Fatura uygulaması senkronize bir şekilde çalışabilir.

İhracatta e-Fatura zaruriliği var mıdır?

Eğer e-Faturaya geçiş yaptıysanız ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’na göre, mal ihracı ve yolcu beraberi eşya ihracı kapsamında fatura kesecekseniz, faturanızı elektronik fatura olarak düzenlemeniz gerekir. e-Fatura sistemine kayıtlı olmayanların ihracatta e-fatura düzenleme mecburiliği bulunmamaktadır.