ABD Genelkurmay Başkanı Milley: Çin Tayvan’a saldırma kabiliyetini geliştiriyor

ABD Genelkurmay Başkanı Mark Milley, Çin’in Tayvan’a saldırma kabiliyetini açıkça geliştirdiğini söyledi.

Kısa vadede bir saldırı ihtimali görmediklerini belirten Milley, durumu yakından izlediklerini ekledi.

Çin Tayvan’ın bağımsızlığını tanımıyor ve gerekirse silah zoruyla Çin’in bir kesimi haline gelmesi gerektiğini savunuyor.

ABD’yi Tayvan’ın bağımsızlığını desteklemekle itham eden Çin ise, böylesi bir teşebbüse sert bir karşılık vereceklerini belirtiyor.

Son periyotta Çin ve Tayvan’ın en güçlü müttefiki ABD arasındaki tansiyon arttı.

Çin Tayvan’ın hava alanı sonlarına çok sayıda savaş uçağı gönderirken ABD de Tayvan karasularına donanmasını yönlendirdi.

ABD Başkanı Joe Biden, Mayıs ayında Çin’in Tayvan hava alanını test ederek “ateşle oynadığını” söylemiş ve ada atağa uğrarsa Tayvan’ı askeri olarak savunmaya hazır olduklarını belirtmişti.

Pekin ise ABD’yi Tayvan konusunda verdiği sözleri tutmamak ve Çin’in iç işlerine karışmanla suçluyor.

Üç soruda Çin-Tayvan ilişkisi

• Çin ve Tayvan’ın arası neden kötü? Çin ve Tayvan 1940’lardaki iç savaşta bölündü ve iki ülke de birbiri üzerinde hak iddia ediyor.
• Tayvan nasıl yönetiliyor? Adanın kendi hükümeti, demokratik seçimle göreve gelen önderleri ve 300 bin civarında askeri bulunuyor.
• Tayvan’ı kim tanıyor? Yalnızca birkaç ülke. Çoğu, Pekin’deki Çin hükümetini tanıyor. ABD’nin Tayvan’la resmi bir bağı olmasa da akına uğradığı takdirde adaya savunma ekipmanı vermesini gerektiren bir yasası bulunuyor.

‘Siyasi bir karar olacak’

BBC’ye konuşan Milley, “Devlet Başkanı Şi Cinping daha evvelki konuşmalarında Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nu Tayvan’a saldıracak kabiliyete ulaşma buyruğu vermişti” dedi ve ekledi:

“Saldırıp saldırmayacakları ise siyasi bir karar. Çin bunun yarar, zarar ve maliyetini inceleyerek karar verecektir.

“Kısa vadede bir saldırı olacağına dair bir belirti görmüyoruz. bölgeyi çokçok yakından izliyoruz.”

ABD’nin Tayvan’la diplomatik bir ilgisi yok adaya silah satışında bulunuyor.

Çin ile diplomatik alakası bulunan ABD, Çin’in tek bir hükümet tarafından yönetilmesini de diplomatik olarak kabul etmiş durumda.

Analiz: Çin akının maliyetini yüksek buluyor

Tessa Wong, BBC News, Singapur

Çin’in Tayvan’ı işgal etmesinin bir savaş başlatacağına dair büyük bir kaygı var. Pekin daha önce gerekirse güç kullanarak Tayvan’ı denetimi altına alacağını açıklamıştı.

ama çoğu analist bunun şimdilik muhtemel gözükmediğini söylüyor.

Çin ordusunun bir işgalde muvaffakiyete ulaşacak kadar gelişmiş olup olmadığı soru işareti. Ayrıyeten Tayvan hava ve deniz savunmasını önemli ölçüde geliştirmiş durumda.

Çoğu uzman, Pekin’in işgalin maliyetini yüksek bulduğunu düşünüyor. Üstelik bu maliyet yalnızca Çin’in değil, tüm dünyanın etkileneceği bir maliyet olacak.

Çin “barışçıl bir birleşme” hedeflediğini ve sadece provokasyon durumunda askeri seçenekleri düşüneceğini belirtiyor.

Çin’in söz ettiği bu provokasyon, Tayvan’ın resmen bağımsızlığını ilan etmesi olabilir.

Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen ise bir yandan halihazırda hükümran bir devlet olduklarını söylerken diğer yandan da bağımsızlık ilanından gayretlice kaçındı.

Çoğu Tayvanlı da “statükoyu korumak” olarak isimlendirdikleri bu pozisyonu destekliyor. Bağımsızlık ilanının doğru olduğunu düşünenler ise azınlıkta.

ABD de Asya’da yüksek maliyetli bir askeri çatışmaya çekilmek istemiyor.