Zeytinyağının sağlık açısından en çok önemli 5 yararı

Zeytinyağı bilinen en eski besin kaynaklarından biri. Yararlarından ötürü antik çağlardan beri sıvı altın ve sıvı güneş diye anılıyor.

Peki zeytinyağının sağlık açısından en fazla öne çıkan özellikleri neler? Zeytinyağı kullanmanın sakıncalı olduğu durumlar olabilir mi? Beslenme uzmanı Nicola Shubrook, BBC Good Food için değerlendirdi.

Zeytinyağı, zeytinlerin bütün olarak sıkılmasıyla elde ediliyor. Zeytin ağacı, Akdeniz’e has. Zeytinin lezzeti, yetiştiği ülkeye göre değişebiliyor: Kimileri hafif, kimilerinin tadı acımtrak olabiliyor.

İşleme teknikleri, zeytinyağının rafine olan ya da olmayan diye iki gruba ayrılmasına neden oluyor.

Rafine edilmemiş yağlar, saf ve belli bir süreçten geçmemiş, sıkım sırasında ısıya ya da kimyasal unsurlara maruz bırakılmamış yağlar. Bu nedenle daha saf, tadı da daha keskin.

Rafine yağlar ise olabilecek kusurları gidermek için süreçten geçirilmiş, genelde rengi daha açık, tadı da daha yumuşak olan yağlar.

Sızma zeytinyağı, ilk sıkımdan elde edilen rafine edilmemiş zeytinyağı. Yağ çıkarılırken ısıtılmadığı için polifenol denilen yararlı bitki bileşikleri korunuyor.

En iyi kalite zeytinyağı, sızma zeytinyağları. Bunlar genelde daha pahalı. Tadı daha besbelli, rengi de daha koyu.

Sızma olmayan yahut hafif diye satılan zeytinyağlarının çoğu soğuk sıkım ve rafine yağların karışımından oluşuyor.

Zeytinyağının besin değerleri

Bir çorba kaşığı (11 mililitre) zeytinyağının besin pahaları şöyle:

99 kilokalori (kcals) / 407 kilojul (kJ)

11 gram yağ

6 gram doymuş yağ

0 gram tekli doymamış yağ

9 gram çoklu doymamış yağ

56 miligram E vitamini

Sağlık açısından en çok önemli 5 faydası

1. Kalp sağlığına iyi gelebilir

Zeytinyağı Akdeniz diyetindeki en çok önemli besinlerden biri.

Özellikle de sızma zeytinyağının kalp sağlığına yararlı olduğunu gösteren birçok araştırma var.

Bunun nedeni, tansiyonu düşürmesi ve kolesterol seviyesini ayarlaması.

Yapılan bilimsel araştırmalar, zeytinyağının hem felç hem de kalp hastalığını azaltan tek “tekli doymamış yağ” kaynağı olduğunu gösteriyor.

2. İltihaplanmayı azaltabilir

Birçok kronik sağlık meselesinin sebepleri arasında iltihaplanma da bulunuyor.

Bunlara Alzheimer ve Tip 2 diyabet hastalığı da dahil.

Zeytinyağındaki oleik asiti antioksidanlar ve iltihaplanmaya karşı oynadıkları rol üzerine yapılan araştırmalar, bunların iltihaplanmayı ve iltihap derecesini gösteren C-Reaktif Proteininin seviyesini azalttığını gösterdi.

Sızma zeytinyağı, polifenoller açısından güçlü. Zeytinyağındaki bu bitki bileşiklerinden biri de oleocanthal.

Oleocanthal’ın ibuprofen ilacıyla farmolojik özelliklere sahip, iltihaplanmayı önleyen doğal bir madde olduğu söyleniyor.

Bu özelliğiyle, eklem iltihabı olarak tanımlanabilecek romatoid artrite de iyi gelebiliyor.

3. Ruh halini düzeltebilir

Sağlıklı beslenmek için bol zerzevat, meyve, kepekli tahıllar, yağlı balıklar ve zeytinyağı tüketilmesi öneriliyor.

Zeytinyağı bu türlü bir beslenmenin modülü olarak depresyonu azaltmakta da rol oynuyor.

4. Beyin işlevini geliştirebilir

2015’te yapılan bir araştırmada, ileri yaş kümesinde zeytinyağı ya da fındık-ceviz kuruyemişlerle desteklenen Akdeniz diyetinin beynin kognitif, yahut bilişsel işlevini geliştirmeye yardımcı olduğu belli oldu.

Bu nedenle, Alzheimer hastalığı riskini azaltabilir.

5. Kronik hastalıklara karşı korunma sağlayabilir

Bazı araştırmalar, zeytinyağının ve yüksek polifenol içeriğinin Tip 2 diyabet ve birtakım kanser çeşitlerine karşı esirgeyici bir tesire sahip olabileceğini gösteriyor.

Ancak kesin sonuçlar için daha fazla araştırma gerekiyor.

Herkes zeytinyağı kullanabilir mi?

Dünyanın en sağlıklı beslenen insanlarının yaşadıkları ülkelerde sofralardan eksik olmayan zeytinyağı, genelde herkes için faydalı.

Ancak nadiren de olsa, zeytinyağından çok, zeytin ağacının polenlerinin neden olduğu alerji olayları görülebiliyor.

Kalorisi fazla olduğu için zeytinyağını ölçülü tüketmek gerekiyor.