İklim krizi: Dünyanın en büyük mercan kayalığı sisteminde yeni bir beyazlaşma felaketi

Avustralya sularındaki Büyük Set Resifi ismiyle bilinen dünyanın en büyük mercan kayalıkları sisteminde yeniden bir beyazlaşma felaketi yaşandığı yetkililerce doğrulandı.

Sularda ısı artışı nedeniyle meydana gelen bu ölçüde büyük ve yaygın bir beyazlaşma son altı yıl içinde dördüncü kere tekrarlanıyor.

Avustralya açıklarındaki Büyük Set Resifi, 2 bin 300 kilometre ve 344 bin 400 kilometrekarelik bir alanda 2 bin 900’ün üzerinde mercan kayalığı ve 900 mercan adasından oluşan dünyanın en büyük mercan kayalığı grubu. Bu dev alan,zamanda dünyanın bio-çeşitlilik açısından en varlıklı eko-sistemlerinden birini oluşturuyor.

Bu kayalıklarda 2016 yılına gelinceye kadar yalnızca iki beyazlaşma olayı tespit edilmişti.

Bilim insanları, dünyanın en büyük mercan kayalığı sisteminin tamamen ölmemesi için ivedilikle iklim değişikliğinin suratını kesecek adımlar atılması gerektiğini söylüyorlar.

Bu beyazlaşmanın La Niña iklim olayıyla benzeyenyıla rastlaması ayrıyeten dert verici bulunuyor. Olağan olarak La Niña Avustralya’da havaların serinlemesine yol açan bir iklim olayı.

Uzmanlar bundan sonraki El Niño iklim olayında mercan kayalıklarında meydana gelebilecek felaketten korkuyorlar.

Zira bölgede periodik olarak yaşanan El Niño iklim olayı, La Niña’nın bilakis havaların ısınmasına yol açıyor.

• Mauritius neden deniz kabuklarını kaybediyor?
• İklim krizi: Beş temel soru, beş kolay yanıt
• Kuşağı tükenmekte olan pembe el balığı 22 yıl sonra ilk defa görüntülendi
• İklim krizi gençleri kaygılandırıyor: ‘Kimliğimiz, hayatımız tehlikede’

Sular aşırı ısındı

Beyazlaşma felaketiyle ilgili son açıklama, mercan kayalıklarının durumunu daima izleyen Avustralya’daki Büyük Set Resifi Deniz Parkı Kurumu tarafından yapıldı.

Büyük Set Resifi 1981’den beri Dünya Mirası listesinde

Bu kurum, yakınlarda mercan kayalıklarının kimi kısımlarında su sıcaklıklarının Mart ayı ortalamasının 4 santigrat derece kadar üzerine çıktığı ihtarını yapmıştı.

Beyazlaşma, ısınan sular nedeniyle mercan kayalarının, içlerinde yaşayan, onlara rengini ve canlılığını veren alg çeşidi organizmaları atmasıyla oluşuyor. Bu felaketten sonra kayalığın yeniden canlanması mümkün ama sadece şartlar yeniden düzelirse bu olabiliyor.

Mercan kayalıklarını izleyen kurum önümüzdeki birkaç hafta boyunca hava durumunın nasıl gelişeceğinin mercan kayalıklarının gördüğü zararın boyutları ve şiddeti bakımından belirleyici olacağını söylüyor.

Avustralya hükümeti mercan kayalıklarını kollayıcı tedbirlere yatırım yapma söylediği söz verdifakat çevre örgütleri, bunların iklim değişikliğinden kaynaklı esas tehdidi azaltıcı bir tesiri olmadığını söylüyor.

Avustralya’ya tenkitler

Gelişmiş ekonomiler arasında Avustralya sık sık fosil yakıta bağımlı endüstriyi desteklemekle eleştiriliyor.

Bu haftanın başlarında BM Genel Sekreteri Antonio Guterres Avustralya’nın 2030 yılına kadar iklim değişikliğine yol açan sera gazları salımını azaltma konusundaki uğraşların önünde duran bir ülke olduğunu söylemişti.

BM’den iki uzman şimdi Queensland’de mercan kayalıkları üzerinde incelemeler yapıyor.

Avustralya Tabiat Müdafaa Vakfı yeni bir beyazlaşma felaketi yaşanmasının “yürek parçalayıcı” olduğunu bildirdi.

Bilinen ilk büyük beyazlaşma 1998 yılında yaşandı; bu durum 2002, 2016, 2017 ve 2020 yıllarında da tekrarlandı.