ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Pelosi’nin Tayvan ziyareti planına Çin’den tepki: Önemli sonuçları olur

ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan’ı ziyaret etmeye ilişkin planları olduğuna dair tezler Çin’i öfkelendirdi.  Çin, Pelosi’nin Tayvan ziyareti gerçekleşirse “ciddi sonuçları olacağı” ihtarında bulundu.

BBC’de yer alan habere göre, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Pelosi, Tayvan’a ziyarette bulunursa 1997’den bu yana adaya giden en üst seviye ABD yetkilisi olacak.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian, dün yaptığı açıklamada Pelosi’nin Tayvan ziyareti durumunda ülkesinin “katı ve kararlı önlemler” alacağını söyledi. Zhao, “Oluşacak önemli sonuçlardan ABD sorumlu olacaktır” dedi.

Çin Savunma Bakanlığı’ndan bir kaynak ise “ABD tarafı gitmekte ısrar ederse Çin ordusu durup izlemez. ‘Tayvan bağımsızlığı’ için ayrılıkçı teşebbüsler ve dış tesirleri durdurmak için güçlü tedbirler alınır” dedi.

Pelosi’nin Tayvan ziyareti planına Biden idaresinin de yeşil ışık yakmadığı biliniyor. ABD Başkanı Joe Biden geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada mümkün ziyaretle ilgili “Ordu bunun iyi bir fikir olmadığını söylüyor” dedi. Öte yandan Beyaz Saray, Çin’in ziyarete yönelik tepkisini “gereksiz ve yardımcı olmuyor” tabirleriyle değerlendirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Pelosi’nin şimdi seyahat planını duyurmadığını söyledi.

Çin-Tayvan anlaşmazlığı

Çin’de İkinci Dünya Savaşı’nın akabinde çıkan iç savaşta Mao Zedong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949’da iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmesi üzerine Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan’a yerleşip 1912’de kurulan “Çin Cumhuriyeti” iktidarının Ada’da sürdüğünü ileri sürerek bağımsızlık ilan etmişti.

Bu teşebbüs Çin tarafından kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971’e kadar Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunda Çin’i temsil etmişti. 1950’ler ve 1960’larda çok sayıda ülkenin diplomatik bağ tercihini Çin Cumhuriyeti’nden Çin Halk Cumhuriyeti’ne çevirmesinin akabinde 1971’de BM Genel Kurulunda yapılan oylamada Pekin hükümetinin Çin’in tek legal temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan’ın uluslararası örgütlerdeki pozisyonu bilinmeyen hale gelmişti.

Pekin yönetimi, “Tek Çin” prensibini benimseyerek Tayvan’ın kendi topraklarının modülü olduğunu savunuyor. Çin, boğaz ve etrafındaki askeri varlığının yanı sıra Tayvan’ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik ilişkiler kurmasına, Birleşmiş Milletlerde ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor.