AYM aile tabiplerinin ‘ceza yönetmeliği’ni iptal etti

Diken’de yer alan habere göre, AYM 14 yıl sonra bu defa farklı bir karar verdi. Resmî Gazete’de yayımlanan kararında ceza yönetmeliğiyle yeniden düzenlenen Aile Hekimliği Kanunu’nun 8’inci unsurunun 2’nci fıkrasında yer alan ‘sözleşmenin feshini gerektiren nedenler’ ibaresinin iptaline hükmetti. Karar oybirliğiyle alındı. Bu kararla, yasaya aykırı ceza puanları da iptal oldu.

Milletvekili Şeker: AYM başvurana göre karar veriyor 

‘Sağlıkta Dönüşüm Projesi’ne karşı birlikte mücadele eden Türk Tabipleri Birliği (TTB), Sağlık ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikası (SES), Kamu İşçileri Sendikaları Konferasyonu’nun (KESK) aksiyonlarına karşın Aile Hekimliği Kanunu 24 Kasım 2004’de TBMM’den çıkmıştı.

Bunun üzerine CHP de 2005’de kanunun 8’inci unsurunun, 2’nci fıkrasındaki ‘sözleşmenin feshini gerektiren nedenler’ ibaresinin anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesini için AYM’ye gitmişti. AYM de üç yıl bekledikten sonra 2008’de oy çokluğuyla başvuruyu reddetmişti.

CHP İstanbul milletvekili Dr. Ali Şeker, partisinin Aile Hekimliği Sözleşmesi’nin feshini gerektiren nedenlerin yönetmelikle belirlenemeyeceği gerekçesiyle AYM’ye başvurduğunu hatırlattı: “Aynı itirazı Danıştay yapınca AYM oybirliğiyle kabul etti. Kimin AYM’ye başvurduğuna göre kararın değişebildiğini de gördük!”

17 yıl zaman kaybı

Diken’e konuşan Şeker, Şubat 2005’de CHP olarak AYM’ye başvurduklarını, 2008’de ret kararının oy çokluğuyla (altıya beş) alındığını söyledi. Yaklaşık 17 yıl zaman kaybedildiğini belirten Şeker, şöyle devam etti:

“Genelde iktidar düzenleme yaparken mümkün olduğunca yönetmeliklerle keyfiliği kullanmak istiyor. Zira yönetmelik bir bakanın imzası, cumhurbaşkanının onayıyla çabucak yürürlüğe giriyor. TBMM ise baypas ediliyor.”

Aile hekimlerine ‘ceza yönetmeliği’yle çalışma hakkı hürriyetlerinin ellerinden alındığını söyleyen Şeker, şöyle devam etti: “Haksız fesihler yaşandı, disiplin soruşturmaları yapıldı. Çok sayıda aile doktoru mağdur edildi. Bu keyfi yönetim anlayışının getirdiği bir dayatma. AYM’nin 2008’de hukuğa uygun karar vermemesi mağduriyetlere sebebiyet verdi. AYM’nin kararı mağduriyetlerin düzeltilmesi için olumlu bir adım. Zira kararları oy birliğiyle alındı. Kararlarında, çalışma hürriyetinin ve kanunla belirlenmesi gereken yetkilerin yönetmeliğe bırakılmamasına da vurgu var.”

‘Mevzuat sıkıntılı ve yetersiz!‘

Şanlıurfa Aile Tabipleri Derneği Başkanı ve Birlik ve Dayanışma Sendikası’nın yeni üyesi Dr. Yusuf Eryazğan, aile hekimliğiyle ilgili mevzuatın başından beri sıkıntılı olduğunu söyledi.

Alanın yönetmeliklerle yönetilmeye çalışıldığını söyleyen Eryazğan, şunları dedi: “Yönetmelikler de problemli. Bu mevzuatı hazırlayan hukuk müşavirliği, aile doktorlarına, meslek örgütlerine karşı binlerce dava kaybetti. Bu aslında bir kamu zararı. Yönetmelik AYM tarafından iptal edildiğine göre yeni kanun hazırlanırken, meslek örgütlerine ve aile doktorlarına kesinlikle sorulmalı.”

Sağlık Ekonomisi uzmanı Dr. Onur Çeçen ise kararı şöyle yorumladı:

“Teşkilat yasası Kanun Kararında Kararla (KHK) düzenlenen kamu kurumlarından bile beter bir düzenleme yapılanması mevcut. Kadife eldivende demir yumruk. Birinci basamak 1961’de yürürlük hususu hariç 33 hususta, lojmandan özlük haklarına birçok mevzuyu düzenlerken 2004’de 8 madde ve yönetmeliklere ülkenin dört bir yanında yer alan sağlık kurumları ve sağlıkçılar yönetilmeye çalışılıyor. En kolayından bir sağlık kurumu düşünün içinde çalışan temizlik işçisi kanunda yok. Temizlik işçisi istihdamı keyfiyete bırakılmış.”

TTB: Bu bir kazanım

Konuyla ilgili açıklama yayınlayan TTB ise, şunları kaydetti: “Cumhurbaşkanlığı tarafından 30 Haziran 2021’de yayımlanan, aile sağlığı merkezi çalışanları üzerinde yarattığı baskı nedeniyle ‘ceza yönetmeliği’ olarak isimlendirilen Aile Hekimliği Mukavele ve Ödeme Yönetmeliği’ne karşı Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) de içinde olduğu sağlık emek-meslek örgütleri tarafından açılan davada ilk kazanım elde edildi.”

30 Haziran 2021’de Resmî Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Mukavele ve Ödeme Yönetmeliği’nin hukuk dışı pek çok kararının iptali ve öncelikle yürütmesinin durdurulması istemiyle TTB ve sağlık emek örgütleri tarafından dava açılmıştı. İptali istenen düzenlemeler arasında, yönetmeliğin ‘Sözleşmelerin Yenilenmemesi’ başlıklı 7’nci, ‘Sözleşmenin Feshi’ başlıklı 10’uncu ve‘Sözleşmenin İhtaren Sona Erdirilmesi’ başlıklı 11’inci unsurlarının ve yönetmeliğin ekinde yer alan ‘Ek 3-Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetveli’ de yer almaktadır.

Davada ayrıyeten bu hususların desteği olan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 8’inci hususunun 2’nci fıkrasında yer alan, ‘sözleşmenin feshini gerektiren nedenler’ ibaresinin Anayasa’ya karşıtlığı iddiası da önemli bulunarak iptali istemiyle AYM’ye başvurulması da talep edilmişti.

Danıştay 2’nci Dairesi, TTB ve diğer sağlık emek örgütlerince ileri sürülen Anayasa’ya terslik savlarını önemli bularak Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştu.