Bakan Çavuşoğlu’ndan, 17. Bled Stratejik Forumu’nda moderatöre ‘Türkiye’ uyarısı

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, 17. Bled Stratejik Forumu’nda konuştu. Paneli yöneten moderatör Nik Gowing‘in, konukları tanıtırken İngilizce olarak ‘Turkey’ sözünü kullanması üzerine Çavuşoğlu, Gowing’i iki defa “Türkiye” demesi yönünde uyardı.

Slovenya’da düzenlenen 17. Bled Stratejik Forumu’na katılan Çavuşoğlu, “Avrupa’da kaç Avrupa var?” başlıklı panele konuk oldu. Paneli yöneten moderatör Nik Gowing’in, oturumun başında konukları tanıtırken İngilizce olarak ‘Turkey’ tabirini kullanması üzerine Çavuşoğlu, Gowing’i iki defa ‘Türkiye’ demesi yönünde uyardı.

Rusya-Ukrayna savaşının er yahut geç bir kademede sona ereceğini lakin ne kadar süreceğinin bilinmediğini ifade eden Çavuşoğlu, “Peki biz bu savaştan dersler çıkaracak mıyız?” sorusunu sordu.

Avrupa Birliği, Avrupa Kurulu, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütünün kurulma sebebinin kıtada yahut dünyada diğer bir savaşın çıkmasına pürüz olmak olduğuna işaret eden Çavuşoğlu, “Ama şimdi bir savaş var. Şu anda savaş Avrupa’ya geri döndü maalesef” sözünü kullandı.

“Çözüm, ilk haftalarda çok daha kolay olabilirdi”

Rusya-Ukrayna arasındaki müzakerelerin dinginleştiği ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin‘in, Avrupa hükümetlerini zorlayacak birtakım adımlar atacağı haberlerine ilişkin olarak Çavuşoğlu, “Bu tahlil aslında ilk baştaki haftalarda çok daha kolay olabilirdi. Şu Anda aslında müzakere edilmiş bir tahlile ulaşabilmek o kadar kolay değil. Maalesef birtakım şeyler değişti. Bizim hakikaten gördüğümüz bu. Buça’dan gelen tablolardan sonra birçok şey değişti” dedi.

Bakan Çavuşoğlu, iki ülkenin de kabul edeceği müzakere edilmiş bir barışa ulaşılması gerektiğini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ama benzeyenzamanda Ukrayna için adil bir barışçıl tahlil olması gerekiyor. Neyi kastediyoruz? Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün garanti altına alınması lazım. Pekala şu anda müzakere masasına geri dönebilirler mi? Bu kadar kolay mı? Ve bu yeni gerçekler aslında kesinlikle müzakerelerin ilerleyen evrelerinde tesirli olacaklar. Kırım ve Donbas’ın statüsüyle ilgili olarak pozisyonları bile değişti. Bundan Ötürü o kadar kolay değil. Evet bir diyalog var. Bir diyalog gerçekleşiyor ve biz de elimizden geleni yapıyoruz. Her iki tarafa erişim sağlıyoruz.”

“Ukrayna’ya tahminen NATO müttefiklerinden daha fazla destek veriyoruz”

Türkiye’nin her iki tarafa da erişiminin ve unsurlu bir duruşunun olduğunu vurgulayan Çavuşoğlu, “Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü destekliyoruz. Tahminen Ukrayna’ya buradaki birçok NATO müttefikinden daha fazla destek veriyoruz.zamanda Rusya’yla da bir diyalog içindeyiz ve bu diyalog da meyvelerini veriyor. İşte bu nedenle zati iki defa bir araya gelmelerini sağladık ve bu tahıl muahedesi işe yaradı” dedi.

Çavuşoğlu, Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya ile kurduğu diyalog sayesinde Uluslararası Atom Gücü Lideri’ni Rus tarafıyla İstanbul’da bir araya getirdiğini kaydederek, “Uzmanlar yeniden bölgeye gidiyorlar. Ve benzer vakitte burada güvenlikle ilgili olarak garantileri de sağlamaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin, savaşın başlangıcından bu yana güven artırıcı tedbirler çerçevesinde attığı adımlara değinen Çavuşoğlu; iki ülke arasındaki müzakereler, tahıl mutabakatı, Uluslararası Atom Gücü Ajansı ve Rusya Devlet Atom Gücü Kurumu arasındaki görüşmelerin bunlardan birkaçı olduğunu söyledi.

Çavuşoğlu, İlgili tedbirlere yönelik olarak, “Ümit ediyorum ki bunlar, bizi bir ateşkes ve kalıcı bir barışa götürebilecek. Burada da güven arttırıcı tedbirler dediğimiz savaş esirlerinin değişiminin yapılması yeniden devam eden adımlar. Bu çerçevede de biz arabuluculuğumuzu devam ettiriyoruz” diye konuştu. 

Bakan Çavuşoğlu, bu kapsamda Türkiye’nin Kiev ve Moskova idareleriyle arka planda çeşitli kanallarla diyaloğu devam ettirdiğine işaret ederek, baştan beri bu kanalların olduğunu ve zaman zaman da olacağını söyledi.

“Dün itibarıyla 56 gemi 1,3 milyon ton tahıl taşıdı”

Tahıl mutabakatının işleyişine de değinen Çavuşoğlu, “Şimdi tahıl muahedesi hakikaten iyi işleyen bir sistem. Ve dün itibarıyla 56 gemi 1,3 milyon ton tahıl taşıdı. Bu meyanda tabii Rusya’nın kimi kaygıları vardı. Biz bunu da yönetmeye devam ediyoruz” diye konuştu.

Türkiye’nin bu çerçevede ABD tarafı ve BM Genel Sekreteri ile görüştüğünü aktaran Çavuşoğlu, “Ümit ediyoruz ki bu herhangi bir aksamaya yol açmadan devam edebilir. Bu bilhassa tahıl mutabakatının yahut bununla ilgili olarak muahedenin herhangi bir mahzur olmadan uygulanması gerekiyor. Rusya tarafına herhangi bir şekilde bunu bloke etmek için bir artı sağlamamalıyız” dedi. 

“Rusya’nın yaptırımları baypas etmesine izin vermiyoruz”

‘Türkiye’nin Rusya ile ticareti artırarak savaşın sürmesini desteklediği’ argümanlarına da değinen Bakan Çavuşoğlu, bu kapsamda Türkiye’nin Montrö Boğazlar Mukavelesi’ni tamamen uyguladığını; Türkiye’nin hava alanını Rus askeri uçaklarına kapattığını hatırlattı.

Çavuşoğlu, Türkiye’nin prensip olarak tek taraflı yaptırımları dikkate almadığına dikkati çekerek, “Bu yüzden Rusya ile ticaretimiz devam ediyor. Lakin Rusya’nın asla yaptırımları baypas etmesine izin vermiyoruz. Bu çok açık ve çok şeffaf” dedi.

Rusya ile ticaretin artış gösterdiği tezlerine ise Çavuşoğlu, “Neden? Zira biz doğal gazımızın yüzde 45’ini Rusya’dan ithal ediyoruz. Ve gaz fiyatları üçe katladı. Bu yüzden ana neden enerji fiyatlarının artması” tabirlerini kullandı.

Öte yandan iklim krizinin karşılaşılan en büyük sınamalardan biri olduğunu ve Türkiye’nin son yıllarda çok sayıda orman yangını ve sel yaşadığını belirten Çavuşoğlu, “Bu yüzden o gerçek ve hep birlikte mücadele etmeliyiz. İklim krizi sahip olduğumuz en acil kriz” diye konuştu.