BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nden Sincan raporu: Uygurlara yönelik ihlaller ‘insanlığa karşı suçlar’ olarak kıymetlendirilebilir

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, görev müddetinin dolmasına kısa süre kala hazırladığı raporla, Çin’in Sincan Özerk Bölgesi’nde Uygurlara yönelik “ciddi insan hakları ihlalleri “ gerçekleştirdiğini, “insanlığa karşı işlenmiş suçlar” düzeyinde değerlendirilebileceğini belirtti.

The Guardian’da yer alan habere göre,  geçen aylarda Çin’e giderek Sincan Özerk Bölgesi’ni ziyaret eden BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, görev mühletinin dolmasına 11 dakika kala, Uygur insan hakları gruplarının beklediği raporunu paylaştı. 

45 sayfalık raporda İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi “Uygurların ve yüklü olarak Müslüman olan diğer kümelerin, kısıtlamalar ve daha genel olarak ferdi ve toplu olarak yararlanılan temel haklardan mahrum bırakılmaları bağlamında, yasa ve siyaset uyarınca keyfi ve ayrımcı gözaltı kapsamı, uluslararası suçlar, bilhassa insanlığa karşı suçlar oluşturabilir.” sözleri yer aldı. 

Raporun paylaşılmasını son dakikaya kadar engellemeye çabaladığı belirtilen Çin hükûmeti, resmi cevabında raporun “yanlış bilgiler ve Çin zıddı güçlerin ürettiği yalanlardan” oluşturulduğunu iddia etti. Çin, ülkenin iç işlerine karışıldığını savundu. 

Çin, rapora karşılık 121 sayfalık bir karşı rapor sunarak, terör tehdidi ve devletin Sincan’da uyguladığı “eğitim kamplarını” vurguladı. 

Çin, son yıllarda Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Uygur Türkleri ve diğer azınlık mensuplarını hedef alan sistematik hak ihlallerine ilişkin argümanlar nedeniyle uluslararası kamuoyunda tenkitlere hedef oluyor. 

Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde son beş yıldır neredeyse bir milyon Uygur ve diğer azınlık mensubu gözaltına alınarak Çin devletinin “yeniden eğitim kampı” olarak isimlendirdiği kamplara götürüldü. Yüzlerce aile, kampa götürülen yakınlarının durumuna ilişkin hâlâ bilgi alamadı. BM’nin görüştüğü, kamptan çıkan 26 kişinin üçte ikisi, içeride işkenceye varan bir muameleye maruz kaldıklarını anlattı.