HDP’li Sancar: Mersin saldırısı kaos planlarının bir modülü

Eray Görgülü

HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar, DW Türkçe’nin sorularını yanıtladı. Mersin Polisevi’ne yönelik saldırıyı, “Seçim öncesi kaos planlarının bir modülü olarak görmek gerekir” sözleriyle değerlendiren Sancar, 2021 yılının Şubat ayından beri bu hususta diğer muhalefet partilerini uyardıklarını hatırlattı. Tüm muhalefet partilerine seçim sürecindeki provokasyonlara karşı birlikte hareket davetinde bulunan Sancar, “7 Haziran–1 Kasım arası yaşananları yeniden canlandıracak her türlü hazırlık ya da niyeti boşa çıkarmak için çok geniş bir demokratik irade iştirakine ihtiyaç var” dedi.

Cumhurbaşkanlığı adaylığı tartışmalarına ilişkin soruları da yanıtlayan Sancar, altılı masadaki CHP, DEVA, Gelecek ve Saadet partileriyle ihtiyaç duyuldukça heyetler seviyesinde görüştüklerini, lakin seçim için önerdikleri sistemin bunun ötesinde olduğunu söyledi. Açık müzakere ve direkt diyalog ile bir mutabakata ulaşılması halinde Millet İttifakı’nın adayını desteklemelerinin söylediği söz edilen olacağını kaydeden Sancar, bu davetin karşılık bulmaması ihtimalini gözeterek kendi adaylarıyla seçime girme hazırlıklarını yürüttüklerini açıkladı.

Sancar’a yönelttiğimiz sorular ve verdiği cevaplar şöyle:

DW: Emek ve Özgürlük İttifakı’nı kurarak ilan ettiniz. Bu ittifak bir seçim işbirliği ittifakı mı? İttifaka ilişkin bundan sonraki yol haritanız nasıl olacak?

Mithat Sancar: İttifak çalışmalarımız bir yıla yakın bir müddettir devam ediyordu. Bu çalışmaların başlangıcında esas vurgumuz mücadele iştiraki temelinde bir araya gelmek formundaydı. Elbet seçimler çok önemli ve herkes bütün ittifakları seçim ekseninde değerlendiriyor. Bizlerin de seçimleri hesaba katmama gibi bir tavrımız yokçalışmalar, seçim odaklı başlamadı. Ortak mücadele temeli üzerine kuruldu. Bundan sonraki yol haritamızı üç etapta pahalandırmak gerekiyor: Seçimlere kadar olan süreç, seçim süreci ve seçimlerden sonrası. Seçimlere kadar olan sürede her alanda demokratik mücadeleyi büyütmek ve ittifakı farklı toplumsal kısımlara doğru genişletmek temel gayemizdir. İttifakı seçimlerde nasıl bir biçime dönüştüreceğimizi de vakti geldiğinde tartışacağız. Biz bu ittifakı seçim sonrasında ülkede yeni bir başlangıcın tesirli gücü haline getirmek istiyoruz. Yani seçimler bittikten sonra da Türkiye’de pek çok sorun devam edecek ve yeni meseleler ortaya çıkacak. Biz bu ittifakı Türkiye’de demokrasiye, emeğin hakkına, adalete ve barışa giden yolda belirleyici aktör ve gerçek alternatif olacak şekilde geliştirmeyi hedefliyoruz.

İttifakın en büyük partisi pozisyonundasınız ve HDP’nin durumu belirleyici olacak. Önümüzde de beklenen bir Anayasa Mahkemesi kararı var. HDP’nin kapatılmasına yönelik bir karar çıkarsa nasıl bir yol izleyeceksiniz?

Kapatma davası gündeme geldiğinden bu yana çok ayrıntılı çalışmalar yapıyoruz. Birden fazla seçeneğimiz var. Bizler Anayasa Mahkemesi kararı ne olursa olsun bu seçimlere kesinlikle gücümüzü yansıtacağız. Bu hususta kararlıyız. Her türlü seçeneğe yönelik plan ve programımız var.

CHP’li Gürsel Tekin’in “HDP’ye bakanlık verilebilir” açıklamasına İYİ Parti’den tepki gelmişti. Bu reaksiyonlara karşı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun açıklamalarını kâfi buldunuz mu?

Bu tartışma bizim dışımızda yürüdü. Altılı masadaki partilerin açıklamalarını değerlendirme gereği görmüyorum. Kimsenin “HDP’ye bakanlık verilir, verilmez” şeklinde ahkam kesme hakkı yoktur. Bizler bu ülkede demokratik siyaset alanında ısrarımızı bütün zorluklara, baskılara, kuşatmalara karşın sürdürüyoruz. Bu kararlılığımız partinin büyümesini de sağlıyor. Bizim amacımız bütün siyasal ve toplumsal sıkıntılarda ve elbette ülkenin idaresinde tesirli bir güç olmaktır. Bu, bakanlık tartışmalarının ötesinde ve bunu aşan bir maksattır.

Altılı masanın belirleyeceği adaya karşı tavrınız nasıl olacak? Destekleyecek misiniz? Desteklerseniz hangi koşullarda destek vereceksiniz?

Kamuya açık müzakere ve direkt diyalog formülü diğer muhalefet partileri tarafından kabul görürse, ortak aday fikrine açık olduğumuzu 27 Eylül deklarasyonumuzda söyledik, ondan sonra da çeşitli vesilelerle bunu anlattık. Şayet bu teknikle bir karşılık bulamazsak başka bir adayla seçime girme seçeneğini gündemimizde tutuyor ve bu yönde çalışmalar yapıyoruz. Yani davet yapmış, öylece oturup karşılık bekleyen bir halimiz yok, olamaz da.

Altılı masada İYİ Parti’nin itirazlarına rağmen tekrar de açık müzakere ihtimalini muhtemel görüyor musunuz?

Bu çeşit spekülasyonlara girmeyi yararlı bulmuyorum. Biz açık ve şeffaf bir siyaset yürütüyoruz, önerdiğimiz yol de son derece net. Ayrıyeten davetlerimizi yalnızca siyasi partilere de yapmıyoruz. Türkiye’de bu zorba rejimden, bu sömürücü talan tertibinden kurtulmak isteyen bütün toplum kısımlarına yapıyoruz. Bundan Ötürü biz muhalefet partilerine bir davet yapmışız ve yanıtı bekliyormuşuzi bir algı kesinlikle yanlıştır. Biz ittifakımızı Türkiye’de ezilen, sömürülen, inkâr edilen tüm toplum kısımlarının güçlü adresi ve değişimin gerçek alternatifi haline getirmek istiyoruz.

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, HDP ile görüştüklerini açıklamıştı. Altılı masada diğer partilerle görüşmeleriniz sürüyor mu? Varsa bu görüşmeler hangi kapsamda ilerliyor?

Bizim siyasi partiler ve STK’lardan sorumlu eş genel başkan yardımcılığımız ve bu bünyede kurduğumuz bir heyetimiz var. Muhalefet partileriyle gerektiğinde yahut ihtiyaç hasıl olduğunda tabii ki görüşmeler yapıyoruz. Heyetlerimiz, CHP, DEVA Partisi, Saadet Partisi ve Gelecek Partisi ile zaman zaman bir araya gelip çeşitli mevzuları değerlendiriyorlar. fakat bizim seçimler için önerdiğimiz prosedür bu görüşmelerle sınırlı, daha doğrusu bundan ibaret değildir. Biz açık müzakere, direkt diyalog ve belli bahislerde mutabakat tekniğini öneriyoruz. Yani kamuoyunun bilgisi dahilinde görüşmeler yapılmalı ve temel problemlerde mutabakat hedeflenmeli. Müzakere için önerdiğimiz çerçeve de 27 Eylül 2021’de açıkladığımız deklarasyondur. Mutabakat sağlanabilirse o zaman ortak aday seçeneği hayata geçirilebilir.

Bu durumda Demokrat Parti ve İYİ Parti’nin onay vermesi mi gerecek?

Bu, altılı masanın kendi iç sıkıntısıdır. Açık müzakerenin ve mutabakat arayışının hangi yollarla, hangi biçimlerle yapılacağı konusunu kendi aralarında tartışabilir ve bir karar verebilirler. Bu mesele bizim değil, onların sonuca bağlamaları gereken bir mevzudur.

Kemal Kılıçdaroğlu, aday olursa destekleyecek misiniz?

Adayın kim olacağına dair bir tartışma bizim gündemimizde yok. Bunu hep söyledik. Kemal Bey’e ehemmiyet veriyoruz, uğraşlarını çok önemli buluyoruz. fakat adayın kim olacağı sıkıntısı altılı masanın işidir. Bizim açımızdan aday konusunda şu iki mevzu çok önemli: Birincisi, aday, açık müzakere ve mutabakat arayışı metodunu kabul edecek mi? İkincisi, bizim deklarasyon başlıklarımız üzerinden yürüteceğimiz müzakerede varılacak mutabakatı hayata getirecek niteliklere sahip mi? Yani bizim temel beklentimiz demokrasiye, adalete, özgürlüğe, barışa ilişkin yapılacak müzakerede ortaya bir mutabakat çıkarsa bunları yerine getirebilecek bir aday olmalı.

Bu kriterleri karşılaması durumunda Mansur Yavaş’ın mümkün bir adaylığına destek verecek misiniz?

Kimin ülkede demokrasinin önünü açıp açamayacağını, kimlerin Kürt sıkıntısında demokratik, siyasal tahlil prosedürünü benimseyip benimsemeyeceğini, kimlerin emekten yana bir ekonomik sistemin inşasına yanaşıp yanaşmayacağını kestirmek zor değil. ama biz prensip olarak isim anmıyoruz. Lakin bu söylediklerimden bir sonuç çıkarmak da güç olmasa gerek.

Muhalefet bir müddettir seçim öncesi provokasyonların olabileceği ikazları yapıyor. Mersin’deki Polisevine yönelik terör saldırısını bu ikazlar kapsamında mı pahalandırmak gerekiyor?

Bizim seçim güvenliğine yönelik çağrılarımız 2021 Şubat ayından beri devam ediyor. Seçime giderken bütün muhalefet partilerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini hep ifade ettik. Ayrıyeten beklenen kaos senaryolarına karşı birlikte tavır almak gerektiğine dair de ikazlarımızı yaptık, yapıyoruz. O günden bu yana yaşadıklarımız ne kadar haklı olduğumuzu ortaya koyuyor. Deniz Poyraz arkadaşımız katledildiğinde de benzer şeyleri söylemiştik ve devlet içinde ya da iktidar etraflarında kaos planları yapan odaklar bulunduğu kanısında olduğumuzu vurgulamıştık. O günkü ikazlarımız her türlü kaos planına karşı demokratik siyasette ısrar etme ve olabilecek en geniş demokratik dayanışmayı oluşturma siyasetine yönelikti. Seçimlere daha da yaklaştığımız bu periyotta kaos planlarının çok önemli boyutlara ulaşma ihtimalini herkes çok ciddiye almalıdır. Mersin’deki olayın da bu çerçevede kıymetlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Saldırıyı biz de açık bir şekilde kınadık, kınıyoruzkınamak tek başına yetmiyor. Hüzünlüyüz elbette ama ıstırap bildirmek de tek başına tahlil değil. Bu hücumun detaylarıaydınlatılmalıdır. Zira kaos planlarından medet umanların en büyük beslenme kaynakları baş karışıklığı yaratmak ve toplumsal karmaşanın derinleşeceği koşulları tahrik etmektir. 7 Haziran–1 Kasım arası yaşananları yeniden canlandıracak her türlü hazırlık ya da niyeti boşa çıkarmak için çok geniş bir demokratik irade iştirakine ihtiyaç var.

Selahattin Demirtaş, HDP Kurultayının akabinde “Çuvaldızı kendimize batırmalıyız” demişti. Demirtaş’ın bu ifade ile HDP idaresini eleştirdiği yorumları yapılmıştı. Siz bu mevzuda bir özeleştiri yaptınız mı? Demirtaş, sahiden HDP idaresini mi eleştirdi?

Selahattin Demirtaş eş genel başkanlık yapmış, çeşitli kademelerde bu mücadeleye büyük katkılar sunmuş değerli bir arkadaşımızdır. Görüşlerini kamuoyuyla paylaşması da hakkıdır ve pek olağandır. Bunlar içinde teklif ve tenkitler de olabilir.fakat biz, Selahattin Demirtaş’ın açıklamalarının parti siyasetleriyle asılda uyumlu olduğunu ve parti siyasetlerini destekleme maksadına yönelik olduğunu düşünüyoruz. Parti yönetimi ile Selahattin Demirtaş arasında ihtilaf ya da ayrılık, çekişme ya da çeliki olduğuna dair her türlü spekülasyon temelsizdir. Kendisiyle diyaloğumuz düzenli olarak devam ediyor. Yalnızca kendisiyle de değil, cezaevlerinde diğer arkadaşlarımızla bütün çok önemli etaplarda teklif ve görüş istiyoruz.

Herhangi bir yasal engeli olmaması durumunda Selahattin Demirtaş’ı cumhurbaşkanı adayı olarak gösterir misiniz?

Kendi sistemlerimizi, yani tabanla istişare ve şuralarda tartışma metodunu işletmeden, bu mevzuda bir karar vermemiz söylediği söz edilen olamaz. Sistemlerimizin temel özellikleri çoğulculuk, katılımcılık ve enine uzunluğuna müzakeredir. Bunun dışında HDP’de hiç kimse “bizim adayımız şu isimdir” deme yetkisine sahip değil. Buna eş liderler da dahil. Ayrıyeten kurduğumuz ittifak içerisinde tartışmalar yürütmeden, adayla ilgili değerlendirme yapmamız da doğru olmaz.