Sosyal medya düzenlemesi Meclis’ten geçti

Kanuna göre, yasal tabana kavuşturulmaları için internet haber siteleri ile basın kartına ilişkin hususlar, Basın Kanunu’nun kapsamına alınarak radyo, televizyon, kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu işçisi, basın kartı düzenlenmesi bakımından müddetli yayın çalışanları gibi değerlendirilecek.

Basın Kanunu’nun emelleri arasına basın kartına ilişkin tarz ve temelleri belirlemek de eklenecek. Basın kartı talep eden medya mensupları ve enformasyon vazifelileri, kanun kapsamına dahil edilecek.

İnternet haber siteleri de periyodik yayın tarifi kapsamına alınacak. Düzenlemede “internet haber sitesi”, “İletişim Başkanı”, “İletişim Başkanlığı”, “Basın Kartı Komisyonu”, “medya mensubu”, “enformasyon görevlisi” de tanımlanıyor.

İnternet haber sitelerinde faaliyet gösterdiği iş yeri adresi, ticari unvanı, elektronik posta adresi, iletişim telefonu ve elektronik tebligat adresi ile yer sağlayıcısının ismi ve adresi kendilerine ait internet ortamında kullanıcıların ana sayfadan direkt ulaşabileceği şekilde ve “iletişim” başlığı altında bulundurulacak.

İnternet haber sitelerinde bir içeriğin ilk defa sunulmaya başlandığı tarih ile sonraki güncelleme tarihleri, her erişildiğinde değişmeyecek şekilde içeriğin üzerinde belirtilecek.

Kayıt için verilen beyannamede elektronik tebligat adresi de gösterilecek.

Yayım durdurma müeyyidesi internet haber siteleri bakımından uygulanmayacak. İnternet haber sitesinin karara uymaması halinde Cumhuriyet Başsavcılığı 2 hafta içinde eksikliğin giderilmesini ya da gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini internet haber sitesinden isteyecek. İstemin 2 hafta içinde yerine getirilmemesi durumunda Cumhuriyet Başsavcılığı internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti maksadıyla asliye ceza mahkemesine başvuracak. Mahkeme en geç 2 hafta içinde kararını verecek.

Başvurunun kabul edilmesi halinde internet haber siteleri için sağlanabilecek resmi ilan ve reklam ile çalışanlarının basın kartına ilişkin hakları ortadan kalkacak. İnternet haber sitesi için sağlanan hakların ortadan kaldırılması, bu kanun ya da ilgili mevzuat uyarınca öngörülen yaptırımların uygulanmasına pürüz olmayacak.

Teslim ve muhafaza yükümlülüğü

İnternet haber sitesinde yayımlanan içerikler, gerektiğinde talep eden Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmek üzere doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış şekilde 2 yıl süre ile muhafaza edilecek.

Yargı mercileri tarafından yayının soruşturma ve kovuşturma konusu olduğunun internet haber sitesine yazılı olarak bildirilmesi halinde, bu süreçlerin sonuçlandığının bildirilmesine kadar soruşturma ve kovuşturma konusu yayın kaydının saklanması mecburî olacak.

İnternet haber sitelerinde zarar gören kişinin düzeltme ve karşılık yazısını sorumlu müdür, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL irtibatı sağlanmak suretiyle puntolarla ve şekilde yayımlamak zorunda olacak. Yayın hakkında verilen erişimin engellenmesi ve/veya içeriğin çıkarılması kararının uygulanması yahut internet haber sitesi tarafından içeriğin resen çıkarılması durumunda, düzeltme ve karşılık metni ilgili yayının yapıldığı internet haber sitesinde ilk 24 saati ana sayfasında olmak üzere 1 hafta müddetle yayımlanacak.

Basılmış eserler ya da internet haber siteleri yoluyla işlenen ya da bu kanunda öngörülen diğer hatalarla ilgili ceza davalarının bir muhakeme kuralı olarak, günlük periyodik yayınlar ve internet haber siteleri tarafından 4 ay, diğer basılmış eserler tarafından 6 ay içinde açılması mecburî olacak. Bu mühletler basılmış yapıtların Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği tarihten, internet haber siteleri için ise habere ilişkin suç ihbarının yapıldığı tarihten başlayacak.

Basın kartı başvurusu, niteliği ve çeşitleri belli oldu

Kanunla basın kartı başvurusu, niteliği ve çeşitleri de belli oldu. Buna göre, basın kartı başvurusu İletişim Başkanlığına yapılacak. Basın kartı, resmi nitelikte bir kimlik evrakı olarak kabul edilecek.

Basın kartı cinsleri şöyle:

– Göreve bağlı basın kartı: Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen basın kartını,

– Periyodik basın kartı: Görev alanı Türkiye’yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Süreksiz basın kartı: Görev alanı Türkiye’yi kapsamamakla birlikte süreksiz bir mühletle Türkiye’ye haber gayeli gelen yabancı medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Serbest basın kartı: Süreksiz bir mühletle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan medya mensuplarına verilen basın kartını,

– Daima basın kartı: En az 18 yıl mesleksel hizmeti bulunan medya mensupları ve enformasyon görevlilerine ömür uzunluğu verilen basın kartını ifade edecek.

Basın kartı, Türkiye’de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının Türk vatandaşı medya mensuplarına, müddetli yayınların sahiplerine ya da hukuksal kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu liderlerine, medya kuruluşları ismine hareket eden ve görev alanı Türkiye’yi kapsayan yabancı medya mensupları ile görev alanı Türkiye’yi kapsamamakla bir arada süreksiz bir mühletle Türkiye’ye haber hedefli gelen yabancı medya mensuplarına, yurt dışında yayın yapan medya kuruluşlarının, Türk vatandaşı sahiplerine ve çalışanlarına, yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına, medya alanında hizmet veren kamu kurum ve kuruluşlarında ve kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu işçisine, medya alanında faaliyet göstermeleri kaidesiyle sendikalar ile kamu faydasına faaliyette bulunduğu tespit edilen dernek ve vakıfların yöneticilerine verilebilecek.

Basın kartı talep edenlerin müracaatta bulunabilmeleri için 18 yaşını bitirmiş olması, en az lise ya da dengi bir eğitim kurumundan mezun olması, kısıtlı ya da kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması kaidesi aranacak.

Ayrıca basın kartı talep edenlerin müracaatta bulunabilmesi için Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü hususunda belirtilen mühletler geçmiş olsa bile; taammüden işlenen bir cürümden ötürü 5 yıl ya da daha fazla mühletle hapis cezasına yahut şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, güveni berbata kullanma, palavra tanıklık, palavra yere yemin, iftira, suç uydurma, müstehcenlik, fuhuş, hileli iflas, zimmet, irtikap, rüşvet, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, kabahatten kaynaklanan malvarlığı pahalarını aklama hataları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamu barışına karşı suçlar, anayasayave bu nizamın işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, casusluk kabahatleri ve terör suçlarından karar giymemiş olması gerekiyor.

Kart talep edenlerde, Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kararlarına uygun mukavele yapmış olması ve zorlayıcı sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması, medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması kuralı da aranacak.

Basın kartı talep eden vadeli yayın sahipleri ya da hükmî kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu liderlerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında basın kartı alabilecek çalışanlarda ve yabancı basın-yayın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarından basın kartı talep edenlerde “Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kararlarına uygun kontrat yapmış olması ve zorlayıcı sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması, medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması” kaideleri aranmayacak.

Sürekli ve serbest basın kartı talep edenler ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) aracılığıyla göreve bağlı basın kartı talep edenlerde ise “Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kararlarına uygun mukavele yapmış olması ve zorlayan sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması” kaidesi aranmayacak.

Basın kartı talep eden yabancı medya mensuplarına, medya kuruluşu tarafından görevlendirildiklerini belgelendirmeleri, Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca çalışma müsaadelerinin olması, bağlı bulundukları kuruluşun yönetim merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye’deki büyükelçilik, elçilik ya da konsolosluklarından aldıkları takdim mektubunu ibraz etmeleri halinde, karşılıklılık aslı da gözetilerek Başkanlıkça basın kartı verilebilecek.

Basın Kartı Komitesi 19 üyeden oluşacak. Komitede, Başkanlığı temsilen 3 üyenin yanı sıra personel sendikası şeklinde faaliyet gösteren sendikalardan basın kartı sahibi üyesi en fazla olan sendika tarafından belirlenecek 2 üye ile iletişim fakültesi dekanları ya da basın kartı sahibi gazeteciler ortasından Başkanlıkça belirlenecek 3 üye de yer alacak. Üyelerin görev mühleti 2 yıl olacak. Müddeti dolan üyeler yeniden seçilebilecek.

Komisyon; müracaat sahibinin niteliklerini, mesleksel çalışmalarını, yapıtlarını, mükafatlarını değerlendirerek basın kartı taşıyıp taşımayacağına karar verecek.

Basın İlan Kurumu Genel Kurulu üye sayısı 42’ye çıkarılacak

Basın İlan Kurumu Genel Kurulu üyeliğine; resmi ilan yayımlayacak internet haber sitelerinden 2, Cumhurbaşkanı’nca belirlenecek 2, BTK ile RTÜK’ten 2 temsilci daha eklenecek. Genel Konseyin üye sayısı 42’ye çıkarılacak.

Basın Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a göre, basın kartı sahibinin, kanunda belirtilen niteliklere sahip olmadığının ya da bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması halinde basın kartı, İletişim Başkanlığınca iptal edilecek.

Basın kartı sahibinin, basın ahlak asıllarına aykırı davranışlarda bulunması halinde Basın Kartı Kurulu kararıyla basın kartı iptal edilecek.

Basın kartı sahibinin gereken niteliklere sahip olmadığının ya da bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması nedeniyle İletişim Başkanlığınca basın kartının iptali halinde kartın iade edildiği tarihten itibaren 1 yıl geçmedikçe yeniden basın kartı verilmeyecek.

Belirtilen mühletler, iptal edilen basın kartının iade edildiği tarihten itibaren işlemeye başlayacak.

Adli sicil kaydında basın kartı verilmesine mahzur bir cürümden mahkumiyeti bulunan bireylere, bu mahkumiyetler adli sicil kaydından silinmedikçe ya da yasaklanmış hakların geri verilmesine karar verilmedikçe basın kartı düzenlenmeyecek.

İletişim Başkanlığınca düzenlenecek basın kartlarının hali, medya kuruluşlarında aranacak kurallar, kontenjanlar, Basın Kartı Kurulunun belirlenmesi, çalışma ve karar alma yolları, müracaat cinsleri ile müracaatta istenilecek dokümanlar İletişim Başkanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet gösteren internet haber siteleri, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yöntemince verilmiş olan basın kartları, gerekli kaideleri taşımaları kaydıyla geçerliliğini müdafaaya devam edecek.

Basın İlan Kurumu Genel Şura üye sayısı 42’ye çıkacak.

Yasayla 36 bireyden oluşan Basın İlan Kurumu Genel Konseyine, resmi ilan yayımlayacak internet haber sitelerinden 2, Cumhurbaşkanı’nca belirlenecek 2, radyo, televizyon ve internet siteleriyle ilgili süreçler gerçekleştiren BTK ile RTÜK’ten 2 temsilci eklenecek. Genel Heyet üye sayısı 42’ye çıkacak.

Kurumun ülke genelinde görevli olmasıyla tüm Anadolu gazetelerinin kayıtları Basın İlan Kurumunda tutulduğundan, Anadolu gazete sahipleri temsilcileri seçimi İletişim Başkanlığı yerine Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünce düzenlenecek.

Anadolu gazete sahiplerinin Genel Konseye katılacak temsilcileri, resmi ilan yayımlayan Anadolu gazete sahiplerinin yahut bu gazetelerin başka ayrı gösterecekleri temsilcilerinin Genel Müdürlüğün daveti üzerine katılacakları toplantıda farklı coğrafik bölgelerden olmak üzere seçilecek. Yeni üyeler belirlenene kadar mevcut üyelerin vazifeleri devam edecek.

İnternet haber sitelerinde yayımlanacak resmi ilan ve reklamlar

Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü, her ayın sonunda resmi ilan ve reklam verilebilecek olan mevkuteler ile internet haber sitelerinin isimlerini ve vasıflarını ihtiva eden birer listeyi, kurumun internet siteleri üzerinden duyuracak.

İnternet haber sitelerinde yayımlanacak resmi ilan ve reklamların kapsam ve temelleri da belirlenecek. Böylelikle internet haber sitelerinde resmi ilan ve reklamların Basın İlan Kurumu aracılığıyla yayımlanabilmesine fırsat sağlanacak.

Basın İlan Kurumu aracılığıyla yayımlanan ilanların kopyalanması ya da ticari faaliyete mevzu edilmesi durumlarına dair yöntem ve asılların tespit edilmesi için Genel Heyete yetki veriliyor, kamuya ait ilanlara vatandaşların tek merkezden kolay kolay ulaşabilmesi ve Basın İlan Kurumu İlan Portalı’na hukuksal statü kazandırılıyor.

Buna göre, Resmi Gazete’de yayımlananlar hariç olmak üzere Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmelikler uyarınca yayımlatılması mecburi olan resmi ilanlar ile daire ve teşekküller, kanun ya da Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan sair kuruluşlar ya da bunların iştiraklerinin internet haber sitelerinde yayımlatacakları ilan ve reklamlar lakin Basın İlan Kurumu aracılığı ile yayımlanacak.

Kurum aracılığıyla yayımlanan ilan ve reklamların, kopyalanması, yayımlanması, yayımlattırılması ve ticari faaliyete husus edilmesi Kurumun vereceği müsaadeye bağlı olacak.

Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar ile Bakanlıklar, bağlı, ilgili ya da alakalı kurum ve kuruluşlar, diğer kurum ve kuruluşların kendi internet sitesinde yayını zarurî olan ilanlarının ayrıyeten Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yayımlatılması zarurî olacak. Bu ilanların Basın İlan Kurumu İlan Portalı’ndaki yayınından ücret alınmayacak.

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayımlatılması görevi Basın İlan Kurumuna verildiğinden, gazete ve mecmualar için uygulanan müeyyideler internet haber sitelerine de uygulanacak.

Müeyyide uygulanan gazete, mecmua ve internet haber sitelerinin başvuracağı yargı mercisi konusunda tereddütlerin giderilmesi maksadıyla başvurulacak mahkeme yeri, Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki asliye hukuk hakimliği olarak değiştirilecek, 15 gün olan mahkemenin karar verme mühleti kaldırılarak bahse ilişkin kolay yargılama metodu getirilecek.

Yönetim Kurulu kararına karşı, kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki asliye hukuk hakimliğine itiraz edilebilecek.

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayımlayacakların sorumlulukları

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayımlayacakların sorumluluklarına da kanunda yer veriliyor.

İnternet haber sitelerinde resmi ilan ve reklam yayımlayacakların taşıması gereken vasıflar ve yerine getirmesi gereken misyonlar ile yayına ilişkin yol ve asıllar kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Basın İlan Kurumu Genel Kurulunca 6 ay içinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki taşınır, taşınmaz satışlarının gazete yoluyla ilan edilip edilemeyeceğinin takdir yetkisi icra memurluklarının tasarrufuna bırakılacak. İcra memurlarınca ifa edilen bu yetkiden kaynaklanan uygulamalardaki farklılıkların giderilmesi, bu ilanların internet haber sitelerinde de yayımlatılması amaçlanıyor.

Elektronik satış portalı ve Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yapılacak ilan, artırmanın bitimine kadar erişime açık tutulacak.

Toplam muhammen bedeli 500 bin liraya kadar olan satışlar için gazete ya da internet haber sitesi ile ilan yapılıp yapılmayacağına, icra dairesince alakadarların menfaatleri dikkate alınarak karar verilecek fakat toplam muhammen bedeli 500 bin liranın üzerinde ve 2 milyon liranın altında olanlar, satışın yapılacağı yerde yayımlanan resmi ilan yayımlama hakkını haiz bir yerel gazete ya da bir internet haber sitesinde ilan edilecek.

Satışın yapılacağı yerde resmi ilan yayımlama hakkını haiz yerel gazete ya da internet haber sitesi yönetimi bulunmaması halinde ilan, icra dairesinin belirleyeceği benzer kent mülki hudutları içerisinde bulunan öteki bir yayın yerinde resmi ilan yayımlama hakkını haiz bir yerel gazete ya da bir internet haber sitesi aracılığıyla duyurulacak.

Toplam muhammen bedeli 2 milyon lira ve üzerinde olanlar ise bir internet haber sitesinde ya da yurt genelinde dağıtılıp satışa sunulan ve ilan talebi tarihinde günlük fiili satışı 50 bin adedin üzerinde olan resmi ilan yayımlama hakkını haiz bir gazetede yayımlatılacak.

Gazete ya da internet haber sitesinde yayımlanacak ilanlar eş vakitli olarak Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda da duyurulacak.

Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yayımlanacak ilanlardan ücret alınmayacak.

Parasal limitler bir evvelki yılın aralık ayındaki yıllık üretici fiyat endeksi esas alınarak Adalet Bakanlığı tarafından güncellenecek ve her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere aynı tarihe kadar Resmi Gazete’de ilan edilecek. Söylediği Söz edilen nakdî limitler olağanüstü hallerde yeniden Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararı ile güncellenebilecek.

Gazetede, internet haber sitesinde, elektronik satış portalında ya da Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda ilanı yapılan metindeki kusurlar, ihale tarihi değiştirilmeksizin yalnızca elektronik satış portalında ilanen düzeltilecek.

Halk arasında kaygı, endişe ya da panik yaratmak saikiyle gerçeğe aykırı bilgiyi yaymaya 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası

Basın Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a göre, resmi ilanlar, kaideleri Basın İlan Kurumu Genel Kurulunca belirlenecek internet haber sitelerinde de yayınlanacak.

İhaleler, işin yapılacağı yerde çıkan bir gazetenin yanı sıra bir internet haber sitesinde de duyurulabilecek. İhalenin yapılacağı yerde gazete çıkmaması ya da internet haber sitesi yönetimi bulunmaması halinde ise ilan, müddetler içinde Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda yer alacak.

Basın Kanunu’nun “Cezai ve Hukuksal Sorumluluklar” ile ilgili düzenlemeleri içeren kısımlarına internet haber siteleri de eklenecek.

Halk arasında tasa, endişe ya da panik yaratmak saikiyle ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu nizamı ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak. Failin, suçu gerçek kimliğini gizleyerek ya da bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlemesi halinde söylediği söz edilen ceza yarı oranında artırılacak.

“Halkı aldatıcı bilgiyi alenen yayma” suçu nedeniyle verilen bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları temyiz edilebilecek.

Erişim Sağlayıcıları Birliğinin görev alanı, erişimin engellenmesi kararları ile birlikte içeriğin çıkarılması kararlarının uygulanmasına yönelik diğer kanunlarda yer alan düzenlemeleri de kapsayacak şekilde yeniden belirleniyor.

Birlik ile erişim sağlayıcılar arasında kararların bildirimi noktasında doğru ve süratli bir şekilde bilgi akışının sağlanmasını teminen gerekli yazılım ve donanımın, erişim sağlayıcılar tarafından kurulması yükümlülüğü getiriliyor.

Erişim Sağlayıcıları Birliğine, kendisine gelen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesine yönelik mahkeme kararlarını, elektronik posta yoluyla ilgili içerik ya da yer sağlayıcılarına bildirme imkanı veriliyor.

İnternetin dağınık ve dinamik yapısı nedeniyle içerik ya da yer sağlayıcının nerede bulunduğunun tespitinde yaşanan meselelerin ve buna bağlı olarak ortaya çıkan yetki tartışmasının giderilmesi ve katalog kabahatlerle daha faal mücadele edilebilmesi maksadıyla yurt içi-yurt dışı ayrımı kaldırılıyor, Liderin engelleme yetkisinde yeknesaklık sağlanıyor.

Milli İstihbarat Teşkilatının faaliyetleri ve işçisine yönelik suç teşkil eden içerikler katalog suçlar kapsamına alınacak.

Hakim tarafından verilen içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi kararına mevzu kişilik hakkının ihlaline ilişkin yayının öbür internet adreslerinde de yayınlanması durumunda, ilgili kişi tarafından Birliğe müracaat edilmesi halinde mevcut karar bu adresler için de uygulanacak. Müracaatın, Birlik tarafından kabulüne karşı itiraz, kararı veren hakimliğe yapılacak. İnternet sitesindeki yayının tümüne yönelik erişimin engellenmesi kararlarında bu fıkra kararı uygulanmayacak.

Kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerini getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya para cezası verebilecek

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerini getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya, bir evvelki takvim yılındaki global cirosunun yüzde 3’üne kadar idari para cezası verebilecek.

Basın Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Türkiye’den günlük erişimi 1 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcının bulunduracağı temsilcinin gerçek kişi olması halinde bu kişi Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşı olacak.

Türkiye’den günlük erişimin 10 milyondan fazla olması halinde yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı tarafından belirlenen gerçek ya da hükmî kişi temsilci, sosyal ağ sağlayıcının sorumlulukları gizli kalmak kaydıyla teknik, idari, tüzel ve mali istikametten tam yetkili ve sorumlu olup bu temsilcinin hükmî kişi olması halinde direkt sosyal ağ sağlayıcı tarafından sermaye şirketi şeklinde kurulan bir şube olması zarurî olacak.

Sosyal ağ sağlayıcıların BTK’ye sundukları raporlar; başlık etiketleri, öne çıkarılan ya da erişimi azaltılan içeriklere ilişkin algoritmalarına, reklam siyasetlerine ve şeffaflık siyasetlerine ilişkin bilgileri de içerecek. Sosyal ağ sağlayıcıları, kurum tarafından istenen bilgileri kuruma vermekle yükümlü tutulacak.

Reklam kütüphanesi

Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcılarına eşit ve tarafsız davranmakla yükümlü olup BTK’ye sunulacak raporda, bu konuya ilişkin alınan önlemlere de yer verilecek. Sosyal ağ sağlayıcı, bu kanun kapsamındaki suçlara ilişkin içerikler ile başlık etiketlerinin yayınlanmamasına ilişkin kendi sistem, sistem ve algoritmasında BTK ile iş birliği halinde gerekli önlemleri alacak, bu önlemler, raporunda bulunacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcılara teklifler sunarken hangi parametreleri kullandığına internet sitesinde açık, anlaşılır ve çarçabuk ulaşılabilir şekilde yer verecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcılara önerdiği içeriklere ilişkin tercihleri güncelleme ve şahsî bilgilerinin kullanılmasını sonlandırma seçeneği sunma konusunda aldığı gerekli önlemleri, raporunda sıralayacak. Sosyal ağ sağlayıcı, reklamlara ilişkin içerik, reklam veren, reklam mühleti, hedef kitlesi, ulaşılan kişi ya da grup sayısı aynıi bilgilerin bulunduğu reklam kütüphanesi oluşturarak bunu internet sitesi üzerinden yayınlayacak.

TCK’de yer alan suçlara ilişkin içerikler adli mercilere verilecek

Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) yer alan, çocukların cinsel istismarı, halkı aldatıcı bilgiyi alenen yayma, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, anayasayave bu sistemin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarına mevzu internet içeriklerini oluşturan ya da yayan faillere ulaşmak için gerekli olan bilgileri, soruşturma aşamasında cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında yargılamanın yürütüldüğü mahkemece talep edilmesi üzerine, ilgili sosyal ağ sağlayıcının Türkiye’deki temsilcisi, adli mercilere verecek.

Bu bilgiler, talep eden cumhuriyet başsavcılığı ya da mahkemeye verilmezse ilgili cumhuriyet savcısınca, yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranında daraltılması talebiyle Ankara Sulh Ceza Hakimliğine başvurulabilecek.

İnternet trafiği bant genişliğinin daraltılması kararı verilmesi halinde, bu karar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK’ye gönderilecek. Kararın gereği, bildirimden itibarenve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Sosyal ağ sağlayıcının, yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde yaptırımlar kaldırılacak ve BTK’ye bildirilecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, çocuklara has ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli önlemleri alacak.

Reklam ve bant daraltılması yasağı

İdari önlemler gizli kalmak kaydıyla, BTK Başkanı tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereğinin yerine getirilmemesi halinde, Türkiye’de ikamet eden vergi mükellefi gerçek ve hukukî şahısların, ilgili yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıya 6 aya kadar reklam vermesinin yasaklanmasına BTK Başkanı tarafından karar verilebilecek. Bu kapsamda yeni mukavele kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak. Reklam yasağı kararı Resmi Gazete’de yayımlanacak.

BTK Başkanı, reklam yasağı kararının yanı sıra içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının yerine getirilmesine kadar sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim tarafından bu yönde verilen kararın ilgili sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesinden itibaren 30 gün içinde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının sosyal ağ sağlayıcı tarafından yerine getirilmemesi halinde, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için BTK Başkanı tarafından sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar, erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK’ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren çabucak ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Sosyal ağ sağlayıcının, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereğini yerine getirmesi ve BTK’ye bildirmesi halinde sırf internet trafiği bant genişliğinin daraltılması önlemi kaldırılacak.

Reklam yasağına aykırı davrananlara 100 bin liraya kadar ceza

BTK Liderince verilen idari para cezaları, yasal müddetinde 1 yıl içinde birden fazla ödenmezse, Başkan tarafından yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıya Türkiye’de ikamet eden vergi mükellefi gerçek ve hukukî bireylerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına 6 aya kadar yeni reklam vermesinin yasaklanmasına karar verilebilecek. Bu kapsamda verilen reklam yasağına aykırı davranan Türkiye’de ikamet eden vergi mükellefi gerçek ve hükmî bireylere 10 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanmasına BTK Başkanı karar verebilecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, BTK tarafından yapılacak kullanıcı haklarına ilişkin düzenlemelere uyacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, hesap verebilirlik unsuruna uygun şekilde hareket etmek, kanunun uygulanmasında şeffaflığı sağlamak, kanunun uygulanmasına ilişkin gerekli tüm bilgi ve evrakları BTK tarafından istenildiği zaman BTK’ye vermekle yükümlü olacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, başlık etiketleri ve öne çıkarılan içeriklerin ihtar formülüyle kaldırılması için BTK ile iş birliği içinde faal bir müracaat sistemi kuracak. Sosyal ağ sağlayıcı, başlık etiketleri ya da öne çıkarılan içerikler aracılığıyla ortam sağladığı diğerine ait yayın yoluyla işlenen cürümden, kendisine hukuk dışı içeriğin bildirilmiş ve buna karşın içeriğin bildiriminden itibarenve en geç 4 saat içinde kaldırılmamış olması durumunda söylediği söz edilen içerikten direkt sorumlu olacak.

Sosyal ağ sağlayıcının kanuna uyumu

Sosyal ağ sağlayıcı, şahısların can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan içerikleri öğrenmesi ve gecikmesinde sakınca bulunması halinde, bu içeriği ve içeriği oluşturana ilişkin bilgileri yetkili kolluk üniteleriyle paylaşacak.

BTK, sosyal ağ sağlayıcının bu kanuna ahengine ilişkin olarak sosyal ağ sağlayıcıdan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, algoritmalar, data sürece sistemleri ve ticari tavırlar dahil her türlü açıklamayı talep edebilecek. Sosyal ağ sağlayıcı, BTK tarafından talep edilen bilgi ve dokümanları en geç 3 ay içinde verecek. BTK, sosyal ağ sağlayıcının kanuna ahengini, sosyal ağ sağlayıcının bütün tesislerinde yerinde inceleyebilecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, kamu güvenliğini ve kamu sıhhatini etkileyen olağanüstü durumlara ilişkin kriz planı oluşturmakla ve kuruma bildirmekle yükümlü olacak.

BTK Başkanı, kanunda belirtilen yükümlülüklerini yerini getirmeyen sosyal ağ sağlayıcıya bir evvelki takvim yılındaki global cirosunun yüzde 3’üne kadar idari para cezası verebilecek.

Şebekeler üstü hizmete ilişkin düzenleme

Elektronik Haberleşme Kanunu’na, “şebekeler üstü hizmet” ve “şebekeler üstü hizmet sağlayıcı” kavramları ekleniyor.

“Şebekeler üstü hizmet”, internet erişimine sahip abone ve kullanıcılara, işletmecilerden ya da sağlanan internet hizmetinden bağımsız olarak kamuya açık bir yazılım vasıtası ile sunulan, sesli, yazılı, görsel iletişim kapsamındaki şahıslar arası elektronik haberleşme hizmetlerini; “şebekeler üstü hizmet sağlayıcı” ise şebekeler üstü hizmet tarifi kapsamına giren hizmetleri sunan gerçek ya da hukuksal kişiyi ifade edecek.

BTK’ye, şebekeler üstü hizmetlere ilişkin gerekli düzenlemeleri yapma ve ilgili önlemleri alma konusunda yetki veriliyor.

Şebekeler üstü hizmet sağlayıcılar, faaliyetlerini Türkiye’de kurdukları anonim şirket yahut limitet şirket statüsündeki tam yetkili temsilcileri vasıtası ile BTK tarafından yapılacak yetkilendirme çerçevesinde yürütecek.

Kanunda öngörülen yükümlülükleri yerine getirmeyen ya da yetkilendirilmeksizin hizmet sunan şebekeler üstü hizmet sağlayıcılara 1 milyon liradan 30 milyon liraya kadar idari para cezası verilebilecek.

İdari para cezasını müddetinde ödemeyen ve Kurumca yapılacak bildirimden itibaren 6 ay içinde Kurum düzenlemelerinde öngörülen yükümlülükleri yerine getirmeyen ya da yetkilendirilmeksizin hizmet sunan şebekeler üstü hizmet sağlayıcısının internet trafiği, bant genişliğinin yüzde 95’ine kadar daraltılmasına ya da ilgili uygulama ya da internet sitesine erişimin engellenmesine Kurum tarafından karar verilebilecek.

Düzenlemenin resmi ilan ve reklam verilebilecek internet haber sitelerinin de Basın İlan Kurumunun internet siteleri üzerinden kamuoyuna duyurulmasını düzenleyen unsuru, internet haber sitelerinde yayınlanacak resmi ilan ve reklamların kapsam ve asıllarını düzenleyen unsuru, gazete ve mecmualar için uygulanan müeyyidelerin internet haber sitelerine de uygulanmasını düzenleyen unsuru, vatandaşların icra, ihale, tebligat ve işçi alanlarına ilişkin ilanlara tek merkezden basitçe ulaşabildiği Basın İlan Kurumu İlan Portalı’nda da bedelsiz yayın yapılmasını düzenleyen unsuru, ihalelerin internet haber sitesinde duyurulmasını düzenleyen unsuru, internet haber sitelerinin cezai ve türel sorumluluklarıyla ilgili düzenleme ve internet haber siteleri çalışanlarının Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kapsamına alınmasını öngören unsuru 1 Nisan 2023’te, diğer kararları ise yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.​​​