Seçim Yasası değişikliği TBMM’den geçti

Kanuna göre, seçimlerde yüzde 10 olarak uygulanan ülke seçim barajı yüzde 7’ye indirilecek.

İttifakın aldığı oy toplamı ülke barajını geçtiği takdirde, seçim etraflarında milletvekili hesabı ve dağılımı, ittifak içinde yer alan her bir partinin o seçim etrafında almış olduğu oy sayısı dikkate alınarak yapılacak.

İttifakı oluşturan siyasi partilerin her birinin çıkaracağı milletvekili sayısı, her seçim bölgesinde ittifak içinde elde ettiği oy sayısı esas alınarak genel D’Hondt uygulaması ile belirlenecek.

Seçime katılma yeterliliği elde eden parti, Siyasi Partiler Kanunu’nda öngörülen ve parti tüzüğünde belirtilen mühletler içerisinde ilçe, kent ve büyük kongrelerini üst üste iki kez yapmamışsa seçime katılma yeterliliğini kaybedecek. Salt TBMM’de grup kurmuş olmak, seçime katılabilmenin kâfi kaidesinden biri olamayacak.

Görme engelli seçmenlerin oyun kapalılığı aslına uygun şekilde oy kullanabilmelerine fırsat sağlanacak. Bu kapsamda Yüksek Seçim Kurulu (YSK), görme engelli seçmenlerin kullanabilmesi için oy pusulalarına uygun şablon sağlayacak.

Seçim heyetinin belirlenmesi

İl seçim kurulu, bir başkan, iki asıl üye ile iki yedek üyeden oluşacak.

İl seçim kurulu başkanı ve asıl üyeleri ile yedek üyeleri, iki yılda bir ocak ayının son haftasında, kent merkezinde görev yapan, kınama ya da daha ağır disiplin cezası almamış, en az birinci sınıfa ayrılmış ve birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemiş hakimler ortasından, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komitesince isim çekme suretiyle tespit edilecek. İsim çekmede ilk çıkan hakim başkan, sonraki iki hakim asıl ve son çıkan iki hakim yedek üye olarak belirlenecek. İsim çekmeye katılacak hakim sayısının beşten az olması durumunda, bu hakimler arasında isim çekme süreci yapıldıktan sonra eksik kalan asıl ve yedek üyeler, en kıdemli yargıçtan başlayarak belirlenecek.

İsim çekmeye katılacak hakimin bulunmaması durumunda ise başkan ve asıl üyeler ile yedek üyeler en kıdemli yargıçtan başlayarak belirlenecek. Bu suretle kurulan kent seçim kurulu iki yıl süre ile görev yapacak.

Kıdemin belirlenmesinde kınama ya da daha ağır disiplin cezası almış olanlar başkalarından daha az kıdemli sayılacak.

İl seçim kurulu başkanlığının boşalması halinde asıl ve yedek üyelerden en kıdemli hakim kent seçim şurasına başkanlık edecek.

İlçelerde, ilçede görev yapan kınama ya da daha ağır disiplin cezası almamış en az birinci sınıfa ayrılmış ve birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemiş hakimler ortasından, merkez ilçelerde ise aynı nitelikleri taşıyan hakimler ortasından adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komitesince isim çekme suretiyle belirlenen hakim, konseyin başkanı olacak.

İsim çekmeye katılacak hakimin bulunmaması durumunda ise en kıdemli hakim heyetin başkanı olacak.

3 ay evvelki seçmen kütüğü üzerinden güncelleme

Sandık heyetine üye bildirme hakkı olan bir parti, oluru olmadan diğer bir parti üyesini sandık kurulu üyesi olarak gösteremeyecek.

Mahalli Yönetimler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun uyarınca yapılacak mahalli yönetimler genel seçimlerinde, yerleşim yeri adresine göre oluşturulan seçimin başlangıç tarihinden 3 ay evvelki seçmen kütüğü üzerinden güncelleme yapılacak.

Kütük düzenlemesi nedeniyle seçmen hiçbir şekilde oy kullanma hakkından mahrum bırakılmayacak. Adresi kapanmış olması sebebiyle adres kayıt sisteminde görünmeyenlerin, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün adres kayıt sisteminde bulunan en son geçerli adres bilgileri esas alınacak.

Muhtarlık bölgesi askı listelerinin askı müddeti içinde bir seçim etrafından başkasına yapılan seçmen nakil istemleri hakkında, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından itiraz üzerine ya da nakil isteminin şüpheli bir teşebbüs olduğu kanaatine varılması üzerine, resen yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda, nakil isteminin kabul edilmemesi halinde, seçmen kaydı dondurulamayacak ve bir önce kayıtlı olduğu adreste seçmen kaydı devam edecek.

İl seçim kurulu başkan ve üyeleri ile ilçe seçim kurulu başkanları, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde yapılan değişikliklere göre yeniden belirlenecek. Bu şekilde belirlenen başkan ve üyeler, evvelki başkan ve üyelerin görev müddetini tamamlayacak.

Maddeyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne paralel olarak Seçim Kanunu’ndaki “Başbakan” ibaresi kanundan çıkarılacak.

Görüşmelerden

AK Parti, CHP, HDP ve İYİ Parti’nin; seçilen muhtarın, seçilme yeterliliğine sahip olduğunu 10 gün içinde belgelendirmesini düzenleyen hususun metinden çıkarılmasına ilişkin farklı ayrı verdikleri önergeler birleştirilerek görüşüldü.

Önerge üzerinde söz olan AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, “Göz bebeğimiz olan muhtarlarımızla ilgili daha kapsamlı bir çalışma yapmak için bu maddeyi geri çekiyoruz.” dedi.

Önergelerin kabul edilmesinin akabinde söylediği söz edilen madde metinden çıkarıldı.

TBMM Başkanvekili Celal Adan, kanun teklifinin kabul edilmesinin akabinde birleşimi 5 Nisan salı günü toplanmak üzere kapattı.