Yüksek enflasyon, kampanyalarda indirim oranını düşürdü lakin talep hala güçlü

BEGÜM NUR ALKIŞ

Kasım ayı yıl bitmeden satış hacimlerini artırmak isteyen şirketler için rekabetin en ağır yaşandığı aylardan biri.

Alışveriş tercihlerinde yüksek enflasyonun tesirleri belirleyici rol oynarken, bilhassa kampanya devirleri tüketicilerin ana motivasyon kaynaklarından biri haline geliyor.

Ipsos’un günümüz ekonomik şartlarda tüketici davranışlarındaki tercihlere yer verdiği araştırması, ekonomik tesirlerin son devirde alışveriş misyonunu da şekillendirdiğine dikkat çekiyor.

Araştırmaya göre, tüketiciler mevcut ekonomik kaidelerde çevrimiçi kanallardan bütçelerine daha fazla destek beklerken; daha sık online alışveriş yapmanın baş koşulu daha fazla indirim, daha uygun fiyatlar ve daha fazla kampanya oluyor.

İndirim oranında azalma

Hammadde, lojistik, enerji sarfiyatları düşünüldüğünde ürünlerin her geçen yıla kıyasla fiyatlarının yükseldiği ise bir gerçek. Pekala, hal böyleyken kampanya devirlerindeki fiyatlamalar ne kadar gerçekçi? Sağlıklı bir fiyatlamadan söz edilebilir mi?

Bu devirde e-ticarette olağanüstü bir hareketlilik beklediklerini söyleyen Silk & Cashmere CEO’su Ferhat Zamanpur, indirimlerde ise bir azalmanın söylediği söz edilen olduğunu söyledi.

Zamanpur, “İki yıl önce ortalama yüzde 37 civarında olan indirim oranı bu sene yüzde 24’lere inebilir. Buna karşın kampanyalardan faydalanacak kişi sayısı artacaktır. Sepet ortalamalarında da artış bekliyoruz” diyor.

Gıda dışı perakendede tüketim öne çekildi

Konuya ilişkin görüşlerini paylaşan Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Alp Başkan Özpamukçu, hiperenflasyonist ortamda dalların sağlıklı fiyatlandırma imkanının olmadığını belirtiyor ve ekliyor: “Maliyetlerin yüksekliği ve beklentilerin meçhullüğü fiyatlama yapmanın zorluğunu her geçen gün artırıyor. Bu da önce satıcıya, devamında da alıcıya yani tüketicimize olumsuz yansıyan bir nokta.”

Kampanya periyotlarının globaldeki örnekleri gibi “beklenen özel günler” olması için indirimlerin dişe dokunur ve gerçekçi olmasının kritik ehemmiyete sahip olduğuna da dikkat çeken Özpamukçu, “Artık teknoloji kullanımı epey yüksek, son derece şuurlu, fiyat kıyaslamasını çok süratli ve direkt yapabilen bir tüketiciye hitap edildiğinin unutulmaması gerekli” diyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Ekim ayında yıllık enflasyon yüzde 85’i aşarken, 24 yılın en yüksek düzeyinin görülmesi kimi bölümlerde tüketici talebini de öne çekmeye başladı.

Özellikle besin dışı perakendede tüketimin öne çekildiğini söyleyen Özpamukçu,”Tüketicilerin elektronik, giysi vb. kategorilerde ‘Bugün alamazsak hiç alamayacağız’ yahut ‘daha değerliye alacağız’ dürtüsü ile tüketimlerini daha erkene çektiklerini tespit ediyoruz” diyor.

Uzun vadede fiyat artışları kaçınılmaz

Fiyat artışları, şirketlerin müşteri ilişkileri açısından çok hassas bir bahis olmakla birlikte güven zedelemeden yapılan iyi bir fiyatlama ve iletişim stratejisi şirketlerin rekabet ortamında ayakta kalabilmeleri için önemli.

Simon Kucher tarafından paylaşılan bir tahlile göre, şirketlerin mevcut enflasyon oranlarında süreçlerini optimize etmesi de kâfi bir tahlil değil ve uzun vadede fiyat artışları kaçınılmaz olacak.

Araştırmaya göre 2023 yılı için durum pek parlak görünmezken, şirketlerin 3’te 1’i gelecek yıl maliyetlerinin en az yüzde 6 oranında artmasını bekliyor.

Bazı işletmeler bu periyotta hacimlerde kayıp yaşama telaşıyla fiyatları yükseltmekten kaçınırken, maliyet eğilimlerin iyi tahlil edilmesi fiyatlamalarda muvaffakiyet sağlayacak ögelerden biri.

Tüketiciler önceliklerini gözden geçiriyor

Dünya genelinde bozulan fiyat istikrarına bakıldığında tüm ülkelerde zamların görüldüğünü söyleyen NielsenIQ Türkiye Genel Müdürü Didem Şekerel Erdoğan ise bunun tüketici bütçesi üzerinde baskı yaratarak, daha temkinli davranmaya yönelttiğini belirtiyor.

Tüketicilerin daha çok günlük alışverişe yöneldiğinin altını çizen Şekerel Erdoğan, “Alışverişçiler gerektiği zaman, gereken eseri, gerektiği kadar alıyor. Ürün tercihleri küçük paketlere yönelirken, inovasyon da ehemmiyetini müdafaaya devam ediyor” diyor.