Neandertallerin sonunu şiddet mi getirdi, seks mi?

Petra ZivicBBC Dünya Servisi Yeni bir araştırma Neandertallerin, Homo Sapienlerle “savaşarak değil sevişerek” yok olmuş olabileceği tezini …

Dünya

10.11.2022 15:40

A⁺

A^-

Petra Zivic
BBC Dünya Servisi

Yeni bir araştırma Neandertallerin, Homo Sapienlerle “savaşarak değil sevişerek” yok olmuş olabileceği tezini destekliyor.

Palaeo Anthropology mecmuasında yayımlanan araştırmaya göre Neandertaller Homo Sapienlerle çiftleştikçe melezleşti ve sonunda ortada çeşidi devam ettirebilecek sayıda Neandertal kalmadı.

BBC’ye konuşan araştırma takımından Dr. Lucile Crete, “Uzun zaman boyunca kabul gören teori, iki cinsin kaynaklar için rekabet ettiğiydi” diyor.

Crete’in Londra’daki Doğal Tarih Müzesi’nin baş araştırmacılarından Prof. Chris Stringer ile birlikte yaptığı araştırma, Neandertallerin gen havuzunu zayıflatan şeyin cinsler arası savaş değil çeşitler arası çiftleşme olduğunu gösteriyor.

Prof. Stringer “Neandertallerin yok olana kadar Homo Sapienlerle çiftleştiğini düşünüyoruz” diyor.

Neandertal DNA’ları bugün hayatta olan her beşerde bulunabiliyor.

Buna, ataları Neandertallerle karşılaşmadığı düşünülen Afrikalı insanlar da dahil.

Neandertaller ve Homo Sapienlerin 600 bin yıl önce farklılaşmaya başladığı ve farklı coğrafyalarda bulundukları düşünülüyor.

O tarihlerde Homo Sapienler Afrika’da, Neandertaller ise Avrupa ve Asya’daydı.

Dr. Crete “Yeni bulgular Homo Sapienlerin Avrupa’ya eski varsayımlardan 50-60 bin yıl önce vardığını gösteriyor. Bu da demek oluyor ki, Neandertallerle çok uzun bir süre bir ortada yaşadılar” diyor.

Çiftleştiklerini nasıl biliyoruz?

Bugüne kadar Homo Sapien genlerinde Neandertal genlerinin izi bulunurken incelenen Neandertal genlerinde Homo Sapien kalıntılarına rastlanmadı.

Dr. Crete “Türler birbirine karışmış ama bu tek taraflı olmuş” diyor.

İki çeşidin çiftleştiğini, bugün Afrika dışında yaşayan insanların genlerinin yaklaşık yüzde 2’sinin Neandertal genlerinden gelmesinden biliyoruz.

Dr. Crete ve Prof. Stringer’ın çalışması, bugüne kadar DNA’sı tam olarak çözülebilen 32 Neandertal örneğine dayanıyor.

Bu örneklerin hiçbirinde Homo Sapien geni bulunmadığını aktaran araştırmacılar “Bunun neden olduğunu tam olarak bilemiyoruz” diyor ve ekliyor:

“Türler arası melezleşmenin tek taraflı işlemesinden de kaynaklanabilir, elimizdeki dataların kısıtlı olmasından da kaynaklanıyor olabilir.

“Bazı çeşitler arası çiftleşmelerde, sırf bir çeşidin gebe kalabildiğini, diğer tıbbın kalamadığını görüyoruz. Neandertal ve Homo Sapienler arasında da benzeyenbir durum yaşanmış olabilir.”

Dr. Crete, yeni Neandertal DNA’larının bulunmasıyla bu teorilerin gelecekte test edilmesini umuyor.

Rıza dışı ilişkiler

Dr. Crete ve Prof. Stringer’ın bir diğer teorisi de, kimi cinsel birlikteliklerin istek olmadan gerçekleştiğine dair.

Dr. Crete “Belki de bu iki cinsten birindeki erkekler, diğer kümeden doğurgan bayanların peşine düşüp onlarla zorla birlikte oluyorlardı” diyor ve bu tip davranışların bir örneğinin şempanzelerde görüldüğünü söylüyor:

“Şempanze kümelerinde gereğince doğurgan dişi bulunmadığında, o kümenin erkekleri diğer kümenin doğurgan şempanzelerini ele geçirmeye çalışıyor.”

fakat on binlerce yıl önce yaşanmış olabilecek buna aynı olaylar hakkında bulgulara rastlamak son derece güç.

Bilim insanları, iki cinsin iletişim kurmakta zorlanmış olması gerektiğini düşünüyor.

Dr. Crete “Muhtemelen bir tıbbın çıkardığı sesi diğer çeşit çıkaramıyordu. Artikülasyonları farklıydı. Beyinleri de farklı biçimlerde gelişmişti” diyor ve ekliyor:

“Beden yapıları da farklıydı. Neandertaller daha güçlülerdi fakat kolları ve bacakları daha kısaydı. Kaşları da daha çıkıktı.

“Öte yandan erkek ve bayan Neandertallerin ne kadar farklı gözüktüğünden hâlâ emin değiliz.

“İskeletler çoklukla kırılmış oluyor. İki cinsin kalçalarını karşılaştırmamıza yetecek kadar Neandertal kalçası bulamadık.

“Ancak yeni usuller daha önce hayal edemediğimiz şeylere imkan sağlıyor.

“Bu dev bir yapboz gibi. Bazen yeni bulgular düşünme biçimimizi değiştirirken yeni sorular doğuruyor.”