G20 başkanları savaş ve krizlerin gölgesinde toplanıyor

Bu yıl Endonezya’nın başkanlığını yürüttüğü G20’nin Liderler Zirvesi, “Birlikte Güzelleşelim, Daha Güçlü İyileşelim” temasıyla 15-16 Kasım’da Bali’nin güneyinde yer alan Nusa Dua yarımadasında düzenleniyor.

Bu yılki liderler tepesinin resmi gündeminde, global sağlık mimarisi, sürdürülebilir enerji dönüşümü ve dijital dönüşüm mevzuları yer alıyor.

Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da iştiraki bekleniyor. Türkiye’nin evinde Türkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleşmiş Milletler (BM) arasında imzalanan, Ukrayna’dan tahıl ve besin unsurlarının inançlı sevk edilmesini sağlayacak anlaşma, son periyottaki diplomasi zaferi olarak tepenin çok önemli gündem unsurları arasında yer alıyor.

Putin, tepeye katılmayan tek devlet lideri

Arjantin, Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Afrika, Türkiye, Birleşik Krallık, ABD ve Avrupa Birliği’nin (AB) oluşturduğu G20 Liderler Tepesi’ne katılmayacak tek lider Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin olacak aynıi görünüyor.

Rusya’yı başında Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un olacağı bir heyetin temsil etmesi bekleniyor.

Daha önce Rusya’nın G20’den çıkarılmasını talep eden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, geçen hafta yaptığı açıklamada, Putin’in doruğa katılması durumunda kendisinin çevrim içi de olsa bağlanmayacağını söylemişti. Mevcut durumda, Zelenskiy’nin doruğa bağlanarak bir konuşma yapması bekleniyor.

Brezilya’da seçimleri kazanan Luiz Inacio Lula da Silva 6 Kasım’dan beri Mısır’ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen BM İklim Doruğu’na katılım sağlasa da, G20 Liderler Doruğu’na iştirakinin şimdi teyit edilmediği biliniyor.

Enflasyon krizi ajandanın üst sırasında

Başbakanlık misyonuna yeni gelen Birleşik Krallık Başbakanı Rishi Sunak ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise G20 Liderler Tepesi’ne iştirakini teyit etmiş durumda.

Toplantının en çok önemli gündem unsurlarından biri olan Rusya-Ukrayna Savaşı’nın yanı sıra, uluslararası ekonomik iş birliği forumu olarak öne çıkan G20’de savaşın başlamasıyla tesirleri daha derin hale gelen enerji krizi, tedarik kahırları ve hayat pahalılığının getirdiği enflasyon krizi de başkanların ajandasında üst sıralarda yer alıyor.

Avrupa başta olmak üzere artan doğal gaz fiyatları, bu fiyatların elektrik dalına yansıması ve akaryakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle birçok ülke çeşitli tedbirlerle enerji krizinin vatandaşlar üzerindeki tesirlerini azaltmaya çalışıyor.

Biden ve Şi ilk defa yüz yüze görüşecek

ABD Başkanı Joe Biden’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile başkan olduktan sonra 14 Kasım’da Bali’de ilk defa yüz yüze görüşecek olması, doruğun merak edilen gelişmeleri arasında.

İki başkanın görüşmesi, ABD-Çin arasındaki Tayvan gerginliği sonrası gerçekleşirken, Beyaz Saray yetkilileri Biden’ın görüşmede insan hakları ihlalleri ve Çin’in “zararlı ekonomik eylemleri” mevzularda kaygılarını dile getireceğini belirtti.

Ayrıca, Biden’ın Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile irtibatının nasıl olacağı da merak konusu.

Biden, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı birtakım üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun günlük petrol üretimini kasımdan itibaren 2 milyon varil azaltma kararının akabinde Suudi Arabistan ile ilişkileri yeniden gözden geçirdiğini söylemişti.

Sera gazı emisyonlarının yüzde 75’inden sorumlu

AB ve 19 ülkeden oluşan ve 1999’da kurulan 20 Grubu (the Group of Twenty), 2003’ten beri liderler düzeyinde toplanıyor.

G20 ülkeleri global gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 85’ini, uluslararası ticaretin yüzde 75’ini ve dünya nüfusunun üçte ikisini oluşturuyor. Bu ülkelerzamanda, global sera gazı emisyonlarının da yüzde 75’inden sorumlu.

Küresel ısınmanın artmasına yol açan emisyonlarda ABD ve AB ülkelerinin tarihi olarak yüksek sorumluluğu olmasına karşın, mevcut emisyonlarda en büyük hissesi Çin oluşturuyor.

Dünyanın en büyük ekonomilerini oluşturan G20, uluslararası ekonomik kalkınmanın ana platformu olarak öne çıkıyor.

G20 ülkeleri arasında 2021 sonu gayri safi yurt için hasılaya göre, ABD 22,99 trilyon dolarla en büyük ekonomi olarak ilk sırada yer alırken, bunu 17,7 trilyon dolarla Çin takip ediyor. Avro bölgesi ise 14,5 trilyon dolarla üçüncü sırada.

Bu yıl Endonezya’nın yürüttüğü G20 başkanlığı gelecek yıl Hindistan ve 2024’te Brezilya’da olacak.