Varlık Fonu’na devredilen KİT’lerin ziyanları katlanıyor

Her yıl kâr ederken, Türkiye Varlık Fonu’na devredildikten sonra zarar eden ÇAYKUR ve BOTAŞ aynıi KİT’lerin ziyanları katlanıyor.

Türkiye Varlık Fonu (TVF) bünyesine alınan Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT), kâr ederken zamanın akabinde zarar etmeye başladı. Ziraî KİT’lerin yanı sıra BOTAŞ enerji KİT’leri de doğalgaza yapılan artırımlara karşın milyarlarca lira zarar ediyor. ÇAYKUR, BOTAŞ, TÜRKŞEKER, PTT, Et ve Süt Kurumu (ESK) yıllardır üst üste zarar da yazıyor.

Sözcü’den Cem Yıldırım’ın haberine göre, TVF bünyesine alındıktan sonra ÇAYKUR 2021 yılı için 503 milyon 840 lira, Et ve Süt Kurumu (ESK) ise 521 milyon lira zarar etti. TVF’ye devredilmeden önce 2016’da 82 milyon TL kâr eden ÇAYKUR, TVF’ye geçtikten sonra 2017’de 268 milyon, 2018’de 657 milyon, 2019’da 635 milyon ve 2020 yılında 547 milyon TL zarar açıkladı. ÇAYKUR’un TVF bünyesinde beş yıllık toplam zararı 2 milyar 610 milyon liraya yükseldi.

Zarar her yıl artıyor 

Doğalgaza arka arda yapılan yüksek oranlı artırımlara rağmen TVF bünyesindeki BOTAŞ’ın 2021 yılı dönem zararı 17 milyar 911 milyon TL olarak açıklanırken, 2022 ziyanının bu fiyatın 2 katına çıkması bekleniyor. 2018’de 216 milyon TL kâr açıklayan PTT de TVF’ye geçtiğinden bu yana daima ziyanda. PTT’nin açıkladığı 2021 yılı zararı 387 milyon oldu. Özelleştirme kapsamına alındıktan sonra fabrikaları satılan Türkiye Şeker Fabrikaları’nın şimdi özelleştirilmeyen fabrikalarının ziyanları da katlanarak artıyor. 2021 yılı itibarıyla TÜRKŞEKER’in zararı 2 milyar TL’ye ulaştı.

Borçlanılıyor 

Halen TVF bünyesinde; Ziraat Bankası, HalkBank, Vakıfbank, Borsa İstanbul, Türkiye Sigorta, Türkiye Hayat Emeklilik, İstanbul Finans Merkezi, THY, PTT, İzmir Alsancak Limanı, Botaş, Türkiye Petrolleri, TVF Enerji, TVF Rafineri ve Petrokimya, Turkcell, Türksat, Türk Telekom, ÇAYKUR, Kayseri Şeker, TÜRKŞEKER, Eti Maden, Türkiye Maden benzeri kamuya ait ya da kamu payı bulunan şirketlerin yanında kıyı bölgelerinde, kıyılarda epeyce değerli 46 adet kamu toprağı, arsa ve taşınmazları bulunuyor. Bu varlıkları teminat göstererek uluslararası piyasalardan borçlanan TVF’nin 2019’da 950 milyar, 2020’de 1 trilyon 586 milyar TL olan borcunun 2021 dönemi sonunda yüzde 45 artışla 2 trilyon 302 milyar TL’ye yükseldiği açıklandı.