“Twitter’ın önünde iki büyük imtihan var”

ALİ ÇINAR/CİNER MEDYA GRUBU ABD TEMSİLCİSİ

ABD’de Slikon Vadisi’nde başarılı Türkler arasında yer alan ve Elon Musk’ın satın almasının akabinde şirketten çıkarılanlar arasında yer alan yazılım mühendisi Fırat Karoğlu ve program yöneticisi Tuğçe Evirgen Bloomberg HT’nin sorularını yanıtladı.

Twitter’ın ayakta kalmak için iki büyük imtihanı aşması gerekentiğine dikkat çeken Evirgen ve Karaoğul’nun sorulara verdiği cevaplar özetle şöyle;

Twitter’daki bundan sonraki süreci nasıl görüyorsunuz? Twitter’ın yeni modelde kârlı ve sürdürülebilir olması ne kadar mümkün ?

İşten çıkartmalar kesimde bekleniyordu elbetteTwitter için bu durum biraz daha farklı. Nisan ayından beri devam eden davalık olan satış süreci vardı. Elon Musk’ın teklif vermesi ile başlayan bu süreç çok sayıda soru işareti ve meçhullüğü beraberinde getirdi. Alıcı tarafın sessiz kalması ve devam eden uzun belirsizlik bundan ötürü huzursuz bir ortam oluştu ve yavaş yavaş işten ayrılmalar başladı.

Eski yönetim tarafından satışa kadar olabildiğince şeffaf ve etkin olarak götürülen irtibatın yerini, satış sonrası tamamen sessizlik aldı. Yeni idaresinden yaklaşık 1 hafta hiçbir iletişim gelmedi. Çalışanlar işten çıkarma olacağı dahil bütün haberleri Bloomberg ve diğer medya kanallarından öğrendi. Satış gerçekleştikten 1 hafta sonrasında da işten çıkarmalar gerçekleşti.

Güven kaybı yaşandı

Gelişmeler çalışanlara nasıl yansıdı?

İlk olarak Twitter kültürü yok oldu. Twitter’ın dünyaca ünlü bir şirket kültürü ve mühendislik kültürü vardı. 2 hafta içinde bu yok oldu.

İkinci olarak önemli bir bilgi ve birikim kaybı yaşandı. İşten çıkarma o kadar süratli ve plansız yapıldı ki, ne bilgi ne de projeler geride kalanlara devredilebildi. Nöbetçi mühendisler iş başındayken sistem erişimlerini kaybettiler. Kimi kritik kadrolar ya kapatıldı, yahut bu kadrolarda çok az kişi bırakıldı.

Son olarak da büyük bir güven kaybı yaşandı. Twitter çalışanlarında olduğu gibi reklam veren fimaları da bu süreç önemli şekilde huzursuz etti. Bilhassa yeni idarenin Twitter’ın geleceği hakkında yaptığı tatmin etmeyen açıklamaları ve bu açıklamalarla aykırı düşen hareketleri reklam veren firmalar huzursuz etti ve bir çok firma reklamlarını ya azalttı yahut tamamen platformdan geri çekti. Bunu öngören yeni yönetim, esasen Twitter’ın gelirinin reklamlara bağlı kalmaması için çeşitli adımlar atacağını belirtmişti. Fiyatlı yapılan mavi tik uygulaması bu denemelerden biri…

Bundan sonraki gelişmelere ilişkin öngörüleriniz neler?

Twitter’in önünde iki büyük imtihan var. Birincisi Dünya Kupası ve yılbaşı sezonu. Bilhassa Dünya Kupası Twitter trafiğinin en ağır olduğu tertiplerden biri. Üzerine bir de yılbaşı sezonu eklenince Twitter trafiği önemli şekilde artacaktır. Twitter’ın, yatırımcıları ve reklam veren firmaları ürkütmemek için, herhangi bir sorun yaşamadan bu devirde ayakta kalması gerekiyor.

İkinci büyük imtihan da FTC (Federal Trade Commission) yani Ulusal Ticaret Komisyonu’nun bilgi güvenliği için istediği düzenlemeler. Twitter, sosyal medya şirketi olması bundan ötürü data güvenliği ve saklılığı konusunda çok titiz olmak ve sistemlerini yönetmeliklere uyumlu hale getirmek zorunda. FTC bir çok şirket benzeri Twitter’ı da dikkatle takip ediyor. Twitter’ın satışından sonra bu mevzuda çalışan iki üst seviye yöneticinin ayrılması ve mavi tik özelliğinin hiçbir ön çalışma ve planlama yapılmadan süratlice kullanıcıya sunulması ve sonrasında oluşan kaos, bu bahis üzerindeki tasayı artırdı. Twitter, FTC yönetmeliklerini görmezden gelirse, yakın geçmişte olduğu büyük davalarla uğraşacak ve önemli para cezaları alacaktır.

“Ayakta kalma şansı var”

Eğer Twitter bu iki imtihandan muvaffakiyetle çıkarsa, zaman içerisinde kullanıcılarının, reklam veren firmaların ve yatırımcılarının itimadını kazanmaya başlayacaktır. Twitter’ın teknik altyapısı çok güçlü fakat bu yapıyı oluşturan mühendislerin çoğu ya işten çıkarıldı yahut kendileri ayrıldı. Twitter, şayet elde kalan kısıtlı kaynaklarla bu dönemi sorunsuz atlatabilirse ve yeni idarenin tabiri ile Twitter 2.0 olarak şirketin yeni vizyonunu ve misyonunu dünyaya iyi anlatabilirse ayakta kalma şansı var. Lakin karşısına önemli bir alternatif çıkarsa, işler aksine dönebilir.

ABD’de twitter ve platformlar düşünüldüğünde çalışma fırsatları, kaideler nasıl? Bu alana yönelmek isteyenler için tavsiyeleriniz var mı?

ABD ve bilhassa Silikon Vadisi dünyadaki teknolojinin merkezi. Burada çalışmak ister istemez beşere farklı bir vizyon ve tecrübe katıyor.

Çalışma şartları bilhassa pandeminin başlaması ile çok değişti. Evvelce uzaktan çalışmaya sıcak bakmayan bir çok şirket artık uzaktan yahut konuttan çalışmayı benimsemiş durumda ve uzaktan çalışan çalışanları için üretkenliği artırmak için önemli yatırımlar yapıyorlar.

Sektörde, her ne kadar yakın periyotta işten çıkarmalar olsa da iş çok, lakin rekabet de çok yüksek. Mülakat süreçleri biraz uzun ve önemli bir bilgi birikimi ve temel eğitim gerektiriyor. Bu alana yöneleceklere tavsiyemiz sıkı çalışmak. Teknik bilginin yanı sıra, davranışsal ve liderlik mülakatları da oluyor. Daha önce sosyal medya üzerine çalışmış olmak artı puan kazandırsa da bir çok poziyon için aranan bir kriter değil.

Tabi bu şirketlerde çalışabilmek için gerekli en çok önemli şey çalışma müsaadesi. ABD’de çalışma müsaadesi alabilmek kolay bir iş değil. ABD’de üniversite okumak çalışma müsaadesi almayı kolaylaştırıyor.

En kıymetlisi, buradaki büyük şirketlerde çalıştıktan sonra, kazanılmış bilgi birikimini ve tecrübeleri Türkiye’ye götürerek yatırım yapmak.

İşten çıkarmalar teknoloji kesiminin geleceğini bu alandaki çalışan motivasyonunu nasıl etkiliyor? Bu ortamda yeni iş imkanı var mı?

Kısa yanıt vermek gerekirse iş imkanı hala mevcut. Pandemi döneminde, insanların eve kapanması bilhassa büyük teknoloji firmalarının sunduğu hizmetlere talebi artırdı. Pandemi döneminde Amazon’un satışları yüzde 57 oranında arttı. Meskenlerinde zaman geçirmek zorunda kalan insanlar Netflix ve platformlara yüklendiler. Twitter, Instagram ve Facebook benzeri sosyal medya servislerinin kullanımı da tekrar şekilde arttı. Artan kullanımı karşılayabilmek için şirketler ister istemez büyümek ve süratli ve bazen de plansız bir şekilde eleman almak durumunda kaldılar.

Pandeminin durulması ve hayatın yavaş yavaş eski normlarına dönmesiyle birlikte bu hizmetlere olan talep de azaldı. Bu azalmanın üzerine bir de ekonomik gerileme eklenince şirketlerin kâr oranlarında bir düşüş yaşandı ve birçoklarının 3. çeyrek performansları beklentilerin altında kaldı. Bütün bu tablo, şirketleri yüksek riskli yahut düşük kâr oranlı projelerden daha stabil, az riskli ya da yüksek kar oranlı projelere yönelmeye zorladı. Bu stratejik değişikliklerin sonucunda da eleman çıkarmak durumunda kaldılar.

İşten çıkarma bekleniyordafakat anda olması tahmin edilmiyordu

Eleman çıkarmak, beklenmeyen bir durum değildi lakin bir çok firmanın bunuanda iki haftalık bir zaman dilimi içerisinde yapacağı tahmin edilmiyordu. İçinde bulunduğumuz dönem 2023 planlarının yapıldığı bir dönem. Planlamalar yapıldıktan sonra işten çıkarma yapan çoğu şirketin 2023 yılının başlamasıyla birlikte daha temkinli olarak yeniden eleman alacağını düşünüyoruz.

Şu anda piyasada çok fazla iş arayan insan olduğu doğru, lakin bir çok firma da bilhassa bu büyük şirketlerden çıkarılan elemanları almak için adeta kapışıyor. Toplu işten çıkarma yapan firmaların da hala açık ilanları var ve kritik konumlar için eleman almaya devam ediyorlar.

Ekonomik kriz büyürse işler daha berbata gidebilir, lakin bu şekilde devam ederse 2023 yılının ortasına kadar piyasa büyük ihtimalle dengelenecektir.

Sosyal medya platformlarının geleceği nereye doğru gidiyor. 5 yıl sonra farklı hiç tahmin etmediğimiz bir alana kayar mı?

Sosyal medya platformlarının çeşitli misyonları ve kullanıcı kitleleri var. Twitter, TikTok, Instagram, ve Facebook bu platformların önde gelenleri. Facebook eskisi kadar ilgi görmüyor. Instagram ve TikTok daha çok içerik üreticileri ve cümbüş üzerine ağırlaşmış durumda. Bu alanlarda çok fazla değişiklik olacağını düşünmüyoruz.

Twitter’ın konumlandığı yer ise başkalarından farklı. Twitter kurulduğu günden beri insanların haber alma özgürlüğünü savunan ve para kaybetmek uğruna bu misyonundan vazgeçmeyen bir platformdu. Yeni idarenin Twitter’ı nasıl konumlandıracağını şimdi bilmiyoruz. Twitter şayet ki bu misyondan vazgeçip öbür alanlara kayarsa bu alanda ister istemez bir açık meydana gelecektir ve bu açığın doldurulması kaçınılmaz olacaktır.

Tüm bunlarla birlikte değişen teknolojiyi de göz arkası etmemek gerek. Günümüz sosyal ağlarınınhemen hepsi merkezi bir sistem üzerinde çalışıyor fakat bilhassa son 1-2 yıldır ivme alan öteki bir sistem daha var: Decentralized network (dağınık, merkezi olmayan ağlar). Mastodon ve Twitter’ın kurucularından Jack Dorsey’nin başını çektiği BlueSky bunların önde gelenleri. Dağınık ağlar, merkezi sistemlerin tersine kullanıcı bilgilerini ve paylaşımlarını tek bir merkezde toplamak yerine dağınık olan sistemlerde depoluyor. Bu dağınık sistemler, hem data güvenliği açısından merkezi sistemlere göre daha inançlı sayılıyor hem de bilginin tek bir sahibi olmadığı için sansürün ve kısıtlamaların önüne geçmiş oluyor. İlerleyen günler ne getirir bilinmez ama dağınık altyapıya sahip sosyal ağlar süratli bir şekilde büyüyor ve çok yakın vakitte merkezi sosyal ağlara önemli rakip olacağa benziyorlar. Bilhassa devletlerin günümüz sosyal ağlarını denetim altına almaya ve sansürlemeye çalışması, sansürlemesi çok zor olan dağınık ağların elini bir nebze güçlendiriyor.

ABD’nin uluslarası seviyede, teknoloji alanında rekabeti nasıl buluyorsunuz. Bilhassa Çin ile olan mücadele,Tıktok konusunda korkular nelerdir?

ABD hala teknoloji alanında en büyük güç. Son vakitlerde Rusya ve Çin’in yaptığı önemli yatırımlara karşın ABD hâlâ bölümün lideri. Tiktok her ne kadar 25 yaş altı kitleyi kendine bağlamış olsa da, reklam geliri ve kullanım açısından Instagram bu kulvarda lider. Önümüzdeki günler ne getirir bilemeyiz fakat Çin, muhtemel bir Twitter faciasına karşı güçlü bir alternatifle piyasaya çıkarsa, önemli bir ivme kazanabilir.