ABD’de bulunan fosil, göktaşının çarptığı gün ölen bir dinozora mı ait?

Bilim insanları ufak bir dinozorun harika şekilde korunmuş bir bacağının fosilini paylaştı.

Derisi bile duran bu fosil, ABD’nin Kuzey Dakota eyaletindeki Tanis fosil bölgesindeki etkileyici fosil keşiflerinden biri.heyecanlanmamız için tek sebep fosilin çok iyi korunmuş olması değil; vakitte temsil ettiği şey.

Bu bacağın ait olduğu dinozorun ve Tanis’te bulunan diğer fosillerin, tam olarak, dinozorlar ve birçok canlının yok olmasına sebep olan dev göktaşının dünyaya çarptığı gün öldüğü düşünülüyor.

12 kilometre çapındaki göktaşının 66 milyon yıl önce dünyaya çarpmasıyla, dinozorlar da dahil canlıların yüzde 75’inin yok olduğu artık genel bir kanı haline geldi. Bu olayla dinozorlar saltanatı sona ermiş ve memelilerin yükselişi başlamıştı.

Lakin şu ana kadar, büyük çarpmanın birkaç bin yıl yakınına ait bile çok az fosil bulunmuştu. Bu nedenle çarpma gününe ait bir fosil bulunmuş olması ihtimali, kesin kanıtlanamamış olsa bile, olağanüstü bir durum.

3 bin kilometre arada

Göktaşının, Meksika Körfezi’nde Yucatan bölgesi yakınına düştüğü biliniyor. Burası Tanis’e yaklaşık 3 bin kilometre arada. ama göktaşının büyüklüğü ve yarattığı tesir düşünülünce bu uzaklık aslında hayli yakın.

Bulunan fosillerin ve kaya kesimlerinin tam bir keşmekeş halinde birbirine geçmiş olması da adeta o gün yaşananları özetliyor.

Tanis bölgesinde, bu dinozor bacağının yanı sıra, birtakım balık fosilleri de bulundu.

Hafriyatları yürüten takımın başındaki Manchester Üniversitesi’nden Robert DePalma “Bu bölgede an be an neler olduğunu bize anlatan birçok ayrıntı var. Güya yaşananları bir sinemada izliyormuşuz. Kayaya, oradaki fosillere bakıyorsunuz ve sizi o güne geri götürüyor” diyor.

Basında ilk defa 2019 yılında yer alan Tanis fosil bölgesi hakkında şu ana kadar hakemli mecmualarda yayımlanmış birkaç makale bulunuyor, ve bilim insanları gerisinin geleceğini söylüyor.

BBC belgesel kısmı Tanis’te son 3 yıldır çekim yapıyor. Bağımsız uzmanların da yorumlarıyla katkıda bulunduğu belgesel, ünlü belgeselci Sir David Attenborough’nun anlatımıyla 15 Nisan’da gösterilecek.

• Dinozorları yok eden asteroit beşere nasıl yaradı?