Rusya Ukrayna savaşı Körfez ülkelerine yaradı

Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna savaşı bilhassa Körfez İşbirliği Kuruluna (KİK) üye Arap ülkeleri için fırsata dönüştüğü görüldü.

Batı dünyasının Ukrayna’ya destek bağlamında Rusya’ya uyguladığı yaptırımlar sebebiyle artan petrol fiyatlarından en çok yararlanan ülkelerin başında dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan ve diğer Arap ülkeleri geldi.

Ukrayna’daki savaşın yol açtığı tesirler sonucu Körfez bölgesinde 2022 genelinde yüzde 6,9 ekonomik büyüme tahmin ediliyor.

Uluslararası gelişmelere bağlı olarak Brent petrolün varil fiyatının 140 doların üzerini test ettiği 2022’de petrol ve doğalgaz ihraç eden Arap ülkelerinin açık kaynaklardan derlenen gelirlerine göre pek çok ülkede bütçeler ilk defa fazla verir hale geldi.

Suudi Arabistan bütçesi 2013’ten sonra ilk kez fazla verdi

Suudi Arabistan bütçesi geçen yıl petrol fiyatlarındaki artış sayesinde 2013’ten beri ilk kez fazla verdi.

Maliye Bakanlığının Aralık 2022’te açıkladığı verilere göre, 102 milyar riyallik (27,13 milyar dolar) bütçe fazlasının ülkedeki gayrisafi yurt içi hasılaya oranı yüzde 2,6 oldu.

Suudi Arabistan, Ukrayna-Rusya krizi nedeniyle fiyatların tavan yaptığı 2022’nin ilk 9 ayında petrol ihracatından yüzde 83,68 artışla 253 milyar dolar gelir elde etti. Ülkenin 2021’indönemindeki petrol gelirleri ise 137,94 milyar dolar olmuştu.

Riyad’ın 2022 toplam gelirleri de, bir evvelki yıla göre yaklaşık yüzde 28 artarak 1 trilyon 234 milyar riyale (330 milyar dolar) ulaştı.

Kuveyt bütçesinin de 9 yıl sonra fazla vermesi bekleniyor

Gelirlerinin yüzde 90’ından fazlasını petrolden sağlayan Kuveyt’te de bütçenin 9 yıl sonra fazla vermesi bekleniyor.

Kuveyt El-Enba gazetesinin yayımladığı istatistiklere göre, 2022 bütçesinin baz aldığı petrol varil fiyatı ortalama yüzde 28,74 yükselişle 103,5 dolara çıktı.

Ülkenin petrol gelirleri 2022’de büyük artış göstererek 30,9 milyar dinarı (yaklaşık 100 milyar dolar) buldu. Kuveyt 2021’de petrolden 16,7 milyar dinar (yaklaşık 54 milyar dolar) gelir elde etmişti.

Umman’da yıllık bütçenin 3 milyar dolar fazla vermesi bekleniyor

KİK üyesi Umman’da Maliye Bakanlığı, ilk verilere göre 2022 bütçesinin 1 milyar 146 milyon riyal (yaklaşık 3 milyar dolar) fazla vermesinin beklendiğini açıkladı.

Maliye Bakanlığı açıklamasında, petrol ihracatı sayesinde 2022 gelirlerinin 14,234 milyar riyala (37 milyar dolar) ulaştığı aktarıldı.

Irak’ın gelirleri 115 milyar doları aştı

Irak Petrol Bakanlığı tarafından 2 Ocak’ta yapılan açıklamada, ilk verilere göre ülkenin 2022’de 115 milyar dolardan fazla gelir elde ettiği belirtildi.

Açıklamada, ülkenin geçen yıl 1 milyar 209 varil petrol ihraç edildiği ifade edildi.

Irak Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Ammar Hamad da ülkenin Döviz rezervlerinin 99 milyar doları aştığını aktardı. Hamad, döviz rezervlerindeki yükselişi petrol fiyatlarındaki artışa bağladı.

Irak’ın petrol gelirleri geçen yıl 75 milyar dolar, 2020’de ise 42 milyar dolar olmuştu.

Katar, krizin tesiriyle doğalgaz ihracatını artırıyor

Dünyanın önde gelen doğalgaz üreticilerinden Katar, Rusya’nın Ukrayna’ya açtığı savaşın akabinde doğalgaz ihracatını artırırken, bu periyotta birçok uzun vadeli anlaşma yaptı.

Sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üretimini 2026’ya kadar yıllık 77 milyon tondan 110 milyon tona çıkarmayı hedefleyen Katar, bu hedefle yürüttüğü Kuzeydoğu Saha Genişletme projesinde Batılı ülkelerden Royal Dutch Shell, TotalEnergies, Exxon Taşınabilir, ConocoPhilips ve Eni şirketleriyle ortak oldu.

Katar Buyruğu Pir Temim bin Hamed Al Sani de ülkesinin sıvılaştırılmış doğalgaz üretimini, 2026’ya kadar yüzde 40 artırmayı hedeflediğini duyurdu.

Katar’ın sahip olduğu Qatar Energy ve Çin Petrokimya Şirketi (SINOPEC) arasında 27 yıl vadeli LNG mutabakatı, bu alanda yapılan en uzun müddetli mutabakatlardan birisi oldu. Anlaşma kapsamında Katar’ın her yıl Çin’e 4 milyon ton LNG ihraç etmesi öngörülüyor.

Cezayir’de doğalgaz ihracatı rekor seviyede

Rusya’nın Ukrayna’ya açtığı savaş sonrasında farklı kaynaklar arayan Avrupa, coğrafik yakınlığı ve mevcut altyapı sebebiyle Cezayir’e yöneldi.

2022’de doğalgaz ihracatını 56 milyar metreküple rekor düzeye çıkaran Cezayir, Avrupalı ​​yetkililer tarafından en çok ziyaret edilen Arap ülkesi oldu.

İspanya ile Batı Sahra sorunu nedeniyle ilişkileri gergin olan Cezayir, Tunus üzerinden İtalya’nın Sicilya Adası, Fas üzerinden İspanya ve bir oburu de İspanya’nın güneyindeki Almeria bölgesine uzanan 3 başka doğalgaz boru sınırıyla Avrupa’ya bağlanıyor.

İtalya’ya doğalgaz ihracatını 2022’de 25 milyar metreküpe çıkaran Cezayir, 2023-2024’te ise bu ülkeye 30 milyar metreküp ihracat hedefliyor. Cezayir, İspanya ile Batı Sahra konusunda yaşadığı tansiyona karşın, 5 milyar metreküple en büyük doğalgaz ihracatçısı pozisyonunu sürdürüyor.

Yeni doğal gaz alanlarının keşfedildiği ve doğalgaz ihracatında artışın planlandığı Cezayir’de bu yıl 99 milyar dolarlık ülke tarihinin en büyük bütçesi kabul edildi.

Libya’nın 2022 petrol gelirleri 22 milyar dolar oldu

Libya Merkez Bankasından yapılan yazılı açıklamada, 2022’de petrol satışlarından 105,5 milyar dinar (22,01 milyar dolar) elde edildiği belirtildi.

Açıklamada, 2021’de ise petrol gelirlerinin 103,4 milyar dinar olarak kayıtlara geçtiği hatırlatıldı.

Libya makamları, halihazırdaki günlük 1,2 milyon varil petrol üretim kapasitesini gelecek 3 yılda 2010 öncesindeki 1,6 milyon varil düzeyine yükseltmeyi hedeflediklerini belirtiyor.