Ticarete ilişkin “torba kanun teklifi” kabul edildi

TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komitesinde kabul edilen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu ile Birtakım Kanunlarda ve 640 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Perakende Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’nda değişiklik öngörüyor.

Buna göre üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler arasındaki ticari ilgilerden kaynaklanan ödemelerin mukavelede öngörülen süre içinde yapılması esas olacak.

Üretim tarihinden itibaren 30 gün içinde bozulabilen tarım ve besin ürünlerine ilişkin ödemelerin mühleti; alacaklının küçük, borçlunun orta ya da büyük ölçekli yahut alacaklının orta, borçlunun büyük ölçekli işletme olması durumunda 30, diğer durumlarda 45 günü geçemeyecek.

30 gün içinde bozulabilen tarım ve besin ürünleri dışında yer alan tarım ve besin ürünlerine ilişkin ödemelerin müddeti, alacaklının küçük, borçlunun orta ya da büyük ölçekli yahut alacaklının orta, borçlunun büyük ölçekli işletme olması durumunda 60 gün ile sınırlanacak. Bu düzenlemede belirtilen müddetler, teslim ya da mülkiyetin devranı tarihlerinden hangisi önce ise o tarih esas alınarak hesaplanacak. Ödemenin müddeti içinde yapıldığına ilişkin ispat yükü borçluya ait olacak.

Söz konusu düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Ocak 2024 olacak.

Alışveriş merkezlerindeki ortak kullanım alanları

Ortak kullanım alanlarına ilişkin elektrik, su, doğal gaz, yenileme niteliğinde olmayan bakım, tamirat, güvenlik ve temizlik masrafları gibi alışveriş merkezinin aynına ilişkin olmayan masraflar ile alışveriş merkezinde fiilen çalışan bordrolu yönetim çalışanının misyonuyla ilgili masraflar ortak masraf olacak. Alışveriş merkezindeki perakende işletmelerden sırf bu sarfiyatlar için katılım hissesi tahsil edilebilecek. Reklam, pazarlama ve danışmanlık gibi ortak sarfiyat niteliğine haiz olmayan masraflar ile belgelendirilmeyen sarfiyatlar için herhangi bir bedel tahsil edilemeyecek.

Ortak kullanım alanlarından elde edilen kiralama, reklam, pazarlama, kültürel ve sanatsal faaliyet ve diğer ortak kullanım alanı gelirleri ile ortak sarfiyat katılım hissesi avanslarından elde edilen her türlü gelir ortak gelir olacak. Ortak gelirler, ortak masrafların karşılanmasında kullanılacak.

Alışveriş merkezi maliki ya da yönetimi, her yıl bir evvelki yıla ilişkin ortak gelir ve masraf raporu hazırlayarak alışveriş merkezindeki perakende işletmelere gönderecek. Raporda, ortak gelir ve sarfiyatların cins ve fiyatları, her bir perakende işletmeden tahsil edilmesi gereken ve tahsil edilen ortak masraf katılım hisseleri ile ilgili bakanlıkça gerekli görülen diğer bilgilere yer verilecek.

Teklifle, Perakende Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un ceza kararları kısmında değişiklik yapılıyor. Haksız ticari uygulamaların önüne geçilmesi için caydırıcı mahiyette idari para cezaları öngörülüyor.

Kanunun yürürlüğe girmesinden önce reklam, pazarlama ve danışmanlık benzeri sarfiyatlar için alışveriş merkezindeki perakende işletmelerden katılım hissesi talep edilebilmesine fırsat sağlayan ve bu hususun yayımı tarihinden önce kurulan kontrat kararları, mukavele mühletince geçerli olacak. Fakat, mukavele müddetinin sona ermesinden önce ya da sonra mukavelenin yenilenmesi yahut müddetinin uzatılmış sayılması hallerinde söylediği söz edilen sarfiyatlar için katılım hissesi tahsil edilemeyecek.

Sözleşmelerde yönetim sarfiyatının alt kalemleri ayrıyeten belirtilmedikçe perakende işletmelerden yönetim masrafı olarak sırf alışveriş merkezinde fiilen çalışan bordrolu yönetim işçisinin misyonuyla ilgili masraflar için katılım hissesi tahsil edilebilecek.

Perakende işletmelerce ödenmesi gereken katılım hisseleri, bu işletmelerin satış alanlarının alışveriş merkezinin satış alanına oranlanmasıyla hesaplanacak.

Kanun teklifinin yürürlüğe girdiği tarihten önce Ticaret Bakanlığında Avrupa Birliği Uzmanı ile İhracatı Geliştirme Uzmanı takımlarını kazananlar, kanun teklifinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu takımlarda görev yapanlar, yurt dışında daimi vazifede ya da Bakanlıkta yahut öteki kamu kurum ve kuruluşunda idari vazifede bulunanlar, kanun teklifinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 ay içinde talep etmeleri halinde durumlarına uygun Ticaret Uzmanı takımlarına atanacak.