HDP: Açıklanan can kaybı sayısı gerçeği yansıtmıyor

HDP Milletvekilleri Meral Danış Beştaş, Garo Paylan ve Dr. Necdet İpekyüz,Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde köylerde taziye ziyaretinde bulundu. Sarsıntıdan sonra çalışmaları takip eden vekiller, müşahedelerini aktardı. Vekiller, açıklanan vefat sayısının gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Gazeteduvar’dan Pelin Akdemir’in haberine göre, HDP Batman Milletvekili Necdet İpekyüz, insanların barınma ve ısınma meselesinin sürdüğünü belirtti. İpekyüz, müşahedelerini şöyle aktardı:

“İnsanlar zamanla yarışıyorlardı. Bu karda, kışta insanlar seslerine karşılık verecek kimseleri arıyorlardı. Kurtarabileceğimiz bir çok insan enkaz altında hayatını yitirdi. Kentlerde bir kaos ortamı var. Hatay’da tabip arkadaşım şunları söyledi, ‘Ablamın cenazesini kaldıracak bir araç yok. Kendi inancına göre onu kaldırabilecek bir mekan ve ortam yok.’ İnsanlar cenazelerinin hoyratça, kurtulmak istercesine değil, ölüye saygılı bir şekilde olmasını istiyor. Kırsalda ise herkes kendi imkanlarıyla cenazesini çıkarmış. Malatya Ören Köyü’nde köyde hane kalmamış, cenazelerini kendileri çıkarmışlar. Kardan ve kayalardan ötürü yolu kapalı olan köyler vardı.”

“Çevre temizliğinin yapılması lazım” 

İpekyüz, insanların dışarıda ömürlerini sürdürmeye çalıştığına ve hastalıklara  dikkat çekerek, diye konuştu.

İpekyüz, yıkılan bina sayısına bakılarak aritmetik olarak hesaplandığında can kaybı sayısının açıklanandan fazla olduğunu belirtti:

“Şehirlerin kendilerine göre bir mevt sayısı var, dışarıdaki sayı farklı. Acı hepimizin acısı. Bunları bilelim ki bir daha yaşamayalım. Bilinen bir şey var; yıkılan bina çok, enkaz altında kalan insan sayısı çok. Aritmetik olarak hesapladığımızda açıklanan sayılardan çok daha fazla olduğunu görüyoruz. Düzce zelzelesinin yıl dönümünde 12 Kasım’da bir tatbikat başlatıldı. Bu zelzelede telefonuna mesaj gelen oldu mu? Kurumların ismi, tatbikatları, kendilerini tanıtan reklamları hoş. ama bir olay olduğunda o kurum ortada yok, acı bir şekilde öğrenmiş olduk.”

“Adıyaman hayalet kente dönüşmüş durumda”

Diyarbakır, Malatya ve Adıyaman’da çalışmaları izleyen HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, müşahedelerini şöyle aktardı:

“İlk 48 saat sarsıntıyla ilgili neredeyse hiçbir şey yapılmadı. Zira o kadar merkeziyetçi bir anlayışla bakıyordu ki bürokratik anlayış içerisinde harekete geçilmedi, harekete geçmek isteyenler de engellendi. Adıyaman diye bir il sahiden artık var mı yok mu tartışılır. Bir hayalet kente dönmüş durumda. Sağlam bina kalmamış durumda. Belli ki Adıyaman’dan insanlar göç ettirilmeye çalışılıyor. Herkes gitsin deniyor. Bir kentin tamamen insansızlaştırılması kabul edilemez. Hala daha enkazlarda arama kurtarma çalışması yapılıyor. Maalesef tek bir yarası olmamasına karşın insanların donarak hayatını kaybettiğini söyleyebiliriz.”

Kardan ötürü yolları kapalı olan köylerin bulunduğunu söyleyen Paylan, zelzelenin dördüncü gününe kadar köylere kimsenin ulaşmadığını belirtti. Medyanın il merkezlerinden yayın yaptığını aktaran Paylan, “Malatya’da köylere gitmeye çalıştık. Yıkımı ve hâlâ enkaz altında kalan yurttaşlarımızı gördük. Bizler de çığ tehlikesiyle karşı karşıya kaldık. Pazarcık’ta bilhassa yaşlı nüfus var. Yaşlıların yardımına koşulmadığını gördük. Sivil toplum kuruluşlarının, tabiplerin, sivillerin uğraşıyla köylerde kısmen bir toparlama var.fakat yaraları sarmak için daha çok yolumuz var” sözlerini kullandı.

“Adıyaman’da aileler cenazelerini kayıt yaptırmadan defnetti” 

Açıklanan vefat sayısının gerçeği yansıtmadığını ifade eden Paylan, “100 bin civarında bir kaybımız olacak. 10 bine yakın yıkılan bina var. Adıyaman’da aileler, ‘Bizim 25 cenazemiz vardı. Kayıt yaptıracak kimseyi bulamadık, götürüp defnettik’ dediler. Bu da mevt sayılarının çok daha fazla olduğunu gösteriyor. Maalesef açıklanan sayılar gerçek sayısı yansıtmıyor” diye konuştu.

Paylan, arama kurtarma ekiplerinin emir olmadığı için harekete geçmediğini ifade ederek, “Merkeziyetçi anlayışın yurttaşlarımızın vefatına sebebiyet verdiğini görmüş olduk. Her şeyi tek adama bağlarsanız bu türlü olağanüstü bir durumda arama kurtarma ekipleri tek adamdan emir beklerler. Bu yüzden yerel idarelerin güçlendirilmesine muhtaçlığımız var” sözlerini ekledi.

“Deprem dışında farklı bir mesele konuşulamaz”

HDP Milletvekili Meral Danış Bektaş, açıklanan sayılara ilişkin müşahedelerini şöyle aktardı: “Açıklanan sayıların inandırıcı olduğunu söyleyemeyeceğim. Hiç kimse bu sayılara inanmıyor. Çöken bina sayısı, ailelerin kendi kayıplarına yönelik vermiş olduğu ilgilere bakıldığında sayılarla tutarlılık arz etmiyor. Enkaz başında bekleyen insanların arama kurtarmanın devam etmesi için istikametindeki çığlıkları bize geliyor. Her ne kadar olursa olsun bunların gerçek bir şekilde kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor. AFAD, kimliği tespit edilmeyen cenazelerin defin süreçlerine başladı. DNA örneklerinin alınması gerekiyor. Umarım değildir ama korkarım açıklananın çok üstünde sayılar.”

Seçimlerin ertelenmesine ilişkin Meclis’ten herhangi bir davet gelmediğini belirten Bektaş, “Türkiye’de şimdi sarsıntı dışında farklı bir mesele konuşulamaz politik olarak. İnsanlar akın akın öteki vilayetlere gidiyorlar. HDP olarak seçimlere yönelik bir tartışmamız olmadı. Bizi ötekileştiren, düşmanlaştıran, hedef haline getiren iktidarın telaffuzlarıyla hiç kimse hareket etmemeli. İktidar bizim üzerimizden muhalefeti dizayn etmeye çalışıyor” açıklamasında bulundu.